CHP Genel Başkan Koordinatör Başdanışmanı, PM üyesi ve İstanbul Milletvekili Erdoğan Toprak; “Temmuz ayı itibarıyla geçilen yeni normalleşme döneminde ekonomiyi tüketici kredileri ve kredi kartı harcamaları ayakta tutuyor. Bayram öncesi 16 Temmuz haftasında tüketici kredilerinde adeta patlama yaşanırken, kredi kartı harcamaları bir haftada 36 milyarı aştı. Bu tablo geri ödemelerde ciddi tıkanıklık yaşanması yanında enflasyon, cari açık ve büyüme üzerinde etkisini gösterecektir!” dedi.

CHP İstanbul Milletvekili Erdoğan Toprak açıklamasına şöyle devam etti:

MB ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun verilerine göre, bayram öncesi 16 Temmuz haftasında tüketici kredilerinde ve kredi kartı ile yapılan harcamalarda büyük patlama yaşandı. Bayram öncesi tüketici kredileri haftalık yüzde 0,5 artışla 880 milyar lirayı aşarken, toplam kredi kartı harcamaları 16 Temmuz haftasında 36,9 milyar TL ile önceki haftaya göre bir haftada yüzde 6 artarak tarihi yüksek seviyesine çıktı. Buna karşılık aynı dönemde ticari krediler adeta dondu.

BİRKAÇ AY İÇİNDE CİDDİ TIKANMALAR YAŞANABİLİR

Temmuz ayında geçilen yeni normalleşme döneminde yatırım ve ticari kredi talepleri dururken, tüketici kredisi taleplerinde ve kredi kartı harcamalarında büyük artış söz konusu.

Ancak gerek tüketici kredileri gerekse kredi kartı harcamaları yakın gelecekte geri ödenmesi gereken, ödenemediği takdirde yasal takip, icra-hacizle karşı karşıya kalınan süreçleri oluşturuyor. O nedenle böyle yüklü kredi ve kart harcamalarının geri ödenmesinde birkaç ay içinde ciddi tıkanmalar yaşanabilir ve bu kez yasal takipte olağanüstü artışlar yaşanabilir.

Kartlı harcamalarda öne çıkan harcama unsurlarına bakıldığında geçen yıla kıyasla havayolu ile seyahat harcamalarında yüzde 262, konaklama harcamalarında yüzde 244, seyahat acentelerindeki harcamalarda yüzde 157, araç kiralama harcamalarında yüzde 135 artış görülüyor.

Uzun bayram tatili süresince 95,5 milyon araç trafiğe çıkarken, karayolu, demiryolu, havayolu ile seyahat eden ‘biletli yolcu’ sayısı ise 12 milyon kişi oldu. Bir günde 107 milyon litre akaryakıt satışıyla tüm zamanların rekoru kırıldı.

HARCAMALAR, TÜKETİCİ KREDİSİ VE KREDİ KARTIYLA YAPILIYOR

Bu tablo uzun salgın dönemi yasakları, kapanmalar sonrasında 9 güne çıkartılan bayram tatili yanında, tatil ve seyahat hareketliliğinin büyük ivme kazandığını, tüketici kredisi ve kredi kartıyla bu harcamaların finanse edildiğini gösteriyor.

Dolayısıyla kredi ve kartlı tüketim harcamaları sayesinde ekonomi ayakta durabildiği gibi, gelecekteki gelirlerden borçlanılarak yapılan bu harcamalarla olağanüstü bir talep, tüketim ve harcama boyutu ortaya çıkmış görünmektedir.

Ayrıca bir haftada 37 milyar liraya varan rekor kredi kartı harcamasının yarattığı aşırı yüksek talep, enflasyon ve cari açık üzerindeki olumsuz yansımalarını birkaç ay içinde gösterecektir.

İlave olarak, tüketime dayalı şekilde saman alevi misali bu harcamalar 1-2 aylık ekonomik büyümeyi sanal şekilde tetikleyecek olsa da asıl sorun ticari krediler boyutunda gözlenmektedir.

Ticari ve yatırım kredilerinin sergilediği adeta donmuş görüntü, bu kredilerde herhangi bir artış eğiliminin olmaması, kalıcı ve istikrarlı büyüme beklentisinin söz konusu olamayacağını ortaya koymaktadır.

TÜKETİMDE SERT DÜŞÜŞLER GÜNDEME GELECEK

Kısa süre sonra sert bir şekilde talepte, tüketimde düşüşler gündeme gelecek, ticari ve yatırım faaliyetleri ile büyüme bundan olumsuz etkilenecektir.

Temmuz ayında bayram öncesi hafta ve muhtemelen bayram haftasında da süren bu kredi ve kartlı tüketim-talep patlamasının sadece bir kıvılcım olarak kalacağını, ağustos ayı ve sonrasına taşınamayacağını öngörmekteyim. Bu süreç beraberinde diğer mal ve hizmetlere dönük tüketim talebi ve harcamalarda sert düşüşleri, buna bağlı olarak sanayi ve diğer kesimlerde üretim düşüşünü, kapasite daralması ve istihdam gerilemesini, büyümenin aşağı inmesini getirecektir.

CHP İstanbul Milletvekili Erdoğan Toprak’ın 02 Ağustos 2021 tarihli haftalık değerlendirme raporunu okumak için TIKLAYINIZ