İstanbul’da Temmuz 2014 tarihinde bir otobüste çıkan yangın sonucu dört kişi hayatını kaybemiş, Ağustos 2014’te Kabataş İskelesi’ndeki kazada bir kadının bacağı kopmuş, ikisi ağır 13 kişi yaralanmış, son olarak 23 Şubat 2015 Pazartesi günü Sarıyer’de kontrolden çıkan bir otobüs iki kişinin ölümüne yol açmıştı.

El Cezire’den Can Hasasu’nun haberine göre İstanbul’daki otobüs kazalarının son bulması için bir neden yok.

İlk iki kazadan sonra şartların düzeleceği ve sorunların giderileceğine dair açıklamalar yapılsa da Sarıyer’deki son kaza değişen bir şey olmadığını gösteriyor. Kazayı yapan otobüslerin hepsi İstanbul Otobüs İşletmeleri A.Ş.’ye bağlı araçlar ve Erguvan adıyla biliniyorlar. Erguvan Şoförleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Yardımcısı Arif Armağan’a göre otobüsler teknik koşulları yerine getirmese de bir şekilde kontrollerden geçiriliyor:

“İETT denetimleri şoförün kılık kıyafeti, saçı, kravatı ve görünüşü ile uğraşıyorlar. Ama aracın lastikleri kabak mıdır, bozuk mudur, patlak mıdır… Bunları kesinkes denetledikleri yok. Şu an İstanbul genelinde 987 erguvan, iki katı kadar da halk otobüsü mevcut. Bunların şu anda yalnızca lastiklerini denetleseler, birçoğunun kış lastiği olsun, normal ön lastiği olsun… Birçoğunu bağlamaları gerekiyor. Toplu taşıma araçlarında kaplama lastik (aşınmış lastiğin yasal olmayan bir işlemle yeniden kullanıma sokulması) kullanılıyor. Bu şekilde can taşıyan araçlar daha fazla kâr için tehlike saçıyor.”

Erguvan Şoförleri Derneği Başkanı Ali Altaylı’ya göre, yalnızca araçlar değil, sürücüleri de standartlara uygun çalıştırılmıyor:

“İETT ile aynı koşullara sahip olmak istiyoruz. Onlar günde 8 saat çalışıyor; servisleri var, üniformaları var ve sigortaları tam yatıyor. Bizim ise çalışma saatimiz fazla, izinlerimiz yok, işe kendimiz geliyoruz, elbisemizi kendimiz alıyoruz ve sigortamız asgari ücretten yatıyor. Bazı şoförler daha fazla kazanmak için tam gün çalışıyor. Yorgun düşüyorlar, dikkatleri dağılıyor. Sonra da bu insanlara onlarca can emanet ediliyor… Denetim olsa böyle olmaz.”

Erguvan Şoförleri Derneği hem kendi özlük hakları hem de kullandıkları araçların daha iyi bir teknik bakımdan geçmesini sağlamak için birçok devlet kurumuna başvuruda bulunmuş. Dernek Başkanı Ali Altaylı sektörel gerçeklerin, bakanlığın koyduğu hedeflerle uyum göstermediğini belirtiyor:

“Müfettişler yaptıkları incelemeden sonra, Mart ayı itibarı ile Otobüs A.Ş.’ye bağlı şoförlerin kesinlikle yasaların öngördüğü çerçeve dışında çalıştırılmayacağını söylediler. Ama ay başına bir haftadan az kaldı. Birçok arkadaşımız hâlâ aynı olumsuz koşullar altında çalışmakta. Yeterli denetim olmazsa aynı durumun sürmesinden endişe ediyoruz.”

SENDİKALAŞIYORLAR

Yaklaşık 400 üyesi bulunan Erguvan Şoförleri Derneği, daha etkili hak arayışı için Türkiye Şoför İşçileri Sendikası adı altında örgütlenmeye başladı. Sendikanın kurucu isimlerinden olan Ali Altaylı, ilk genel kurul seçimleri için hazırlıkları yürütüyor:

“İstanbul’da 2 bin kadar Otobüs A.Ş. şoförü var. Halk otobüsü şoförleri daha da fazla. Kamyon taşımacılığı yapan arkadaşlarımız da örgütlü temsilden yoksun. Güçlerimizi birleştirirsek daha etkili bir şekilde haklarımızı savunabiliriz. Patronlardan ve araç sahiplerinden gelen baskıları daha rahat göğüsleriz.”

İstanbul Sarıyer’de iki kişinin yaşamını yitirdiği son kaza ile ilgili soruşturma devam ediyor. Kazanın nedeni mahkemenin atayacağı bilirkişi raporu ile kesinlik kazanacak. Ancak Hasasu’nun haberine göre erguvan şoförleri, yetkililerin yaptıkları uyarılara dikkat etmemesi halinde, yeni kazaların kaçınılmaz olacağını söylüyor.