Fraud Audit Corporation-FAC Bağımsız Denetim Yönetim Kurulu Üyesi Elmas Üzüm, son yıllardaki denetimlerinde prim hilelerine çok sık rastladıklarına dikkat çekti.

Elmas Üzüm, satışçıların kasım ve aralık ayında kestiği faturaların, ocak ayında geri dönüp dönmediğinin takip edilmesi gerektiğini söyledi.

Satış ağırlıklı görevlerde, çalışanların motivasyonlarını ve satış payını artırmak için kullanılan kota ve prim uygulamalarında yapılan hileler, şirketlerin hile sıralamasında ön sıraları zorlayacak gibi görünüyor.

Türkiye genelinde kurucu ortak ve temsilcilikler ile şirketlere hile ve bağımsız denetimi hizmeti veren Fraud Audit Corporation-FAC Bağımsız Denetim Yönetim Kurulu Üyesi Elmas ÜZÜM, yaşadıkları hile örneklerinde ‘prim hilelerini yenisoluk.com için yazdı.

Üzüm, gereken kotayı yakalayamayan satış elemanlarının prim yüzdelerini artırmak için, iki farklı sahtecilik yöntemi uyguladıklarını ortaya çıkardıklarını anlattı. Üzüm, tespit ettikleri vakalarda satıştan sorumlu kişilerin, kotalarının ortalama yüzde 15 ila 20’si oranında hileli satış yapabildiğini de aktardı. Bu hilelerin yöntemi olarak, sahte satışlar ve satış rakamları üzerinde oynama olduğunu belirten Üzüm, şunlara değindi:

“Yıllık satışlarda kota uygulaması olan şirketlerde, sahte satışların yoğun olduğunu tespit ettik. Olmayan satış, olmuş gibi gösteriliyor. Satış elemanı, yılın ikinci yarısından sonraki aylarda normal satışlarını dikkate alarak, yılsonuna kadar kotayı dolduramayacaklarını düşünüyor. Sahada oldukları için, alıcı firmalarla beşeri ilişkileri güçlü oluyor. Bu ilişkilerini kullanarak, yılın kasım ve özellikle aralık aylarında alıcıya hayali sipariş formu yarattırarak, satış gerçekleştiriyorlar. Yılın ilk ayına gelindiğinde ise, alıcı firma satılan ürüne bir kusur bularak iade ediyor. Hilekar amacına ulaşıyor ve belirlenen kotayı yakaladığından prim onun en doğal hakkı oluyor.”

Sahte satış yaratma operasyonunda ise, hileli satış talepleri, satın alma istekleri, kredi onayları ve faturalardan yararlanabildiğini de anlatan Üzüm, “Bir diğer yol ise, satış elemanının gerçekten yaptığı satışın bilgilerini değiştirmesi, yani işletme kayıtlarına müşteriye belirtilen rakamdan daha yüksek rakam yansıtması” dedi.

Sektöre göre hilenin büyüklüğü de değişiyor
Bu hilenin büyüklüğünün, işletmenin bulunduğu sektöre ve büyüklüğe göre değiştiğini de hatırlatan Üzüm, özellikle ilaç, hızlı tüketim ürünleri, gıda, perakende gibi satışın yoğun olduğu sektörlerde, hileye daha çok rastladıklarını anlattı. Üzüm, bu konuda bir başka risk de gördüklerini ifade ederek, prim ile çalışan satış elemanlarının, prim kazancı sağlamak için araştırma yapmadan her önüne gelen firmaya satış yapabileceğini hatırlattı. Bu durumda da işletmelerin bu tip alacaklarını tahsil etmekte güçlük çektiğini ve yapılamayan tahsilatın işletmenin zarar görmesine neden olduğuna da dikkat çekti.

“Hilekar, güven sağlar ve aldatır”
Fraud Audit Corporation-FAC Bağımsız Denetim Yönetim Kurulu Üyesi Elmas ÜZÜM, hilenin engellenmesi için, yaşanılan süreçlerin denetlenmesi gerektiğini hatırlatarak, şu uyarıyı yaptı:
“Hilenin üç ayağından biri de ‘fırsat’tır. Hileye fırsat vermemek için, hileye başvuran kişilerin de üzerinde etkiler yaratılarak hileye başvurmaların önü kesilmeli. Hile denetimi ile sağlanacak olan doğru işleyiş hakkaniyetli, adil dağılım ve şeffaflık sağlanmış olur. İşletme sahipleri ve yöneticileri, hile denetimi kavramını ve önemini kavrayıp gerekli tedbirleri almalı. Ve unutmamalıdırlar ki, hilekarlar güven sağlar ve aldatırlar.”
Prim hilelerinin önlenmesi ve ortaya çıkarılması için yapılması gerekenler:
veren Fraud Audit Corporation-FAC Bağımsız Denetim Yönetim Kurulu Üyesi Elmas ÜZÜM, hile önlemek ve sonrasında ortaya çıkarmak için, şirket sahiplerinin şu yöntemleri uygulamasını önerdi:

*Satış rakamları ile prim giderlerinin analitik olarak karşılaştırılması gerekiyor,
*Prim ödemeleri, satışlara olan yüzdelik diliminde artış gösteriyorsa, işletme sahibi ve yöneticileri dikkate almalı,
*Prim tutarları oranlar bazında tespiti yapılmalı,
*Sakin duran bir satış elemanının, yılsonuna yakın dönemlerde satışlarında patlama yaşanıyorsa, bunun üzerine gitmeli,
*Primleri, satış departmanı kontrol etmemeli,
*Satış yapılan firmaların doğruluğu ve yapılan satışların doğruluğu teyit edilmeli,
*Sipariş fişi ve sevkiyatı düzenleyenler ayrı ayrı kişi olmalıdır,