CHP Parti Meclisi Üyesi ve Karaman Milletvekili Av. İsmail Atakan Ünver, Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne ait taşınmazlara yapılan fahiş kira artışlarını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Ünver’in 2024 yılı sonunda Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yönelttiği yazılı soru önergesi 7 ay sonra yanıtlandı. Ancak Bakanlık, verdiği cevapta kira artışlarını izah edemeyerek; yalnızca ilgili yönetmelik ve sözleşme maddelerine atıf yapmakla yetindi. 

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın verdiği cevapta, kira artışlarının TÜFE, emsal ve rayiç bedellere göre belirlendiği, bu belirlemenin Bölge Müdürlükleri tarafından yapıldığı ve kiracıların yeni kira bedelini kabul etmemesi halinde sözleşmelerin sonlandırılabileceği yönünde ifadeler yer aldı.

Ancak söz konusu cevapta, önergedeki en temel sorular olan “Neden yasal kira artış oranı olan %60,45’in kat kat üzerinde artışlar yapılıyor?” ve “Fahiş artışlara karşı bir düzenleme yapılacak mı?” gibi sorulara herhangi bir yanıt verilmedi.

"BU, KİRA DÜZENLEMESİ DEĞİL; AÇIKÇA EKONOMİK TAHAKKÜMDÜR!"

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan CHP Parti Meclisi Üyesi ve Karaman Milletvekili Av. İsmail Atakan Ünver şunları söyledi:

“Vakıflar Genel Müdürlüğü, 4 yılda yapılan %1328’lik kira artışını yönetmelik kılıfına sığınarak izah etmeye çalışıyor. Karaman’da esnaflık yapan bir vatandaşımızın kirası 2020 yılında 1.400 TL iken, 2025 yılı başı itibarıyla 20.000 TL’ye yükseltilmiştir. Oysa Aralık 2024 itibarıyla yasal kira artış oranı %60,45’tir. Bu oranı katbekat aşan ve yaygınlaşan kira artışlarının dayanağını öğrenmek üzere, Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün yönetimindeki taşınmazlarda bu artışların hangi gerekçeyle yapıldığını yazılı soru önergesiyle sorduk.

7 ay sonra verilen yanıtta sadece yönetmelik hükümleri tekrar edilmiştir. Buna göre, yasal kira artış oranının yanı sıra, eğer kira bedeli emsal ve rayiç değerlerin altında kalıyorsa artış oranının bu değerlere göre belirleneceği, belirlemenin ise Bölge Müdürlüklerince yapılacağı belirtilmiştir. Ancak bu açıklama, 2020 yılında 1.400 TL olan kiranın önce 4.000 TL’ye, sonra 9.750 TL’ye ve son olarak 20.000 TL’ye çıkarılması ile %1328’e ulaşan artışı; bir başka taşınmazda ise 6.000 TL olan kiranın önce %133 artışla 14.000 TL’ye, ardından tekrar %100 artışla 28.000 TL’ye yükseltilmesini izah etmeye yetmemektedir.

Her yıl yapılan bu fahiş artışlar gerçekten emsal ve rayiç değerlerin altında mı kalmıştır? Eğer öyleyse bu değerlerin neye göre belirlendiği açıklanmalıdır. Bu sorular halen yanıt beklemektedir.

TÜFE oranını dahi aşan bu artışlar hem piyasa dengesini bozuyor hem de özel sektörün de kira artışlarını tetikliyor. Kamunun, vatandaşın lehine pozisyon alması gerekirken bizzat fahiş artışlara öncülük etmesi kabul edilemez.

Vakıflar Genel Müdürlüğü, kamuya ait taşınmazlarda kiracı konumunda olan esnafa ve vatandaşa adeta özel sektörün bile cesaret edemeyeceği ölçüde kira zamları uyguluyor. %1328’lik artış hangi kamu vicdanıyla izah edilebilir? Ben Bakanlığa açıkça nedenini sordum; ama gelen cevapta sadece yönetmelik maddeleri sıralanmış. Bu, kira düzenlemesi değil; açıkça ekonomik tahakkümdür. Bu anlayış, küçük esnafı yaşatmaz, tasfiye eder.