Aynı marka ve aynı gramaj, ancak her markette farklı fiyat... Türkiye’de yüksek enflasyonla birlikte derinleşen "keyfi fiyatlama" sorunu, tüketiciyi market market gezmeye mecbur bırakıyor. Uzmanlar uyarıyor: "Maliyet değil, stratejik ve keyfi zamlar devrede!"

Aynı Ürün, Farklı Fiyat: Bu Bir Politika mı?

Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Başkanı Aziz Koçal, serbest piyasa ekonomisinde sabit fiyat zorunluluğu olmadığını hatırlatarak, marketlerin bu durumu bir "fiyat politikasına" dönüştürdüğünü belirtti. Koçal’a göre; kira ve lojistik gibi işletme maliyetleri fiyat farkı yaratsa da, bazı marketler müşteri çekmek için belirli ürünleri ucuz tutup diğer ürünlere gizli zamlar ekleyebiliyor.

"Cezalar Caydırıcı Değil"

Ticaret Bakanlığı ve Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu'nun denetimlerine rağmen tablonun değişmediğini vurgulayan Koçal, denetim mekanizmasındaki eksikliklere dikkat çekti:

Denetim elemanı sayısı artırılmalı. Mevcut idari para cezaları fahiş kârların yanında düşük kalıyor.

Temel gıda ürünlerinde "üst narh" (tavan fiyat) uygulaması değerlendirilmeli.

İktisatçı Hayri Kozanoğlu: "Piyasa Toz Duman"

İktisatçı Hayri Kozanoğlu, firmaların enflasyon beklentilerinin bile üzerinde fiyatlama yaptığını belirterek çarpıcı bir gerçeğe parmak bastı: "Market sahipleri, insanların alışık olduğu veya evine yakın marketten alışveriş yapma eğilimini fırsata çevirerek fiyatları keyfi şekilde artırabiliyor."

Kozanoğlu, özellikle temizlik ürünlerinde pandemi döneminde başlayan yüksek fiyatların, maliyetler düşmesine rağmen kalıcı hale geldiğini ve indirim kampanyalarının bu "fiyat karmaşasını" gizlemek için kullanıldığını ifade etti.

Tüketiciler Etiket Oyununa Karşı Ne Yapmalı?

Uzmanlar, "etiket oyunu" ve fahiş fiyatlarla mücadele etmek için tüketicilere şu yol haritasını öneriyor:

Sonuç: Şeffaflık Şart

Uzmanların ortak görüşü; denetimsiz piyasa koşulları ve caydırıcı olmayan cezalar sürdüğü müddetçe faturanın dar gelirli vatandaşa kesilmeye devam edeceği yönünde. Çözüm için fiyat şeffaflığının sağlanması ve dijital takip sistemlerinin yaygınlaştırılması bekleniyor.