Mahkeme iptal etti, Trump çıldırdı: Tüm dünyaya yüzde 50 vergi uygulayacak!

ABD Yüksek Mahkemesi’nin Başkan Donald Trump’ın acil durum yetkilerine dayanarak uyguladığı gümrük vergilerini iptal etmesi, küresel ticarette yeni ve belirsiz bir dönemin kapısını araladı. Mahkeme, 1977 tarihli IEEPA yasasının başkana sınırsız ithalat vergisi yetkisi vermediğine hükmederken, Beyaz Saray bu kararı aşmak için alternatif yasal dayanaklara yöneldi.

Ticaret Savaşında "B Planı": Yeni Yasal Dayanaklar

Mahkeme kararının ardından Trump yönetimi, ticaret politikalarını sürdürmek için farklı yasal maddeleri devreye sokmaya hazırlanıyor. İşte yönetimin masasındaki kritik araçlar:

122.Madde: Ödemeler dengesi gerekçesiyle 150 güne kadar yüzde 10-15 oranında geçici küresel tarife uygulama imkanı.

301.Madde: "Haksız ticaret uygulamaları" iddiasıyla başlatılacak soruşturmalar kapsamında hedefli tarifeler.

232.Madde: Çelik, alüminyum ve otomotiv gibi kritik sektörlerde "ulusal güvenlik" gerekçeli korumacı vergiler.

338.Madde: ABD’ye karşı ayrımcılık yaptığı öne sürülen ülkelere yüzde 50'ye varan gümrük vergisi uygulanması.

Küresel Piyasalar ve "Belirsizlik" Riski

Mahkemenin iptal ettiği vergiler kapsamında geçen yıl yaklaşık 133 milyar dolarlık gelir elde edilmişti. Şimdi, ithalatçı şirketlerin bu tutarların iadesini talep edip etmeyeceği alt mahkemelerin vereceği kararlara bağlı. Bu hukuki süreç, ticaret dünyasında büyük bir "bekle-gör" havası yaratmış durumda.

Piyasalarda Yansımalar

Gelişmelerin ardından finansal piyasalarda güvenli liman arayışı hız kazandı:

Altın ve Gümüş: Doların gerilemesi ve belirsizliğin artmasıyla ons altın 5 bin 100 dolar seviyesini aşarken, gümüş bir günde yüzde 6’nın üzerinde değer kazanarak 82 doları geçti.

Dış Ticaret: Hindistan ve Brezilya gibi ülkeler temkinli açıklamalar yaparken, özellikle tarım ve emtia sektöründe Çin ile yaşanabilecek olası bir gerilimin mısır ve soya fasulyesi gibi ürünlerde fiyat dalgalanmalarını artıracağı öngörülüyor.

Uzmanların Görüşü

Lozan'daki IMD İşletme Okulu’ndan Simon Evenett, Washington’un baskı kurma kapasitesinin kaybolmadığını, sadece araç setinin değiştiğini belirtiyor. 150 günlük geçici vergilerin dahi müzakere masasında ciddi bir baskı unsuru olarak kullanılacağı düşünülüyor. Özetle; ticaret savaşlarında "hukuki zemin" değişse de, Trump yönetiminin korumacı tarife hedeflerinde geri adım atmaya niyeti yok gibi görünüyor.