Akın Gürlek’in bakanlığı sonrası Ankara Cumhuriyet Başsavcısı’nın görevden alınacağı iddia edildi
GÜNDEMAR Araştırma’nın 20–26 Eylül 2025 tarihlerinde 60 ilde 2 bin 235 kişiyle gerçekleştirdiği çalışmada, katılımcılara “Sizce Türkiye, dış politikasında hangi ülke veya bloklara daha yakın olmalı?” sorusu yöneltildi. Katılımcıların yüzde 24’ü “Türk Dünyası/Türk Devletleri” yanıtını verirken yüzde 23'ü ise “Kendi bağımsız çizgisinde ilerlemeli” dedi. “Batı bloğuna daha yakın olmalı” diyenlerin oranı yüzde 17 olarak ölçülürken, “Doğu bloğuna daha yakın olmalı” diyenlerin oranı ise yüzde 18 olarak kaydedildi. Araştırmada, Türkiye’nin dış politika söz konusu olduğunda İslam dünyası ve Orta Doğu’ya daha yakın olması gerektiğini düşünenlerin oranı ise yüzde 10 olarak ölçüldü.
Gazze krizini, dış politika yönelimini, mülteci sorununu ve hükümetin dış politika performansını ölçen GÜNDEMAR Araştırma’nın sonuçları oldukça çarpıcı. Araştırmaya katılan her 10 kişiden 8’i Filistin’e sempati duyarken, İsrail’e sempati duyanların oranı yalnızca yüzde 6.
İsrail saldırıları: Katılımcıların yüzde 44’ü HAMAS’ın Ekim 2023’te İsrail’e yaptığı saldırıyı haklı, yüzde 32’si haksız bulurken, 10 kişiden 9’u İsrail’in Gazze saldırılarını haksız buluyor.
Türkiye’nin desteği: Türkiye’nin Gazze’deki gelişmelere yönelik tepkisini katılımcıların yüzde 42’si etkisiz, yüzde 26’sı yetersiz ve yanlış, yüzde 23 güçlü ve tutarlı buluyor.
Dış politika: Katılımcıların yüzde 24’ü dış politikada Türk Dünyası ile, yüzde 23 kendi bağımsız çizgisinde ilerlemeyi tercih ederken, NATO üyeliği sorulduğunda katılımcıların yüzde 63’ünün NATO üyeliğini desteklediği belirlendi. Benzer bir sonuç AB üyeliği için ortaya çıkıyor.
Katılımcıların yüzde 52’si dış politika yönetimi konusunda hükümeti başarısız, yüzde 40’ı başarılı buldu. Partilere göre ise tablo şöyle: MHP seçmenin yüzde 73’ü, AK Parti seçmenin yüzde 71’i, İYİ Parti seçmenin yüzde 19’u, DEM parti seçmenin yüzde 17’si, CHP seçmenin ise yalnızca yüzde 16’sı hükümeti dış politikada başarılı bulurken, katılımcıların yüzde 37’si dış politikayı en iyi yönetecek lider olarak Recep Tayyip Erdoğan’ı, yüzde 19’u Özgür Özel’i, yüzde 7’si de Ümit Özdağ görüyor.
Türkiye Bölgesel güç: Katılımcıların yüzde 32’si Türkiye’yi bölgesel güç, yüzde 20’si küresel güç, yüzde 24’ü orta ölçekli ülke (sınırlı etki alanı olan) olarak görüyor.
Araştırmanın 20–26 Eylül 2025 tarihlerinde 60 ilde 2 bin 235 kişiyle yapıldığını belirten GÜNDEMAR Araştırma Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Tamer Bolat “araştırma sonuçları Gazze ve Filistin konusunda kamuoyunun geniş bir mutabakat sergilediğini, İsrail’e yönelik tutumun ise neredeyse tamamen olumsuz olduğunu gösteriyor. Dış politikada Türk Dünyası ve bağımsız çizgi öne çıkarken, NATO ve AB üyeliklerine destek sürüyor” dedi.
İşte araştırma sonuçları:
Her 10 kişiden 8’i Gazze yaşanan gelişmeleri çok önemli buluyor!
Katılımcıların yüzde 81’i Gazze yaşanan gelişmeleri önemli görürken, önemsiz bulanlar yalnızca yüzde 15’te kaldı. Bu tablo, krizin kamuoyunda partiler üstü bir hassasiyet yarattığını gösteriyor.
Toplumun dörtte üçünden fazlası Filistin’e sempati duyuyor!
Katılımcıların yüzde 83’ü geniş bir toplumsal mutabakatla Filistin’e sempati duyduğunu belirtirken, yalnızca yüzde 10’u karşıt görüş bildirdi.
Kamuoyunda İsrail’e sempati yok denecek kadar düşük!
İsrail’e sempati oranı yüzde 6’da kalırken, yüzde 88 olumsuz görüş bildirdi. Bu durum, Türkiye kamuoyunda İsrail’e karşı güçlü bir tepki olduğunu ortaya koyuyor.
Hamas’ın saldırısı toplumda fikir ayrılığı yarattı!
Katılımcıların yüzde 44’ü Hamas’ın Ekim 2023’te İsrail’e yaptığı saldırıyı haklı, yüzde 32’si haksız buldu. Bu sonuç, toplumda ciddi bir kutuplaşma olduğunu gösteriyor.
Her 10 kişiden 9’u İsrail’in Gazze saldırılarını haksız buluyor!
Katılımcıların yüzde 88’i İsrail’in Ekim 2023’ten bu yana Gazze’ye yönelik saldırılarını haksız görürken, yalnızca yüzde 5’i saldırıları haklı buldu. Kamuoyunda İsrail’e yönelik tepki son derece güçlü.
Toplumun yarısı İsrail’in askeri eylemlerini tamamen yanlış görüyor!
Katılımcıların yüzde 56’sı 7 Ekim 2023 Hamas saldırılarından sonra İsrail’in Gazze’ye asker göndermesi veya Hamas’a karşı askeri güç kullanmasını yanlış, %21’i haklı ama aşırı bulurken, yüzde 6’sı orantılı bulduğunu belirtti.
Türkiye’nin Gazze tepkisi kamuoyunda etkisiz bulundu!
Türkiye’nin Gazze’deki gelişmelere yönelik tepkisini katılımcıların yüzde 42’si etkisiz, yüzde 26’sı yetersiz ve yanlış, yüzde 23 güçlü ve tutarlı buluyor. Kamuoyunda devletin tepkisine dair tatmin edici bir algı oluşmamış durumda.
Dış politikada en çok Türk Dünyası ve bağımsız çizgi tercih ediliyor!
Katılımcıların yüzde 24’ü Türk Dünyası/Türk Devletleri, yüzde 23 kendi bağımsız çizgisinde ilerlemeyi tercih ederken, Batı (yüzde 17) ve Doğu (yüzde 18) bloklarına yakın olma daha geride kaldı. Toplumun yönelimi milli aidiyet ve bağımsızlık vurgusunda yoğunlaşıyor.
Toplumun üçte biri Türkiye’yi bölgesel güç olarak tanımlıyor!
Katılımcıların yüzde 32’si Türkiye’yi bölgesel güç, yüzde 20’si küresel güç, yüzde 24’ü orta ölçekli ülke olarak görüyor. İktidar seçmeninde küresel güç algısı daha güçlü iken, muhalefet seçmeni daha temkinli.
Her 2 kişiden 1’i Türkiye’nin küresel kuruluşlarda etkinliğini yetersiz görüyor.
Türkiye genelinde katılımcıların yüzde 56’sı Türkiye’nin BM, NATO ve AB gibi uluslararası kuruluşlardaki etkinliğini “yetersiz” buluyor. Yeterli bulanların oranı yüzde 29’da kalıyor. Özellikle CHP (yüzde 69) ve İYİ Parti (yüzde 62) seçmenlerinde eleştirel bakış öne çıkarken, AK Parti (yüzde 49) ve MHP (yüzde 41) seçmenlerinde daha olumlu bir tablo görünüyor.
Türkiye’de NATO üyeliğine destek çoğunlukta!
Katılımcıların yüzde 63’ü NATO üyeliğini desteklerken, yüzde 22’si karşı çıkıyor. DEM Parti seçmeninde destek düşük seviyede.
Her 10 kişiden 6’sı AB üyelik sürecinin devam etmesini istiyor!
Katılımcıların yüzde 60’ı AB üyelik sürecinin sürmesini isterken, yüzde 25’i karşı çıkıyor. Bu tablo, AB sürecine yönelik ihtiyatlı ama çoğunluk desteğinin korunduğunu gösteriyor.
Her 2 kişiden 1’i Suriyelilerin tamamının gönderilmesini istiyor!
Katılımcıların yüzde 56’sı Suriyelilerin “tümü gönderilmeli”, yüzde 25’i “yalnızca nitelikliler kalmalı” dedi. Entegrasyonu savunanlar yalnızca yüzde 8’de kaldı. Toplumda baskın talep geri dönüş yönünde.
Kamuoyunun çoğunluğu hükümeti dış politikada başarısız buluyor!
Katılımcıların yüzde 52’si dış politika yönetimi konusunda hükümeti başarısız, yüzde 40’ı başarılı buldu. İktidar seçmeni destek verirken, muhalefet seçmeni ağır eleştiriyor.
Toplumun üçte biri iktidara, üçte biri muhalefete, üçte biri ise hiçbirine güvenmiyor!
“Sizce iktidar mı, muhalefet mi dış politikayı daha iyi yönetebilir?” sorusuna katılımcıların yüzde 36’sı iktidar, yüzde 23’ü muhalefet, yüzde 28’i “hiçbiri” yanıtını verdi.
Genel tablo güvenin dağınık olduğunu gösterse de, en güçlü blok iktidar seçmeni. AK Parti seçmeninin yüzde 65’i, MHP seçmeninin yüzde 62’si dış politikayı en iyi yönetecek tarafın iktidar olduğunu düşünüyor. Muhalefet cephesinde ise en yüksek oran CHP’de yüzde 43’te kalırken, İYİ Parti (yüzde 58) ve DEM Parti (yüzde 55) seçmeninde çoğunluk “hiçbiri” yanıtını verdi. Bu tablo, dış politikada kurumsal güvenin hâlen iktidar etrafında toplandığını ortaya koyuyor.
AK Parti, dış politika yönetiminde kamuoyunun ilk tercihi olmaya devam ediyor!
Katılımcılar dış politika yönetimi için yüzde 34 AK Parti, yüzde 21 CHP dedi. Diğer partilerin oranları yüzde 5’in altında kaldı.
Bu sonuç, kamuoyunda dış politikada en güçlü güven adresinin AK Parti olduğunu gösteriyor. CHP ikinci sırada yer alsa da, oran farkı dikkat çekiyor. DEM Parti (yüzde 5), Zafer Partisi (yüzde 5) ve diğer partilerin düşük düzeyde kalması, muhalefetin dış politika alanında iktidara alternatif üretme kapasitesinin sınırlı görüldüğüne işaret ediyor.
Erdoğan dış politikada açık ara önde!
Katılımcıların yüzde 37’si dış politikayı en iyi yönetecek lider olarak Recep Tayyip Erdoğan’ı gösterdi. En yakın rakibi Özgür Özel yüzde 19’da kalırken, Ümit Özdağ yüzde 7 oranıyla üçüncü sırada yer aldı.
Bu sonuç, Erdoğan’ın dış politika liderliğinde rakiplerinden neredeyse iki kat daha yüksek destek aldığını ortaya koyuyor. Muhalefet cephesinde Özgür Özel’in öne çıkması dikkat çekse de, aradaki fark büyük.
ARAŞTIRMA KÜNYESİ
Araştırma Adı: Türkiye Gündemi Araştırması Eylül 2025
Araştırmayı Yapan Kurum: Gündemar Araştırma
Araştırma Tarihi: 20–26 Eylül 2025
Araştırma Yöntemi: CATI (Bilgisayar Destekli Telefonla Görüşme) ve CAWI (Bilgisayar Destekli Çevrimiçi Anket) yöntemleri bir arada
Evren: Türkiye’de yaşayan 18 yaş ve üzeri yetişkin nüfus
Kapsam: Türkiye geneli 60 il
Örneklem Büyüklüğü: 2235 kişi
Örnekleme Yöntemi: Mahalle/köy büyüklüğü, eğitim düzeyi ve geçmiş seçim sonuçlarına dayalı tabakalı örnekleme
Güven Aralığı: %95
Hata Payı: ±%2,07
