Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul Milletvekili ve Genel Başkan Koordinatör Başdanışmanı Erdoğan Toprak yaptığı yazılı açıklamada, "20 yıllık iktidarı boyunca milyonlarca gencin umutlarını tüketerek gelecek kaygısı taşımalarına zemin hazırlayan AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, 19 Mayıs’ta Saray’a topladığı gençlerin hayallerini yıkan kendisi değilmiş gibi ‘hayallerinizden vazgeçmeyin’ diyor. Geleceklerini 5 müteahhidin garanti alacaklarına ipotek ettikleri gençlerimizi 2053 vizyonu yalanıyla aldatma ve avutma peşinde" dedi.

CHP İstanbul Milletvekili Erdoğan Toprak, "19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı’nın 103’üncü yılında 20 yıldır ülkeyi tek başına yöneten Cumhurbaşkanı (CB) Erdoğan, Sarayına topladığı gençleri 2053 vizyonu yalanıyla aldatma çabası sergiledi. Her fırsatta gençleri teröristlikle, ihanetle itham eden, yıllardır ‘kindar ve dindar nesil yetiştirme’ hedefiyle, ülkenin gençlerini ayrıştırıp, kamplaştıran, binlerce gencin iki satırlık eleştirilerine bile tahammülsüzlük ve tehditle hakaret davaları açıp, cezaevlerinde ömürlerini çalan Cumhurbaşkanı Erdoğan, hayallerini ve umutlarını yok ettiği gençlerle adeta alay edercesine ‘hayallerinizden vazgeçmeyin’ tavsiyesinde bulunuyor" ifadelerini kullandı.

Toprak açıklamasında şunlara yer verdi:

AİLE-AKRABA-SİYASET BAĞLARIYLA GEMİ FİLOLARI, VERGİ CENNETLERİNDE ŞİRKETLER

KPSS’de en yüksek puanları alan gençleri öğretmenlik başta olmak üzere kamu personel sınavlarında partizan mülakatlarla eleyerek ellerinden işlerini, ekmeklerini çalan iktidar; pazarcılık, inşaat işçiliği yapmaya mecbur ettiği gençlerimizin geleceklerini de çalıyor. 2002’de iktidara geldiğinde doğan çocuklar şimdi 20 yaşında ve bugünün işsiz-umutsuz-özgürlükleri kısıtlanmış, yaşam tercihleri sorgulanan, kılık-kıyafetleri için hedef gösterilen gençleri. Üniversiteleri işsiz mezun merkezlerine dönüştürdüğü yetmezmiş gibi, yurt ve barınma olanağı sağlamadığı gençlerimizin tarikat yurtlarında, cemaatlerin hedefi haline gelmesine imkân sağladı. TÜRGEV-TÜGVA-ENSAR referansı olmayan gençlerin yolları mülakatlarla kesilerek, iktidar vakıflarının tedrisinden geçenlere ise bürokraside her türlü makam, unvan, birden fazla maaşlı kadrolar ardına kadar açılıyor. Milyonlarca genç çaresizlik içinde, hâlâ ekmeklerini kazanamamanın mahcubiyetini yaşarken, AK Parti referansı ve kartvizitiyle genç yaşta milyonlarca liralık servet sahibi olan, devletten ve AK Partili belediyelerden aldıkları ihalelerle ihya edilen, aile-akraba-siyaset bağlarıyla gemi filolarının, vergi cennetlerinde şirketlerin ve kayıt dışı vergisiz kazançların akıtıldığı iktidardan beslenen bir kesim yaratıldı. 

GENÇLER, AYDINLIK TÜRKİYE’Yİ KURMAK İÇİN GÜNLERİ SAYIYOR.

Gençlerin yüzde 70’e varan kısmını geleceğini yurt dışında arama noktasına getiren AK Parti iktidarları ve 20 yıldır ülkeyi tek başına yöneten CB Erdoğan, 31 yıl sonrasını, 2053 vizyonunu gençlere umut-hayal diye pazarlıyor. Türkiye’nin dört bir yanındaki gençler, artık aldanmadıklarını, yalanlara kanmadıklarını göstermek, hayallerindeki aydınlık Türkiye’yi gerçekten kurmak ve umutlarının kapısını açmak için oylarıyla sandıkları patlatacakları günleri sayıyor.

CHP İstanbul Milletvekili Erdoğan Toprak, haftalık değerlendirme raporunu bugün yayımladı. Toprak, AKP iktidarının bu yıl ek bütçe talep etmek zorunda kalacağını savunarak, “Nisanda bütçe açığındaki artış, geçen yıla göre yaklaşık yüzde 200. İktidarın TBMM’den ek borçlanma yetkisi ve ek bütçe talep etmesi zorunlu görünüyor. Kur Korumalı Mevduat (KKM) icadına bütçeden halkın vergileriyle yapılan kur farkı-faiz ödemesi, nisandaki 4,5 milyarla birlikte iki ayda 16 milyar lirayı aştı. Bütçedeki 240 milyarlık faiz ödeneğinin yarısı dört ayda harcandı. Kalan sekiz ayda ödenecek faizin 500-600 milyar TL olması kaçınılmaz olacaktır” değerlendirmesini yaptı.

“Tüm ülke için harcanması gereken milyarlarca lira bir avuç KKM hesabı sahibine akıtılacak” diye uyarıda bulunan Toprak, ocak-nisan dönemindeki 19 milyar 358 milyon TL’lik bütçe açığına dikkat çekerek şunları kaydetti:

“Bundan sonraki aylarda artık bütçe fazlası imkânı görünmediği gibi bütçe açığındaki artışın katlanarak hızlandığı bir döneme giriliyor. Oluşan bütçe açığının, enflasyonu yükseltecek önemli etkenlerden birisi olacağı açık. Nisan ayında bütçe gelirleri 164 milyar 114 milyon TL, giderler ise 214 milyar 281 milyon TL oldu. Nisan ayında başta rutinleşen akaryakıt zamları olmak üzere gıda maddelerinde yapılan KDV indirimine rağmen fiyatların çok daha hızlı artması, tüm ürünlerin zamlanması, bütçe gelirlerini beklentilerin üzerinde artırdı.

“FAİZ DIŞI GİDERİN YÜZED 45,1’İNE 4 AYDA ULAŞILDI”

Harcamalardaki hızlanış, ocak-nisan döneminde daha belirgin hale geldi. Faiz dışı giderlerde ocak-nisan dönemi harcaması, 2022 bütçesinde yılın tamamı için öngörülen 1 trilyon 750 milyar liralık ödeneğin yüzde 45,1’ine ulaşarak 785 milyar 996 milyon lira oldu. Dolayısıyla kalan sekiz ayda yapılacak harcamalar için bütçede kalan ödenek, yıllık toplam tutarın sadece yüzde 54,9’u.  

“FAİZ GİDERİ 104 MİLYAR LİRAYA ULAŞTI”

Nisan ayında bütçe giderleri içerisinde 19 milyar 135 milyon TL’ye ulaşan faiz giderlerinin tutarı, en dikkat çeken kalemlerden birisi. Ocak-nisan döneminde dört ayda toplamı 104 milyar liraya ulaşan faiz ödemeleri, 2022 bütçesinde yılın tamamı için ayrılan 240 milyarlık faiz gideri tutarının yarısına yaklaştı. Hazine’nin KKM ödemelerini de faiz giderlerine ilave etmek gerekiyor. Bu durumda nisandaki aylık faiz gideri 23 milyar 690 milyona, dört aylık faiz ödeme toplamı 120 milyar 256 milyon TL’ye yükseliyor.   

“FAİZ ÖDEMELERİ BÜTÇEDEKİ TUTARIN İKİ KATINA ÇIKACAK”

Hazine’nin haftalık borçlanma ihalelerinde ortalama faizin yüzde 22-23 düzeyine ulaşması, döviz borçlanmalarında artan ülke risk primi nedeniyle çift haneli dolar faiziyle borçlanma ihtimalinin artması, iktidarın faiz indirimi ısrarına ve inadına karşılık dört ayda 104 milyara varan faiz ödemelerinin bütçedeki tutarın iki katına çıkacağını, 400 milyara tırmanacağını işaret ediyor. Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT), Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve kamu bankalarına yapılan ödemelerle ciddi artış gösteren cari transferler kaleminde, sadece nisan ayında yıllık ödeneğin yüzde 14,4’ü bir ayda harcanarak 94,8 milyar TL aktarıldı.

“KİT’LERE BORÇ VERİLİYOR”

Yükselen enflasyonla varlıkları ve kaynakları hızla eriyen KİT’lere yönelik borç verme kalemindeki nisan ayında gerçekleşen yüzde 579,7 oranında artışta TCDD, sübvansiyonlu elektrik satışı nedeniyle EÜAŞ ve yine sübvansiyonlu doğal gaz satışı nedeniyle BOTAŞ’a verilen borçlar en yüksek tutarları oluşturdu. Nisan ayında TCDD’ye 1,3, EÜAŞ’a 1,9, BOTAŞ’a 5,7 milyar TL borç verildi.

Yıl başından bu yana bütçe ve Hazine’den sadece BOTAŞ’a verilen borç tutarı 58,2 milyar TL’ye ulaştı. Bu rakamlar, daha yılın dördüncü ayın sonunda bütçenin iflas işaretleri verdiğini, iktidarın Hazine için TBMM’den ek borçlanma yetkisi talep etme yanında, ek bütçe yasası çıkartmak zorunda kalacağını gösteriyor.

“BU BÜTÇE İLE YIL SONUNU GETİRMESİ ZOR GÖRÜNÜYOR”

Nisan ayı rakamları, temmuzda büyük olasılıkla üç haneye ulaşacak enflasyon, memur ve emekli maaşlarına yapılacak zorunlu yasal artış ve şimdiden yüzde 40’a yaklaşan enflasyon farkının ücret ve maaşlara yansıtılmasıyla bütçedeki personel giderleri ve SGK transferi ödeneklerinin tükeneceğini gösteriyor. İktidarın bu bütçeyle yıl sonunu getirmesi oldukça zor görünüyor.”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı düşük faizli konut projesinin beklenen ilgiyi görmediğini belirten Toprak, konut piyasasında en fazla alımı yine yabancıların yaptığını kaydederek, “Rusya-Ukrayna savaşı, bu kez ülkemizde konut alan yabancıların sıralamasını değiştirdi. Irak ve İranlıların yerini, ilk sırada Ruslar aldı. Rus ve Ukrayna vatandaşlarının Türkiye’deki konut alımlarında, nisanda yüzde 180’in üzerine artış yaşandı” dedi.

“İRANLILAR YİNE İLK SIRALARDA”

Toprak, konut satışlarına ilişkin şu detayları paylaştı:

“Ukrayna-Rusya savaşı sonrası Türkiye'deki konut yatırımını artıran Ruslar, nisanda bin 152 adetle ilk sırayı alırken bugüne kadar Rus vatandaşlarının Türkiye’de bir ayda aldığı konut sayısında da yüzde 186,6 artışla bir başka rekor kırıldı. Nisan ayında Rusya’yı, ilk sıraların değişmeyenlerinden İran vatandaşları 905 adetle, Iraklılar 714 adetle ve Kazakistan vatandaşları 311 adetle izledi. Almanya, Afganistan, Ukrayna ve Yemen vatandaşları da en çok konut satın alanlar arasında ilk 10 içinde yer aldı.

Nisanda Ukraynalılara yapılan konut satışı da sayısal olmasa da oransal olarak bir ayda yüzde 185,9 artışla bir önceki aya göre 92 adetten 263 adete çıktı.

“RUSLAR VE UKRAYNALILARIN TÜRKİYE TERCİHLERİNİN HIZLANMASI BEKLENEBİLİR”

Savaşan iki ülke vatandaşlarının Türkiye’deki konut yatırımlarının, nisan ayında yabancılara yapılan konut satışlarındaki yüzde 58,1 oranındaki ortalamanın üç katını aşması dikkat çeken bir başka gelişme. Savaş uzadıkça Rusların ve Ukraynalıların ‘barış içinde birlikte yaşayabilecekleri ülke’ olarak Türkiye tercihlerinin daha da hızlanması, birikimlerini kendilerine ülkemizde bir gelecek inşa etmek üzere ilk etapta konut alımına yönlendirmeleri beklenebilir."

“İKTİDARIN YEM’İ TEL TEL DÖKÜLÜYOR”

"İktidarın yeni ekonomi modeli (YEM) her alanda tel tel dökülüyor” diyen Toprak, Mart 2022’de ödemeler dengesinde bir ayda 5,5 milyar dolar daha cari açık verildiğini kaydederek, “Yıl sonu için 18,6 milyar dolar olarak hedeflenen cari açık tutarına üç ayda yaklaşıldı. Yıllık bazda cari açık 24 milyar doları aştı. İhracatçının, turizmcinin dövizine el koyarak sorunun çözülmesi giderek güçleşiyor. Bu tablo, döviz kurlarında yükselişin ve TL’deki değer kaybının hızlanacağını gösteriyor” uyarısında bulundu.

Toprak cari açığın büyümesinin yurttaşlara etkisini ise “Bu ise cari açığın milli gelire oranının yüzde 5,5-6 düzeyine ulaşması, büyümenin gerilemesi, yoksullaşmanın daha da artması anlamına geliyor” diye açıkladı. Toprak, “İktidarın kambiyo rejiminde daha fazla sıkılaştırmaya gitmesi, serbest döviz piyasalarına müdahaleyi ve kısıtlamaları genişletmesi beklenmeli. Yeni swap anlaşmaları yapabilmek için yabancı ülke merkez bankalarına Cumhurbaşkanı kararnamesiyle her türlü güvence ve garantinin verildiği göz önünde tutulduğunda iktidarın çaresizliği ve ne yapacağını bilmezliği iyice somutlaşıyor” dedi.