Sahte fatura ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanmada uygulanan cezai müeyyideler

Son yıllarda vergi incelemelerinde firmaların karşılaştığı önemli sıkıntılardan biride farkında olmadan sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanımına maruz kalmalarıdır. Bu duruma haiz olan firmalar hem cezai işleme, hem de özel esasa tabi firma işlemi görme durumuna düşebilmektedirler.

Konunun uzmanı Fraud Audit Corporation (FAC) Kurucu Ortaklarından SMMM Çiğdem İşsevenler Yavaş yenisoluk.com için yazdı:

Belgenin kasıtlı veya kasıtsız kullanıldığının tespiti vergi inceleme neticesinde ortaya çıkmaktadır. İnceleme yapan müfettişin kanaati özel esasa tabi firma işlemi görmesi durumunu oluşturabilmektedir.
Firmaların bu tür sıkıntılarla karşılaşmamaları için, satın alma ve ödemelere ilişkin konularda tedbirli davranmaları önem az etmektedir.
*Sahte belge veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanımının yapıldığı durumlarda ispatlayıcı belgenin önemi ve alınması gereken tedbirler;
1. Fatura ve belgelerin doğruluğunu ispatlamada, ödemelerin faturayı kesen firmaya banka yoluyla yapılması önemlidir.
2. Firma kendi çeki ya da müşteri çeki ile ödeme yapacak ise, faturayı kesen firma adına çek düzenlemeli, müşteri çeki ise ciro yaparak “çek üzerine fatura kesen firmanın vergi numarası mutlaka yazılmalıdır” makbuz karşılığında firmanın temsilcisine vermelidir. Makbuzda dikkat edilmesi gereken önemli bir husus ise, makbuz üzerine verilen çeke ait tüm bilgilerin eksiksiz yazılmasıdır, çeki teslim alacak kişinin adı soyadı ve kaşe üzerine imzası alındıktan sonra makbuzun aslı karşılığında çek teslim edilmelidir.
3. Kredi kartı ile ödemelerde ise ödemenin faturayı kesen firmaya yapıldığına dikkat edilmelidir.
4. PTT yoluyla ödemelerde, banka hesap numarası ve vergi kimlik numarası doğru olarak yazılmalı ve ödeme bu doğrultuda yapılmalıdır.
5. Taşıma, yükleme, boşaltma, depolama, ambalajlama ve benzeri işlemler belgesiz olmamalı, sigorta belgesi, vergi, resim, harç, gibi ödemeler yapılmışsa bu ödemelere ait belgeler mutlaka alınmalı ve elde bulundurulmalıdır.
Yapılan inceleme sırasında sahte veya yanıltıcı olduğu yönünde bulgular bulunan bir belgenin gerçek bir işleme ait olduğunun ispatı ve delili ise, içeriği ve miktarı itibarıyla doğruluğunu gösteren belgeler olacaktır, bu belgeler yukarıda maddeler halinde belirtilmiştir.

*İnceleme Neticesinde Mükellefler Sahte Belge Kullanıp Kullanmadığını İspat Etmek zorundadır,
84.Seri nolu KDV genel uygulama tebliğinde düzenledikleri veya kullandıkları belgelerin sahteliğine veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge olduğuna ilişkin inceleme aşamasındaki mükellefin, bahse konu olan belgelerin gerçek olup olmadığına dair delilleri beyan etme hakkı vardır.
Deliller inceleme veya araştırmaya ait işlem ve belgelerle ilgili olmalı ve bir dilekçe ekinde ilgili makama verilmelidir.
Belgenin gerçekliğini ve doğruluğunu ispatta zorlanmamak ve cezalara maruz kalmamak için satın alımların ve ödemelerin yukarıda belirtilen maddelere göre yapılması çok önemlidir.

Vergi Usul Kanununa göre,
*Kasıtlı ya da Kasıtsız Olarak Sahte Fatura Kullananlara Uygulanacak Cezai Müeyyideler,
Vergi Usul Kanunu’muzun 359. Maddesi (kaçakçılık ve suçları) ile kasıt unsuru taşıyan ve aynı zamanda nitelikli fiiller kaçakçılık suçu olarak belirlenmiş ve SMİYB düzenlenmesi veya bunların kullanılması da kaçakçılık suçları arasında sayılmıştır. Bununla birlikte, 306 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile yapılan incelemelerde söz konusu belgeleri bilmeden kullandığı sonucuna varılan mükellefler adına vergi suçu raporları düzenlenmemesi ve haklarında cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulmaması açıklanmıştır. Öte yandan, 84 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinde haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanma raporu bulunanlar ile haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullandığı konusunda tespit bulunanlar özel esaslara alınacak mükellefler arasında sayılmıştır.
*Kasıtsız(bilmeden) Olarak Sahte Fatura Kullananlara uygulanacak Cezai Müeyyide,
Tebliğlerde, bu belgeleri kasıtsız bilmeden kullandığı sonucuna varılan mükellefler adına vergi suçu raporu düzenlenmeyeceği ve haklarında cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulmayacağı belirtilmiştir. Ancak, bu belgeleri kullanmak suretiyle vergi zıyaına sebebiyet verilmiş olması halinde bu mükellefler adına bir kat vergi zıyaı cezası kesileceği de açıkça belirtilmiştir.

*Kasıtlı (bilerek)olarak Sahte Fatura Kullananlara uygulanacak Cezai Müeyyide,
Yapılan incelemeler sonucunda sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belgelerin kasıtlı olarak bilerek, isteyerek kullanıldığı sonucuna varılan mükellefler için vergi suçu raporları düzenlenmesi, haklarında cumhuriyet savcılıklarına suç duyurularında bulunulması ve bu belgelerin kullanılması sonucu vergi zıyaına da sebebiyet verilmiş olması halinde üç kat vergi zıyaı cezası kesileceği de açıkça belirtilmiştir.

84 Seri No.lu KDV Genel Tebliği 3.1. Sahte veya Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge (SMİYB)
Sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullananların özel esaslara alınması, haklarında sahte yanıltıcı belge kullanma raporu olanlar ile yanıltıcı belge kullandığı konusunda tespiti bulunanlar 84. Seri no’lu KDV genel uygulama tebliğinde 3.1. SMİYB özel esaslara alınacak mükellefler arasında sayılmıştır.
Haklarında sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanma raporu bulunanlar, KDV indirimlerinin vergi inceleme raporu ile veya mükellefin düzeltme beyanları ile indirilecek KDV tutarlarından düşülmesi durumunda mükellefler özel esaslara tabi tutulmayacaktır. Bu düzenlemelere istinaden, kasıtlı ya da Kasıtız ayrımı yapılmadan SMİYB kullanımı konusunda haklarında rapor düzenlenen veya olumsuz tespit bulunan mükellefler hakkında söz konusu belgede yazılı KDV tutarında tarhiyat yapılması veya bu tutar indirim hesaplarından çıkarılmak suretiyle beyanların düzeltilmesi özel esaslar kapsamına alınmayı önleyecektir.

SMMM Çiğdem İşsevenler Yavaş

FAC Kurucu Ortağı