Kahvaltı masasındaki peynirde süt yok

Türkiye Süt, Et, Gıda Sanayicileri ve Üreticileri Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Cemal Torun'dan 'sahte peynir' uyarısı: "Görünüm olarak gerçeğinden ayırt edilemeyen ucuz ve hileli ürünler tüketiciye aslında daha pahalıya satılıyor ve kimsenin bundan haberi yok."

Japonya’ya peynir ihraç eden Türkiye’nin iç piyasada ise sahte ve içinde süt bile bulunmayan peynirler tüketildiği belirtildi.

Dünya gazetesi yazarı Ali Ekber Yıldırım, bugün yayınlanan “Japonya’ya peynir ihraç et, içerde sahtesini tüket” başlıklı yazısında Türkiye Süt, Et, Gıda Sanayicileri ve Üreticileri Birliği (SETBİR) Yönetim Kurulu Üyesi Cemal Torun’un anlattıklarını aktardı.

Torun’un Japonya’ya peynir ihraç edilirken, yurt içi pazarda hileli sahte ürünlerin tüketiminin her geçen gün arttığını söylediğini yazan Yıldırım, hileli ürünlerin devletin izin verdiği işletmelerde üretildiğine dikkat çekti.

Peynir alırken ‘kuru madde oranı’na dikkat edilmesi gerektiğini yazan Yıldırım’ın konuyla ilgili yorumu şöyle:

“Görünüm olarak gerçeğinden ayırt edilemeyen ucuz ve hileli ürünler tüketiciye aslında daha pahalıya satılıyor ve kimsenin bundan haberi yok. Yani kilosu 23 liraya satılan kaşar peynirinde kuru madde oranı yüzde 40 ise üreticisi tarafından yüzde 15 çalınmış demektir. Aynı kaşar peynirinin kilosu 30 liraya satılıyor ve kuru madde oranı yüzde 55. Bu durumda 23 liraya ucuza alan tüketici iki yönlü aldatılıyor. Hem hileli ürün tükettiği için hem de kuru madde oranı düşük ürünü aldığı için daha az protein almış olur. Kuru madde oranına bakıldığında ucuza satın alan dar gelirli tüketici daha çok ödemiş oluyor. Çünkü kuru madde oranı düştükçe protein değeri düşer.”

Tereyağı fiyatındaki çelişki

Sahtekârlığın en çok yapıldığı ürünlerden birisi de tereyağı. İthal tereyağını 30 liraya mal edip 60 liraya Trabzon tereyağı diye satanlar var. Öyle bir noktaya geldik ki, aynı rafta kilosu 30 liraya da tereyağı var,65 liraya da. Nasıl olur? Bunlardan birisinde yanlışlık var. Markalar arasındaki fiyat farkı 2-3 lira olabilir. Ama yüzde yüz fiyat farkı varsa orada bir sorun var demektir. Yüzde 50 fiyat farkı olur mu? Margarin karıştırılmış tereyağı, normal tereyağı ile yan yana satılıyor. Tüketici aldatılıyor.”

Marketlere de ceza verilmeli

Sahte bir ürünü üreten kadar raflarında satanların da sorumlu tutulması gerektiğini söyleyen Cemal Torun, marketlerin ürünleri alırken kuru madde oranına bakmaları ve standartlara uymayanları markete sokmamaları gerektiğini söylüyor. Bu sahte ürünleri satan marketler de sorumlu tutularak ceza verilmeli.

Tüketicilerin çok az bölümü etiket okuyor. Onların da çoğunluğu son tüketim tarihine bakıyor. Oysa, tüketici etiketi özellikle de içindekileri çok dikkatli okumalı. Süt ve süt ürünlerinde kuru madde oranına bakmalı. Kaşar peynirinde kuru madde oranı TSE standartlarına göre yüzde 55 olması gerekir. Ama kaşar peynirini tost kaşarı diyerek yüzde 40 kuru madde oranı ile satıyorlar. Klasik teneke peynirinde kuru madde oranı yüzde 45, kültürlü peynirde yüzde 35 olmalı. Tarım ve Orman Bakanlığı da bu konuda tüketicilere yönelik çalışmalar yaparak denetimde tüketicinin etkin olarak yer almasını sağlamaları gerekir. Teşhir ederek, ceza vererek sahtekârlık önlenemiyor.

Aynı tarih ve seri numarasına sahip ürünlere tek ceza kesiliyor. Bu nedenle sahte ürün imal edenler, uzun süre hep aynı seri numarasını ve tarihi kullanıyor. Üç ay aynı tarih ve numarayı kullananlar oluyor. Böylece yılda en fazla 4 kez ceza ödüyor. Yapılan her analize ceza yazılsa bu uyanıklığın, sahtekârlığın önüne geçilir. Ama daha da önemlisi sahte ürünü satan her markete ceza yazılmalı.

Özetle, Japonya›ya peynir ihraç edecek kadar tarımsal potansiyele sahip olan Türkiye, ne yazık ki, peynirde, tereyağında ve diğer gıda ürünlerinde sahtekârlığı önleyemeyecek kadar beceriksizler tarafından idare ediliyor. Potansiyel doğru yönetilse tarımla Türkiye’nin kaderi değişir.

KURU MADDE NEDİR? 

Gıda maddeleri su ve kuru madde olmak üzere iki kısımdan oluşur. Ortamdan su uzaklaştırıldığında kuru madde kalır. Kuru madde iki ise farklı unsurdan oluşur. Toplam kuru maddenin suda çözünmeyen kısmına suda çözünmeyen kuru madde denir. Diğer kısmı ise suda çözünebilir nitelikteki maddelerden oluşmuştur. En basit anlatımla süt ve süt ürünlerinde su dışında kalan miktara kuru madde deniliyor. Yağlı peynirlerde protein artı yağ miktarı, normal peynirlerde ise protein miktarı kuru madde olarak kabul ediliyor.