Konut piyasasında yaşanan fahiş kira artışları ve ev sahibi-kiracı uyuşmazlıklarına karşı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı ortaklaşa dev bir adım atıyor. İnternet ilan sitelerindeki suni fiyat şişirmelerinin önüne geçmek ve vergi kayıplarını engellemek amacıyla "Dijital Kira Takip Sistemi" devreye alınıyor. Yeni sistemle birlikte Türkiye genelindeki tüm kira sözleşmeleri e-Devlet üzerinden zorunlu hale getirilecek ve bölge bölge "rayiç bedel haritası" çıkarılacak.

TÜM SÖZLEŞMELER E-DEVLET ÜZERİNE TAŞINIYOR

Gayrimenkul sektör temsilcileri ve bakanlık kaynaklarından edinilen bilgilere göre, artık elden ya da kağıt üzerinde yapılan eski usul kira sözleşmelerinin hukuki geçerliliği kademeli olarak sonlandırılacak. Yeni dönemde ev sahipleri ve kiracılar, sözleşmelerini doğrudan e-Devlet kapısı üzerinden dijital olarak onaylamak zorunda kalacak.

Bu hamleyle birlikte, kiranın bankadan eksik yatırılması veya elden nakit alınması gibi kayıt dışı uygulamaların tamamen önüne geçilmesi hedefleniyor. Maliye müfettişleri, dijitalleşen bu veriler sayesinde kira gelirlerini beyan etmeyen ya da eksik gösteren mülk sahiplerini yapay zekâ algoritmalarıyla anında tespit edebilecek.

BÖLGESEL KİRA HARİTASI İLE FAHİŞ ARTIŞA BLOKE

Sistemin en dikkat çekici yönü ise emlak piyasasında "yapay zekâ destekli tavan fiyat" modeline zemin hazırlaması. Bakanlık, her ilçe ve mahallenin son 5 yıllık kira geçmişini, konut metrekarelerini ve bina yaşlarını analiz ederek dinamik bir "bölgesel rayiç bedel" belirleyecek.

Eğer bir ev sahibi, ilan sitelerinde ya da e-Devlet sözleşmesinde o bölgenin belirlenen ortalama rayiç bedelinin çok üzerinde bir fiyat talep ederse, sistem otomatik olarak "fahiş fiyat" uyarısı verecek. Tüketici dernekleri bu adımı olumlu bulurken, emlak hukuku uzmanları serbest piyasa ekonomisi kuralları ile bu sistemin dengelenmesi gerektiği konusunda uyarıyor.

SEKTÖR TEMSİLCİLERİ NE DİYOR?

Yeni dijital takip sistemi emlak dünyasında da geniş yankı uyandırdı. İstanbul Emlak Müşavirleri Odası başkanlığı yaptığı değerlendirmede, sistemin piyasaya şeffaflık getireceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Suni ilanlarla fiyatları yukarı çeken kayıt dışı emlakçılar ve fırsatçılar bu sistemle elenecektir. Ancak sistemin kiralık konut arzını düşürmemesi için ev sahiplerine yönelik vergi muafiyeti veya indirimleri gibi teşvik edici mekanizmaların da eş zamanlı olarak devreye alınması şarttır."

UYUŞMAZLIKLARDA ARABULUCU DÖNEMİ HIZLANACAK

Adalet Bakanlığı verilerine göre sulh hukuk mahkemelerindeki yükün %40'ından fazlasını ev sahibi ve kiracı davaları oluşturuyor. e-Devlet üzerinden yürütülecek yeni dijital sistem, zorunlu arabuluculuk mekanizmasına da doğrudan entegre edilecek.

Bir uyuşmazlık durumunda arabulucular, tarafların e-Devlet üzerindeki geçmiş sözleşmelerini, ödeme düzenlerini ve bölgenin dijital rayiç bedelini tek tıkla görebilecek. Böylece aylarca, hatta yıllarca süren tahliye ve kira tespit davaları haftalar içinde uzlaşıyla çözüme kavuşturulabilecek.

Harika bir tempo yakaladık! Gündemdeki yeni konunuzu veya düzenlememizi istediğiniz bir sonraki metni gönderebilirsiniz.