SGK’nın hatalı emeklilik işlemlerinde maaş kesintisi ve geri ödeme gündeme gelebiliyor. Ancak yeni uygulamalarla borçların maaştan taksitle tahsili öne çıkarken, mağduriyetin azaltılması hedefleniyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından bağlanan emekli maaşlarının bazı durumlarda iptal edilebileceği ve geri talep edilebileceği belirtilirken, son düzenlemelerle vatandaşın mağduriyetini azaltan yeni uygulamalar dikkat çekiyor.

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, emeklilik sürecinde yapılan hatalar ve sonrasında yaşanabilecek gelişmeleri detaylı şekilde ele aldı.

EMEKLİ MAAŞI NEDEN KESİLİR?

Karakaş’a göre emeklilik, SGK ile sigortalı arasında bir akit niteliği taşıyor. Ancak gerekli şartlar tam oluşmadan maaş bağlandığının sonradan anlaşılması halinde SGK müdahale ediyor.

Faiziyle geri alınacak

Karakaş, bu durumu şu sözlerle ifade etti:

''Şartları taşımadığı halde maaş alanların aylığı derhâl kesilir.''

Bu kapsamda:

Bağlanan maaş iptal ediliyor

Ödenen tutarlar ''yersiz ödeme'' sayılıyor

Faiziyle birlikte geri talep edilebiliyor

Özellikle kamu görevlileri için durum daha farklı ilerleyebiliyor.

4/1-c kapsamındaki kişilerde emeklilik iptal edilerek kişinin eski görevine iade edilmesi mümkün olabiliyor.

MAAŞI KESİLEN YENİDEN EMEKLİ OLABİLİR Mİ?

Maaşı kesilen sigortalılar için süreç tamamen sona ermiyor. Karakaş, bazı durumlarda maaşın yeniden bağlanabileceğini belirtti.

Eğer kişi, hata tespit edilmeden önce emeklilik şartlarını tamamladıysa yeni bir başvuruya gerek kalmadan maaş yeniden bağlanabiliyor. Ancak şartlar eksikse:

Eksikliklerin tamamlanması bekleniyor

Yeni dilekçe verilmesi gerekiyor

Maaş, başvuruyu takip eden ay başında başlıyor.

STATÜ HATALARINDA HAK KAYBI YAŞANIR MI?

SGK işlemlerinde zaman zaman statü hataları da görülebiliyor. Örneğin, Bağ-Kur yerine SSK’dan emekli edilme gibi durumlarda vatandaşın mağdur edilmemesi esas alınıyor.

Karakaş, bu konuda şu değerlendirmeyi yaptı:

''Yanlış maaş iptal edilir ancak doğru statü üzerinden hak kazanılan tarihten itibaren maaş tekrar hesaplanır.''

PRİM BORCU VARSA MAAŞ KESİLİR Mİ?

Emeklilik sonrası ortaya çıkan prim borçlarında ise yeni bir yöntem uygulanıyor. Maaşın tamamen kesilmesi yerine taksitli tahsilat öne çıkıyor.

Karakaş bu sistemi şöyle açıkladı:

''Borç, ödenen maaşın üçte biri oranında her ay kesilerek tahsil edilir.''

Bu uygulama sayesinde:

Emekli maaşı tamamen kesilmiyor

Vatandaş mağdur edilmiyor

SGK alacağını düzenli şekilde tahsil ediyor.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI SONRASI DEĞİŞİKLİK

2021 yılında Anayasa Mahkemesi tarafından verilen karar sonrası SGK uygulamalarında önemli değişiklikler yapıldı. Yeni yaklaşımda, kurum hatalarından kaynaklanan durumlarda vatandaşın korunması ön planda tutuluyor.

Karakaş’a göre sistemin temelinde ''iyi niyet'' ilkesi bulunuyor ve kurum, vatandaşı zor durumda bırakmadan çözüm üretmeyi hedefliyor.

UZMANINDAN KRİTİK UYARI

Karakaş, emeklilik başvurusu öncesinde tüm hizmet dökümü ve prim günlerinin dikkatle incelenmesi gerektiğini vurguladı.

''Emeklilik müracaatından evvel hizmet dökümlerinizi tetkik etmek, prim ve yaş hesabınızı tahkik etmek sizi ileride yaşanacak büyük mali külfetlerden korur.''

Uzmanlar, emeklilik sürecinde yapılacak küçük bir hatanın ilerleyen yıllarda ciddi mali sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.