CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, TBMM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada Ramazan Bayramı öncesi emekli ikramiyesinin 4 bin TL’de kalmasını eleştirerek bütçe verileri üzerinden karşılaştırma yaptı. Genç, “Emeklinin bayram ikramiyesi 4 bin TL. Ocak ayında bütçe açığı 214,5 milyar TL. Bu da günde 6,9 milyar, saatte 288 milyon, dakikada 4,8 milyon, saniyede yaklaşık 80 bin TL demek. Yani devletin bütçe açığı her saniye yaklaşık 20 emeklinin bayram ikramiyesi kadar büyüyor” dedi.

CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen Milli Parklar Kanunu teklifinin 11’inci maddesi üzerine söz alarak, teklifin ceza hükümlerini ağırlaştırmasına rağmen milli parkların yönetiminde kurumsal dengeyi zayıflattığını ve koruma anlayışını işletme mantığına yaklaştırdığını söyledi. Genç, milli parkların korunmasının yalnızca ceza artırımıyla sağlanamayacağını vurguladı.

Genç, konuşmasında şunları ifade etti:

“Görüşmekte olduğumuz teklifin 11’inci maddesi, 2873 sayılı Kanunun 14 ve 15’inci maddelerinde yasaklanmış fiilleri işleyenlere verilecek cezayı ‘1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası’ haline getiriyor; mevcutta ‘6 aya kadar hapis veya adli para cezası’ olan yaptırım ağırlaştırılıyor. Aynı maddede, milli parklara giriş ücretini ödemediği tespit edilenlere uygulanacak idari para cezasının oranı da 10 katından 4 katına düşürülüyor. Teklifin genel mantığı ‘koruma’dan çok ‘işletme’ mantığına kaydırılıyor. Özellikle Kültür ve Turizm Bakanlığı uhdesindeki bazı yetkilerin özel bütçeli bir kuruma devriyle kurumlar arası görevler ayrılığı zayıflatılıyor; birimlerin birbirini denetleme imkanı azalıyor, uzmanlık alanı dışında işlem tesis edilmesinin önü açılıyor. Yani bir taraftan ‘cezayı artırdım, doğayı korudum’ diyeceksiniz; öte taraftan kurumsal dengeyi ve denetim kapasitesini zayıflatan bir idari mimari kuracaksınız.

“Milli park kamusal emanettir”

Teklifle bazı alanlarda ceza artışı konuşulurken, başka alanlarda ‘af benzeri’ bir yaklaşım devreye sokuluyor. Örneğin; kanuna aykırı avlanmayı tekrar edenler bakımından, mevcutta ‘belge iptal edilir ve bir daha verilmez’ yaklaşımı varken, yeni düzenlemeyle ‘belge iptal edilir ve 2 yıl süreyle verilmez’ çizgisine çekiliyor. Bu değişiklik, tekrar eden ihlalde süresiz men yerine süreli men getirerek caydırıcılığı tartışmalı hale getiriyor. Hatta bu kapsamda yaklaşık 60 bin avcı kitlesinin etkileneceği not ediliyor. Milli park; suyun, toprağın, yaban hayatının, biyolojik çeşitliliğin bir arada nefes aldığı kamusal bir emanettir. Orada işlenen fiil sadece ‘kabahat’ değildir; ekosisteme, geleceğe, çocukların hakkına karşı işlenmiş bir fiildir. Eğer korumayı güçlendireceksek, milli park sınırlarında özellikle yaban hayatına ilişkin ihlallerde sadece para cezası konuşmak yetmez; milli park sınırlarında avlanmanın tümüyle yasaklanması gibi daha net ve korumacı tedbirler masaya gelmelidir.”

Konuşmasının ikinci bölümünde Ramazan Bayramı öncesi emeklilerin yaşadığı geçim sıkıntısına dikkat çeken CHP’li Genç, bayram ikramiyesinin emekliler için artık bir bayram desteği olmaktan çıktığını söyledi.

Genç, bütçe verileri ile emekli ikramiyesini karşılaştırarak ekonomik tablonun emekliler açısından adaletsiz hale geldiğini ifade ederek, şunları kaydetti:

“Ramazan, toplumun vicdan muhasebesidir”

“Ramazan; sadece takvimde bir ay değildir, toplumun vicdan muhasebesidir. Ve o vicdanın en ağır sınandığı yer bugün, emeklinin mutfağıdır. Emeklinin bayram ikramiyesi 4 bin TL. Peki 4 bin lira ne demek? Bayramı karşılamak bir yana, artık birçok evde ‘bayram ikramiyesi’ denince konuşulan şey bayram sevinci değil; ‘hangi borcu bir gün geciktirmeyeyim’ hesabıdır.

“Bütçedeki açık, günde 6,9 milyar, saatte 288 milyon, dakikada 4,8 milyon, saniyede 80 bin TL”

Şimdi bazı rakamları yan yana koyalım ki milletin yaşadığıyla, devletin rakamları arasındaki uçurum görünsün. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre 2026 Ocak ayında merkezi yönetim bütçe açığı 214,5 milyar TL. Bu ne demek biliyor musunuz? Ocak ayındaki açık, günde yaklaşık 6,9 milyar TL, saatte 288 milyon TL, dakikada 4,8 milyon TL, saniyede yaklaşık 80 bin TL demek. Saniyede 80 bin lira… Yani devletin bütçe açığı her saniyede yaklaşık 20 emeklinin bayram ikramiyesi kadar büyüyor. Emekliye ‘4 bin lirayla idare et’ diyen anlayış, saniyeler içinde 20 emeklinin ikramiyesini yutan bir bütçe gerçeğiyle yüzleşmek zorundadır.

“Emekliyi kolluyormuş gibi yapıp ikramiyeyi kuşa çeviren bir anlayışla yürünmez”

Doğayı koruyormuş gibi yapıp korumayı zayıflatan; emekliyi kolluyormuş gibi yapıp ikramiyeyi kuşa çeviren bir anlayışla yürünmez. Doğada bilimsel planlama, güçlü denetim, kurumsal denge; ekonomide emekliye insan onuruna yaraşır bir pay, adil bölüşüm, gerçek enflasyonla mücadele. Bayram ikramiyesi, emeklinin cebine konan bir ‘sus payı’ değil; emeklinin bu ülkeye ömrü boyunca verdiği emeğin karşısında, insan onurunun gereği olmalıdır.”