Yüzde 40+1 tartışması

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın “muhalefet getirsin değerlendiririz” dediği yüzde 50+1 barajının düşürülmesi tartışmasıyla ilgili olarak, “Ciddiye alınacak yanı yok. Ekonomi ve dış politikadaki sorunları örtebilmek için bunları gündeme getiriyorlar” değerlendirmesini yaptı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeni sistemde Cumhurbaşkanının ilk turda seçilme şartı olan yüzde 50 artı 1’in düşürülmesiyle ilgili “Muhalefetten gelirse değerlendiririz” çıkışı CHP’de karşılık bulmadı. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun partisinin grup toplantısında bu konuya değinmezken, bir grup gazetecinin soruları üzerine kısa bir değerlendirme yaptı. Kılıçdaroğlu, Erdoğan’ın yüzde 50 artı 1’in düşürülmesiyle ilgili “muhalefet getirsin değerlendiririz” çıkışına “Ciddiye alınacak yanı yok” karşılığını verdi. Erdoğan’ın ekonomi ve dış politikadaki sorunları örtebilmek için sistemin revize edilmesi tartışmasını gündeme getirdiğine işaret eden Kılıçdaroğlu, “Sorunları tartıştırmamak, gündem değiştirmek için bunları söylüyor” ifadelerini kullandı.

Parti kaynakları da CHP’de Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin revize edilmesi yönünde bir gündem bulunmadığı görüşünü aktardı. Türkiye’de yaşanan krizin temel nedeninin Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi olduğunu vurgulayan CHP kaynakları; tek adam rejiminin siyasal koşullara göre değiştirilmesi anlamına gelecek hiçbir düzenlemenin CHP’nin hedefi olmadığını dile getirdi.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Seyit Torun’da bu konudaki tartışmalar üzerine yaptığı açıklamada; Erdoğan’ın iktidarda kalmak için her türlü formülü ortaya koyduğunu ifade etti. Torun, “Bu yasayı yapan kim? Bu yasayı, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni önümüze getiren bu yapı değil mi? Şimdi ne değişti de oranı düşüyorsunuz” diye konuştu. İktidarın sistemle ilgili “Eksiklikleri var, revize ediyoruz” dediğini kaydeden Torun, şunları dile getirdi: “Kervan yolda düzülür mantığıyla hareket edilebilir mi? Bir devlet, ülke yönetiyorsunuz. Ülke yönetmek, devlet yönetmek ciddi iştir. ‘Olmadı hadi bir daha düzeltelim.’ Bu yap bozla olacak şeyler değil. Milletin aklıyla alay etmesinler. Bu millet gerçeği gördü, olayın da farkında. Bunu tartışmak demek, demek ki seçilmeyle ilgili kaygısı oluştu, artık seçilemeyeceğini biliyor. Yarın da 40 artı 1 demez, 30 artı 1 der. Bu tamamen içinde bulundukları paniğin, korkunun göstergesi, bunu tartışmayı bile doğru bulmuyoruz.”

 

 

Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turunda geçerli olan yüzde 50+1 barajının yüzde 40'a çekilmesine MHP sıcak bakmıyor. Cumhurbaşkanı adayının “nitelikli çoğunluğu alarak seçilmesi gerektiğine” dikkat çeken MHP'de, bunun olmaması halinde yeni sistemin tartışmaya açılacağına dikkat çekiliyor.

MHP'de, yüzde 50+1 barajının “toplumsal mutabakat sağlamak” amacıyla Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin gündeme getirdiği anımsatılırken, yeni sistemin inşasının üzerinden henüz çok az bir süre geçmesine karşın yeniden “baraj konusunu” gündeme getirilmesinin “sistemi yeniden tartışmaya açmak” anlamını taşıyacağına dikkat çekiliyor. Barajın yüzde 40'a çekilmesine MHP’nin neden “soğuk” yaklaştığı başlıklar halinde şu şekilde sıralanıyor:

Sistem tartışmaya açılır: Barajın yüzde 40 olarak belirlenmesi demek “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi”ni tartışmaya açmak demektir.

Erdoğan’ı sıkıntıya sokar: Yüzde 40 gibi bir baraj, sadece AKP’nin değil, diğer partilerin adayları için de geçerli olur. Önceki cumhurbaşkanlığı seçimleri anımsandığında, ilk turda yüzde 40’ın üzerinde oy alan bir adayın seçilmesi anlamına gelir ki bu da öncelikle Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı sıkıntıya sokar. Erdoğan’ın yeniden Cumhurbaşkanı seçilmesinin önünde muhalefet bloğu yeni bir “cephe” oluşturur.
Parlamenter sistem için harekete geçirilir: Olası anayasa değişikliğinin konusu da bu çerçevede sadece “seçim barajı” olmaz, “parlamenter sisteme dönüş hazırlığı” da olur. Parlamenter sisteme yeniden dönüş de iç ve dış tehdit altında bulunan ve kararlılıkla yürütülen başta terörle mücadele gibi operasyonları sekteye uğratır. Türkiye, ekonomi, terörle mücadele gibi sorunlarını bir kenera bırakıp parlamenter sistem tartışmalarının içine çekilir.

Nitelikli çoğunluk yüzde 50+1’dir: MHP, yüzde 50+1 seçim barajını önerirken, “nitelikli çoğunluğu” baz aldı. Yüzde 40 demek, “nitelikli çoğunluk yok” anlamına gelebilir. Yani “Yüzde 60’lık kesim sana oy vermedi” tartışmalarını da beraberinde getirir.