ABD-İran ateşkesi çatırdıyor: Körfez’de yeniden savaş alarmı
Geçici anlaşmanın ardından karşılıklı ihlal suçlamaları büyüdü. İran’ın Körfez’deki ABD üslerini hedef aldığını açıklamasının ardından Washington da Hürmüz Boğazı çevresinde yeni saldırılar düzenlediğini duyurdu.
İran ile ABD arasında iki haftadan kısa süre önce imzalanan geçici anlaşma, karşılıklı saldırılar ve ihlal suçlamaları nedeniyle ciddi bir krizle karşı karşıya kaldı. Körfez’de yeniden yükselen gerilim, ateşkesin geleceğine ilişkin endişeleri artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Washington’ın “başlattığı işi askeri olarak tamamlayabileceği” yönündeki sert açıklamasının ardından İran, Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD askeri noktalarına füze ve insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlediğini duyurdu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, saldırıların ABD’nin son operasyonlarına misilleme olduğunu açıklarken, Reuters’a konuşan bir ABD yetkilisi Orta Doğu’daki Amerikan tesislerinin hedef alındığını doğruladı. İlk belirlemelere göre ABD askerleri arasında can kaybı yaşanmadığı ve tesislerde büyük çaplı hasar oluşmadığı bildirildi.
TRUMP’TAN SERT MESAJ
ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada İran’a yönelik tehditlerini artırdı.
Trump, “Artık makul davranamayacağımız bir noktaya gelebiliriz. Çok başarılı biçimde başlattığımız işi askeri olarak tamamlamak zorunda kalabiliriz. Böyle olursa İran İslam Cumhuriyeti artık var olmayacak.” ifadelerini kullandı.
Trump’ın açıklamasından kısa süre sonra Kuveyt ordusu hava savunma sistemlerinin füze ve dron saldırılarına karşı devreye girdiğini açıklarken, Bahreyn’de de sirenler çaldı. Bahreyn yönetimi saldırıları ülkenin egemenliğine yönelik “kasıtlı ve tekrarlanan ihlal” olarak nitelendirerek Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ni acil toplantıya çağırdı.
HÜRMÜZ BOĞAZI YENİDEN KRİZİN MERKEZİNDE
Gerilimin odak noktalarından biri de Hürmüz Boğazı oldu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, Panama bayraklı bir tankerin İran’a ait bir insansız hava aracı tarafından hedef alındığını belirterek buna karşılık İran’a yönelik yeni operasyonlar düzenlediğini açıkladı.
Washington, İran’a ait askeri gözetleme, iletişim, hava savunma, dron depoları ve mayın döşeme tesislerinin vurulduğunu duyurdu.
İran devlet televizyonu, ülkenin güneyindeki Sirik bölgesinde patlama sesleri duyulduğunu aktarırken, Devrim Muhafızları ABD saldırılarının İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini ortadan kaldıramayacağını savundu.
Dünya enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı, savaş öncesinde küresel petrol ve LNG sevkiyatının yaklaşık beşte birine ev sahipliği yapıyordu. Savaşın ardından bölgede mahsur kalan yüzlerce geminin son haftalarda yeniden boğazdan geçmeye başlamasıyla petrol fiyatları da savaş öncesi seviyelere yaklaşmıştı.
İRAN’DAN DİPLOMASİ UYARISI
İran devlet televizyonu Press TV’ye göre Devrim Muhafızları, ABD’nin son saldırılarının geçici ateşkesi ihlal ettiğini belirterek bunun diplomatik süreci tamamen durdurabileceği uyarısında bulundu.
Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutanlığı da bölgedeki ABD üslerini hedef alan yeni tehditlerde bulunarak Amerikan üslerinin “önümüzdeki günlerde cehennemi yaşayacağını” öne sürdü.
LÜBNAN CEPHESİNDE DE ÇATIŞMALAR SÜRÜYOR
Körfez’deki gerilime paralel olarak Lübnan’da da çatışmalar devam etti.
İsrail ordusu, ülkenin güneyindeki Nebatiye bölgesinde Hizbullah’a ait roketatar taşıyan militanları etkisiz hale getirdiğini ve bir roket fırlatma rampasını vurduğunu açıkladı.
Tahran ise ABD’yi, geçici anlaşma kapsamında Lübnan’daki ateşkesin korunmasına ilişkin taahhütlerini yerine getirmemekle suçladı.
ABD ile İran arasında 28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından imzalanan 14 maddelik geçici anlaşma, çatışmaların durdurulmasını, Hürmüz Boğazı’nın yeniden deniz trafiğine açılmasını ve İran’ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin sürdürülmesini öngörüyordu. Ancak son gelişmeler, anlaşmanın geleceğine ilişkin belirsizlikleri yeniden gündeme taşıdı.