İktidarın Meclis’e sunduğu ve kamuoyunda “torba teklif” olarak anılan düzenleme, milyonlarca emeklinin ikramiye artışı beklentisini karşılamazken bütçeye milyarlarca liralık ek kaynak sağlamayı hedefliyor. Teklif, bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda ele alınacak.

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) tarafından sunulan teklifte, kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde bulunan “ihtiyaç fazlası” taşınmazların özelleştirilmesi öngörülüyor. Hazırlanan etki analizine göre bu yolla 35 ila 45 milyar lira arasında gelir elde edilmesi hedefleniyor. Elde edilecek kaynağın, kurumların hizmet binası ihtiyaçları ile yasal görevlerinden doğan giderlerin karşılanmasında kullanılacağı savunuluyor.

Kıymetli Taşlara ÖTV

Teklifle inci ve elmas gibi kıymetli taşlar Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) kapsamına alınıyor. Düzenlemenin yıllık 1,9 milyar lira gelir etkisi yaratacağı hesaplanıyor.

Bedelli Askerliğe Zam, 19.2 Milyar TL Ek Gelir

2025 yılında bedelli askerlik uygulamasından yaklaşık 60 milyar lira gelir sağlandığı belirtilirken, teklifte öngörülen yüzde 25’lik artışla 2026’da yaklaşık 19,2 milyar lira ek gelir elde edilmesi planlanıyor. Söz konusu gelir Savunma Sanayii Destekleme Fonu’na aktarılacak.

Kripto İşlemlerine Vergi

Teklif kapsamında kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından gerçekleştirilen ya da aracılık edilen satış ve transfer işlemleri on binde üç oranında vergilendirilecek. Bu düzenlemeden yıllık 4,2 milyar lira gelir hedefleniyor. Ayrıca kripto varlıklardan elde edilen kazançlar gelir vergisi kapsamına alınacak.

Her türlü şans ve bahis oyunlarına ilişkin reklam giderlerinin vergi matrahından düşülmesine son veriliyor. Ancak bu düzenlemenin gelir etkisine ilişkin net bir hesaplama yapılamadığı belirtildi.

İşsizlik Fonu’nda Cumhurbaşkanına Yetki

Sendikaların “amacı dışında kullanıldığı” ve işsizlere yapılan ödemelerin yetersiz kaldığı gerekçesiyle eleştirdiği İşsizlik Sigortası Fonu ile ilgili de değişiklik öngörülüyor. Buna göre işsizlik sigortasında yüzde 1 olan devlet katkısını yarısına kadar artırma ya da yarısına kadar azaltma yetkisi Cumhurbaşkanı’na veriliyor.

Etki analizine göre fon, 2024’te 162 milyar lira, 2025’te ise 269,5 milyar lira gelir fazlası verdi. 2025 sonu itibarıyla fon varlığının 628,5 milyar liraya ulaştığı, 2026’da ise 151 milyar lira gelir fazlası öngörüldüğü belirtildi. Analizde, fon gelirlerinin mevcut yükümlülükleri karşılamaya yeterli olduğu savunuldu.

BOTAŞ’ın KDV Borçlarına Mahsup

Teklifle BOTAŞ’ın Temmuz 2024–Şubat 2026 dönemine ilişkin KDV borçlarının mahsup yoluyla terkin edilmesi düzenleniyor. Etki analizine göre 310 milyar liralık alacak kapsamında aynı tutarda KDV borcu mahsup edilecek.

2026 yılında ise yaklaşık 165 milyar liralık KDV anapara borcunun terkine konu olacağı hesaplanıyor. Ayrıca yaklaşık 35 milyar liralık gecikme zammının oluşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Deprem Bölgesi Konutlarında Peşin Ödeme İndirimi

6 Şubat 2023 depremleri sonrası afet bölgesi ilan edilen yerlerde inşa edilen konut ve iş yerleri için de yeni bir düzenleme getiriliyor. 31 Aralık 2026’ya kadar borcunu peşin ödeyen hak sahiplerine, ilk konutlarda yüzde 74, ilk iş yerlerinde yüzde 48 oranında indirim uygulanacak.

Etki analizine göre 314 bin 323 konut için 20 yıl vadede toplam geri dönüşün 594 milyar lirayı aşması bekleniyor. Peşin ödeme seçeneğinin kullanılması halinde ise toplam tahsilatın 152 milyar lira seviyesinde gerçekleşeceği varsayılıyor.

Torba teklif, bir yandan özelleştirme ve vergi artışlarıyla bütçeye yeni kaynak arayışını ortaya koyarken, emeklilere yönelik herhangi bir ikramiye artışı içermemesi nedeniyle siyasi tartışmaların odağında yer alıyor.