Son 6 ayda 80 fabrika yandı… Yangınlarla alakalı çeşitli iddialar ortaya atıldı. Önü arkası kesilmeyince Meclis gündemine taşındı, ancak ses çıkmadı. Fabrikaları denetlemesi gereken sigorta şirketleri iken, aksine denetime engel oldu. Hatta bazı fabrikalar, sigorta şirketiyle resmen danışıklı dövüş oynadı. Yanan fabrikaların çoğunda yangın uyarı sistemi dahi bulunmadı. Fabrika sahipleri resmen yangını bir sektör haline çevirdi.

Milli Gazete’nin haberine göre; Özellikle İstanbul’da arka arkaya yaşanan fabrika yangınları, “Sigortadan para almak için mi yakılıyor?” sorusunu gündeme taşıdı. Elindeki mal varlığını satsa dahi sigortadan alacağından daha azını kazanacağını düşünen fabrika sahipleri, adeta ekmek kapısı olan “planlı yangın”ı düşünüyor. Gelişmiş ülkelerde fabrikaları denetleyen sigorta şirketleri iken, Türkiye’de sigorta şirketlerindeki rekabet, denetime engel oldu.

6 AYDA 80 FABRiKA YANDI!
Geçtiğimiz günlerde yine İstanbul Esenyurt, Zeytinburnu ve Aydın Germencik’te fabrika yangınının çıkması iddiaları biraz daha kuvvetlendirdi. Son yangınlarla birlikte 6 ayda İstanbul’da 80 fabrika yandı. Fabrika yangınlarının çıkış sebebi basit teknik arızalar gibi görünse de ‘ekonomik kriz nedeni ile satışların azalması’ fabrika sahiplerinin rotasını değiştirdi. Nakit sıkıntısı yaşayan fabrika sahipleri, bu yolla adeta yeni bir sektör ortaya çıkardı.

Fabrika yangınlarının çıkış sebebi basit teknik arızalar gibi görünse de ardında başka bir gerçek yatıyor. Neredeyse her gün çıkan yangınlar, “Fabrikalar bilerek mi yakılıyor?” sorusunu gündeme getirdi. İflas noktasına gelen fabrikaların, sigortadan para almak için basit arızalar kaynaklı yakıldığı iddia edilirken, son 6 ayda İstanbul’da 80, bir yılda Türkiye genelinde de 180’in üzerinde fabrikada yangın çıkması akıllarda soru işareti bıraktı. En son yine İstanbul Esenyurt, Zeytinburnu ve Aydın Germencik’te fabrika yangını çıkmıştı. Arka arkaya çıkan yangınlar, iddiaları biraz daha kuvvetlendirdi.

YENİ SEKTÖR; FABRİKA YANGINI
Nakit sıkıntısı yaşayan, elindeki mal varlığını satsa dahi sigortadan alacağından daha azını kazanacağını düşünen fabrika sahipleri, bu yolla belli bir gelir elde etmeye çalışıyor. Gaziantep’te bir iplik fabrikasında 1984’ten bu yana aralıklarla 5. yangının meydana geldiği belirtildi. Bu yılın en büyük fabrika yangını ise Kocaeli’nin Dilovası ilçesinde yaşandı. Gebze Kimya İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nde Parkim Kimya fabrikasında elektrik kontağından çıktığı tahmin edilen yangın 30 kişilik itfaiye ekibinin müdahalesiyle söndürülebildi. Fabrikada 60 milyon liralık zarar oluştu. Çıkan yangın ve patlamalarda çok sayıda işçi hayatını kaybetti. Denetimsizlik ve tedbirsizlik, fabrika yangınlarını adeta bir sektör haline getirdi.

SİGORTA ŞİRKETLERİ, DANIŞIKLI DÖVÜŞ OYNUYOR
Gelişmiş ülkelerde fabrikaları denetleyen, yangın önlemlerini aldıran sigorta şirketleri iken, Türkiye’de sigorta şirketleri özellikle bu konuda büyük bir rekabet olduğu için yeterince denetlenmiyor. Neredeyse tümünde yangın uyarı sistemleri dahi çalışmıyor. Sigorta şirketleri, portföylerindeki işletmelerde ortaya çıkan yangınlar hakkında bilgi vermekten kaçınıyor. Ancak sektörde, bazı zor durumdaki küçük ve orta boy işletmelerin (KOBİ) en azından satamadıkları ürünlerin ve üretim yapamadıkları günlerin kârını tahsil edebilmek için böyle bir yönteme başvurduğu iddiaları giderek büyüyor.

YANGINLAR EN ÇOK 12.00-18.00 SAATLERİ ARASINDA ÇIKTI
Bu arada İstanbul’da, geçtiğimiz yıl 166’sı fabrika yangını olmak üzere toplam 25 bin 73 yangın çıkmıştı. Fabrika yangınlarında elektrik tesisatı ilk sırayı alırken, diğer yangınların sebebi olarak ilk sırada sigara izmariti yer almıştı. İstanbul’da en fazla yangın ise geçtiğimiz yıl sırasıyla Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında çıktı. Geçtiğimiz yılın Temmuz ayında 3 bin 99 yangın kayıtlara geçti. Yangınlar en fazla 12.00-18.00 saatleri arasında meydana geldi.
Ne yazık ki ülkemizde yangın riski yüksek olmanın yanı sıra ülke genelinde yangın sayısı da her yıl yaklaşık yüzde 10 artmaktadır. Türkiye’de her yıl ortalama 100 bin yangın olayına maruz kalınmakta, yılda yaklaşık 500 kişi ise yangınlarda yaşamını kaybetmektedir.

“YANAN FABRİKALAR DEĞİL TÜRKİYE EKONOMİSİDİR”
Şirketlerin iflas edecek seviyeye geldiğini ifade eden Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu ise bir basın toplantısında yanan fabrikaları değerlendirerek, “Devasa müesseseler elden çıkıyor. Şirketler kapanıyor. Açılan şirket yok. Ekonomi alarm vermiyor, yanıyor. Bu arada son zamanlarda yanan fabrikalarda dikkat çekiyor. Son 6 ayda sadece İstanbul’da 80’in üzerinde fabrika yanmış. Bir yılda Türkiye’de yanan fabrika sayısının 200’ün üzerinde olduğu ifade ediliyor. Diyorlar ki; işadamları o kadar zor durumda ki, çaresizlikten fabrikalarını yakıyorlar. Çünkü yaptıklarını satamıyor, sattıklarının yerine yenisini koyamıyor. Tek umudu sigortadan alacağı tazminat parasıdır. Acilen işadamına ve esnafa yeni teşvikler verilmelidir. Yanan sadece Türkiye’nin fabrikaları değildir, Türkiye’nin ekonomisidir” ifadelerini kullandı.

GÜRSEL TEKİN, MECLİS GÜNDEMİNE TAŞIMIŞTI
Konuyu Meclis’e taşıyan CHP İstanbul Milletvekili Gürsel Tekin de, Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan’a “Fabrika yangınları neden önlenemiyor?” diye sordu. Özellikle son bir yılda, başta İstanbul olmak üzere sanayi merkezi özelliği taşıyan illerde çıkan fabrika yangınlarının dikkat çekici boyutlara ulaştığına vurgu yapan Tekin, Bakan Pekcan’ın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, “Her biri milli servet olan fabrikalarımızın yanarak yok olmasını kabullenmemiz mümkün değildir. Bu yangınların hangi sebeplerden kaynaklandığını doğru olarak tespit etmeniz gerekmektedir” dedi.

KASIT UNSURLARININ NEDENLERİ
1- Ekonomik kriz nedeni ile satışların azalması.
2- Ekonomik durgunluk (resesyon ile enflasyonun aynı anda görüldüğü stagflasyon) zamanlarında stokların birikmesi ve işletmelerin nakit sıkıntısı çekmesi.
3- İşletmelerin hatalı yönetimsel kararlar vermesi sonucu kriz yaşaması.
4- İşletmelerin kendi öz kaynakları yerine riskli ve yüksek düzeyde banka kredileri kullanması.