CHP İstanbul Milletvekili Erdoğan Toprak, “Cumhurbaşkanı Erdoğan-Putin telefon görüşmesine ilişkin Türkiye; Suriye, Dağlık Karabağ, Libya konularının ele alındığını açıklarken, Kremlin; Sputnik V aşısının Türkiye’de ortak üretimi, enerji ve gaz anlaşmalarının yenilenmesi, Akkuyu Nükleer Santralı’nın finansman yükünün paylaşılmasının görüşüldüğünü duyurdu. İki başkentten yapılan açıklamalarda yine ciddi farklılıklar olduğu ortaya çıktı!” dedi.

CHP’li Toprak’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in COVID-19’a karşı Sputnik V aşısının hızla Türkiye’de ortak üretimine başlanmasını ve ,Türkiye-Rusya arasındaki ikili enerji ilişkilerinin kapsamlı şekilde değerlendirildiği açıklaması şöyle:

CUMHURBAŞKANI İLETİŞİM BAŞKANLIĞINDAN YAPILAN AÇIKLAMA

Görüşmeye ilişkin Cumhurbaşkanı İletişim Başkanlığından yapılan açıklamada,

“Türkiye-Rusya ilişkilerini geliştirecek adımların ele alındığı bölgesel meselelerin değerlendirildiği,

Dağlık Karabağ’da 11 Ocak Mutabakatı’nı takiben yeniden tesisi için çalışmaların sürdüğü,

Kara ve demiryolu ulaştırma hatlarının daha verimli olması için Türk ve Rus uzmanların Azerbaycanlı muhataplarıyla bir araya gelebileceği,

Ağdam’daki Türk-Rus Ortak Gözetim Merkezi’nin ateşkesin gözetlenmesi ve denetlenmesi görevini başarıyla icra ettiği konusunda memnuniyet duyulduğu,

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, ateşkesin korunması için tüm konularda ortak çaba sarf edilmesi gerektiğini dile getirdiği” ifade edildi.

KREMLİN’DEN YAPILAN AÇIKLAMA

Görüşmeye ilişkin Kremlin’den yapılan açıklamada ise,

“Erdoğan ve Putin’in COVID-19’a karşı Sputnik V aşısının hızla Türkiye’de ortak üretimine başlanmasını çok önemsedikleri ve öncelikle konuyu ele aldıkları,

Türkiye-Rusya arasındaki ikili enerji ilişkilerinin kapsamlı şekilde değerlendirildiği,

Gazprom ile Botaş arasında süresi dolmaya yaklaşan doğalgaz alım anlaşmalarının yenilenmesinin görüşüldüğü,

İkili enerji ilişkileri bağlamında inşaatı devam eden Akkuyu Nükleer Santralının finansman yükünün paylaşımı ve yüzde 49 Türkiye hissesinin finansman payının ödenme takvimi ile Türk ortakların durumunun açıklığa kavuşturulmasının ele alındığı” kaydedildi.

Bilindiği gibi Nükleer santralı işletmek üzere kurulan şirkette Rusya Nükleer Enerji Şirketi Rosatom yüzde 51 payla hâkim ortak olurken Türkiye’nin de yüzde 49 pay karşılığı sermayeye finansman katkısında bulunması, Türk şirket ya da şirketlerin bu pay karşılığında ortaklıkta yer alması öngörülüyordu. İktidara yakın müteahhitlerden Cengiz-Kolin ve Kalyon İnşaat, şirketin yüzde 49’unu alacaktı.

2017 yılında imza töreni bile yapıldı. Parayı bulamayan iktidar müteahhitleri ortaklıktan ayrıldı! Türkiye halen yüzde 49 pay karşılığı finansman yükümlülüğünü karşılayabilmiş değil!

Anlaşıldığı kadarıyla Rusya tarafı ve Putin ‘bir an önce parayı bulun ve şirkete koyun, sözünüzü tutun’ diye bastırıyor. Kremlin açıklamasında bu konuya ve gaz alım anlaşmalarının yenilenmesine geniş yer verilmesi Rusya’nın bu gecikmelerden rahatsızlığının ifadesi olarak görülmelidir.  CB İletişim Başkanlığından yapılan açıklamada bunlardan hiç bahsedilmiyor!

GARA SALDIRISINDA PKK’DAN SÖZ EDİLMİYOR

Kremlin sözcülüğünden yapılan açıklamada Suriye’de Türkiye’nin garantörlüğü altındaki İdlib’teki gelişmelerden ve hâlâ bölgedeki cihatçı terör gruplarının temizlenmemiş olmasından duyulan rahatsızlık diplomatik bir dille ifade edilerek, iktidara Soçi Mutabakatı ve Taahhütleri hatırlatılıyor. Rusya, İdlib’i ve Kürtlerle Şam yönetimi arasında mutabakatı öncelikli sayarken, GARA saldırısında PKK’dan söz etmedi!

ABD-RUSYA İŞBİRLİĞİ ŞAŞIRTICI OLMAYACAK

CB İletişim Başkanlığı açıklamasında sadece “Suriye meselesini en kısa sürede çözüme kavuşturmanın ortak menfaat olduğunu vurgulayan CB Erdoğan, Libya’da da barış ve istikrar için oluşan fırsatın heba edilmemesi gerektiğine dikkat çekti” deniliyor. Daha da önemlisi Kuzey Suriye’de özellikle Suriye Kürtleri ile Şam yönetimi arasında Rusya arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde ciddi mesafe alındığı açıklanıyor. PYD-YPG-SDG’yi hatta PKK’yı terör örgütü saymayan Rusya, Esad yönetimi ile Kürtler arasında mutabakat sağlanması girişimlerine hız verdi. ABD’deki Biden yönetiminin Kürtlere desteği dikkate alındığında yakın gelecekte Kürtlerle ilgili ABD-RUSYA işbirliğine tanıklık etmemiz şaşırtıcı olmayacaktır.

ERDOĞAN, PUTİN İLE GÖRÜŞMESİNDE GARA’DAN HİÇ SÖZ ETMEDİ!

Gara operasyonu ve şehitler konusunda Rusya hükümeti PKK’yı kınamadığı gibi üç gün sonra sadece Ankara Büyükelçiliği üzerinden iki cümlelik bir tweetle taziye mesajı yayınlandı. Mesajda PKK’nın adı bile anılmadı. ABD’ye PKK konusunda sert tepki gösteren iktidar, Rusya’nın bu tavrına tümüyle suskun kaldı. ABD’ye ‘bal gibi teröre destek veriyorsunuz’ diyen CB Erdoğan, Rusya Devlet başkanı Vladimir Putin ile görüşmesinde Gara’dan hiç söz etmedi!

İktidarın tutarsız politikasının bir başka yansıması, bir yandan ABD Büyükelçisi Dışişleri Bakanlığına çağrılıp protesto edildiği duyurulurken, aynı gün ve bugüne kadar ilk kez ABD Büyükelçisi Milli Savunma Bakanlığı’na davet edilerek kendisine bizzat Bakan Hulusi Akar tarafından Gara operasyonu ile ilgili brifing verildiği açıklanıyor.

Bu ne büyük tutarsızlık ve çelişki! İktidar, ABD-Rusya arasında sıkıştı! Dışişleri, ABD Büyükelçisini protesto ediyor! MSB, büyükelçinin gönlünü alıyor! Rusya’dan terörü, PKK’yı kınaması bile istenemiyor.

Nitekim Putin'in Suriye Özel Temsilcisi Aleksandr Lavrentyev yaptığı açıklamalarda, Kürtleri Şam'la verimli diyalog kurmaya, gerilimin azalması için karşılıklı olarak kabul edilebilir mutabakatlar yapmaya yönlendirdiklerini ifade ediyor. Lavrentyev, Kürtlerin Suriye halkının ana unsuru olduğunu ve bağımsız Kürt devleti ya da başka türden sözde devlet yapıları kurmanın söz konusu olamayacağını, bunun kesinlikle kabul edilemez olduğunu vurguluyor.

Dolayısıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan-Putin görüşmesiyle ilgili açıklamalara yansımasa da Kuzey Suriye’de, Kürtler konusunda önümüzdeki günlerde oldukça sıcak gelişmelerin ortaya çıkabileceğini öngörmekteyim. Rusya’nın girişimleri ve ABD’de yeni yönetimden gelen ilk açıklamalar bunun işaretlerini oldukça güçlü bir şekilde veriyor!