Nobel Kimya Ödülü sahibi Prof. Morten Meldal, kanser tedavisinde çığır açacak "seçici ilaç iletimi" yöntemini müjdeledi. ODTÜ’de genç bilim insanlarıyla buluşan Meldal, "Hayalimiz, saç dökülmesi gibi ağır yan etkileri olmayan, sadece kanserli hücreyi vuran akıllı robot moleküller" dedi.

KANSERLİ HÜCREYİ "CIRTCIRT" GİBİ YAKALAYACAK

2022 yılında "Klik Kimyası" ile Nobel kazanan Danimarkalı profesör, geliştirdikleri yöntemi basit bir benzetmeyle açıkladı. Moleküllerin birbirine Lego parçaları gibi değil, "cırtcırt" (Velcro) gibi kenetlendiğini belirten Meldal, bu sayede sağlıklı dokulara hiç dokunmadan doğrudan tümörü hedef alan "moleküler robotlar" ürettiklerini ifade etti.

"YAN ETKİSİZ TEDAVİ ARTIK BİR HAYAL DEĞİL"

Meldal, mevcut kanser tedavilerinin en büyük kabusu olan kemoterapi yan etkilerini ortadan kaldırmayı hedeflediklerini söyledi:

"Kanser hücrelerini öldüren ilacı çok seçici bir şekilde ulaştırmanın yeni bir yolunu bulduk. Hayalimiz; saç dökülmesine, halsizliğe yol açmayan, vücudun doğal süreçleriyle uyumlu bir ilaç geliştirmek. Kanseri, tıpkı basit bir enfeksiyon gibi yan etkisiz tedavi edilebilir hale getirmek istiyoruz."

ALZHEIMER İÇİN DE UMUT IŞIĞI: BEYİNDEKİ PLAKLAR ÇÖZÜLECEK

Meldal’ın radarında sadece kanser yok. 2050 yılında 150 milyon kişiyi etkilemesi beklenen Alzheimer ve nörodejeneratif hastalıklar üzerine de yoğunlaştığını belirten profesör, tarihi bir hedef koydu:

Hedef: Beyinde biriken ve bilişsel yetileri yok eden zehirli plakları çözmek.

Yöntem: Kan-beyin bariyerini aşabilen özel moleküller tasarlayarak bu plakları doğrudan hedef almak.

ODTÜ’LÜ GENÇLERE TAVSİYE: "KIVILCIMI ARAYIN"

ODTÜ’deki araştırma olanaklarından ve öğrencilerin kalitesinden çok etkilendiğini dile getiren Nobel’li bilim insanı, Türk gençlerine şu tavsiyelerde bulundu:

Sürece Odaklanın: "Hedef molekülden ziyade eldeki anla ilgilenin. Küçük başarıları büyük zaferler olarak görün."

Eğitim En Büyük Yatırımdır: "Bir toplumda uzun vadede en yüksek getiriyi eğitim sağlar. Daha az değil, daha fazla eğitim almalıyız."

Merakın Peşinden Gidin: "Nobel almak için değil, sadece merak ettiğiniz için araştırma yapın. Önemin anahtarını kendi içinizde bulun."

YAPAY ZEKA BİLİNCİ VE BİLİMİN GELECEĞİ

Yapay zekanın araştırmaları hızlandıracak muazzam bir araç olduğunu kabul eden Meldal, önemli bir uyarıda da bulundu: "Yapay zeka henüz bağımsız bir varlık değil. İnsan sezgisiyle yarışabilmesi için 'bilinç' kazanması gerekir. Ayrıca internetteki yanlış bilgiler yapay zekayı 'halüsinatif' (yanılsamalı) bir hale sürüklüyor."

MADALYONUN İKİ YÜZÜ: SANAT VE KİMYA

Eski bir rock grubu üyesi olan Meldal, sanat ve bilim arasındaki bağı "madalyonun iki yüzü" olarak tanımlıyor. Kimyanın kağıt üzerinde iki boyutlu görünse de aslında üç boyutlu bir sanat dalı olduğunu belirten profesör, keşif sürecindeki yaratıcılığın sanatsal estetikle doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.

Prof. Morten Meldal’ın ODTÜ ziyareti, Türkiye’nin bilimsel arenadaki potansiyelini bir kez daha kanıtlarken; onkoloji ve nöroloji alanındaki müjdeleri, milyonlarca hasta için yeni bir umut kapısı aralıyor.