İstanbul Veteriner Hekimler Odası Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Murat Arslan Kurban Bayramı dolayısıyla kurban kesecek yurttaşları uyardı. Arslan, “Her şeyden önce Kurban Bayramı öncesinde vatandaşlar, yasal bir şekilde kurbanın satın alınması, nakli, kesilmesi, atıkların yok edilmesi konularında bilgilendirilmelidirler. Bu amaçla her yıl yayınlanan "Kurban hizmetlerinin uygulanmasına dair tebliğ" tüm taraflara ulaştırılmalı, Veteriner hekim odalarının önerileri dikkatle izlenmelidir” ifadelerini kullandı. 

Arslan’ın “Gebe veya yeni doğum yapmış, anormal kokulu ishali olan, çevreye karşı anormal tepkili veya çok duyarsız ve kısmi/genel felçli olan hayvanlar, öksürüğü olan ve tüyleri karışık ve mat halde olan, yutma zorluğu bulunan ve iştahsız hayvanlar kurbanlık olarak tercih edilmemelidir” diye devam eden açıklamasının tamamı şöyle:

“Kurban Bayramı vatandaşlar arasında yardımlaşma ve dayanışma ruhunu pekiştiren, insanların sevgi ve saygı bağlarını güçlendiren bir ibadettir.  Kurban Bayramı halk sağlığı, hayvan sağlığı, hayvan refahı ve ekonomik boyutları olan karmaşık ve zor bir organizasyondur. Kurban Bayramı suresi içinde hayvan varlığımızın yaklaşık %5'i kesilmektedir. Bu kısa süre içinde kesilen hayvanların oluşturduğu risklerin olumsuz etkilerini önlemek için vatandaşlarımız, ibadetlerini gerçekleştirirken toplum sağlığı, hayvan sağlığı ve hayvan refahını gözeten bir kurban bilinci ile hareket etmelidirler.

Vatandaşlarımızın çoğunun kesimi ilk gün yapmak istemesi, satış ve kesim alanlarının standartlara uygun olmayışı ve kesimin ehil kişilerce yapılmaması çevre ve halk sağlığını olumsuz etkilemektedir. 

İstanbul’a gelen kurbanlık hayvanların yalnızca yaklaşık %5'i ile %10 u belediyelerin hazırlamış olduğu ünitelerde, diğer kısmı ise kesime uygun olmayan alanlarda yapılmaktadır. Kesim sonrası hayvansal atıklar (kan, deri, iç organlar) gelişi güzel etrafa atılmaktadır. Kesim öncesi ve sonrası Veteriner hekim muayenesi yapılamadan tüketilen etler ve çevreye yayılan atıkların halk sağlığını olumsuz etkilediği bilinmektedir. Kurban Bayramı’nda sokak hayvanları (kedi, köpek) tarafından tüketilen hayvansal atıklar ile hayvanlardan insanlara geçen zoonoz hastalıklar büyük bir tehlike oluşturmaktadır.  Şehir merkezlerinde kurulan hayvan pazarlarından kaynaklanan koku, çevre kirliliği ve vektörlerden (sinek, pire, kene, fare vb.)   artışlar olmaktadır. Kurban sonrası bu vektörlerin aracılık ettiği zoonoz hastalıklarda artış görülmektedir.

Kurban Bayramı’nda gelişi güzel kesimlerden dolayı deri, kemik, kan ve iç organların usulüne uygun ayrıştırılmamasından dolayı milyonlarca liralık ekonomik kayba neden olmaktadır. Kesim sonrası oluşan ve insan gıdası olarak tüketilmeyen yan ürünler (kıl, deri, bağırsak içeriği, kan, kemik, tırnak vb.) ile birçok hastalık etkenini taşıyan atıklar olumsuzlukların artmasına neden olmaktadır.

Sağlıklı ve düzenli bir Kurban Bayramı için; Her şeyden önce Kurban Bayramı öncesinde vatandaşlar, yasal bir şekilde kurbanın satın alınması, nakli, kesilmesi, atıkların yok edilmesi konularında bilgilendirilmelidirler. Bu amaçla her yıl yayınlanan "Kurban hizmetlerinin uygulanmasına dair tebliğ" tüm taraflara ulaştırılmalı, Veteriner hekim odalarının önerileri dikkatle izlenmelidir.

Kesim yerlerinde kesimlerin daha düzenli yapılması ve karmaşanın önlenmesi için randevu alınmalı ve kesim işlemlerini bayramın üç gününe yayılmalı gerekirse gece kesim yapılabilmesi için önlemler alınmalıdır.

Satın alınacak kurbanlık hayvanın;

Veteriner hekim tarafından düzenlenmiş Resmi Veteriner Sağlık raporu olmalı, büyükbaş hayvanlarda küpe ve kimlik kartı (pasaportu), küçük baş hayvanlarda kulak küpesi mutlaka olmalıdır. Kulak küpeleri hayvana yapılan sağlık uygulamalarını ve kurbanlık vasfı olup olmadığını gösteren veri tabanına ulaşılmasını sağlayan kodu taşır.

Kurbanlıklar mutlaka denetimi yapılan satış yerlerinden alınmalıdır. 

Kurbanlık olarak öncelikle erkek tercih edilmeli, sığır ve manda için 2, koyun ve keçi için 1 yaşını doldurmamış hayvanlar arasından seçilmeliler.

Sağlıklı bir kurbanlık;

Kurbanlık hayvan canlı ve genel görünüşü sağlıklı olmalı, vücut girintileri çok belirgin olmamalıdır.

Gebe veya yeni doğum yapmış, anormal kokulu ishali olan, çevreye karşı anormal tepkili veya çok duyarsız ve kısmi/genel felçli olan hayvanlar, öksürüğü olan ve tüyleri karışık ve mat halde olan, yutma zorluğu bulunan ve iştahsız hayvanlar kurbanlık olarak tercih edilmemelidir.

Her kurban satış ve kesim alanında mutlaka Veteriner hekimler görevlendirilmiştir. Vatandaşlar kurbanlığın sağlığı ve resmiliği konusunda şüphe duyarlarsa görevli Veteriner hekimden destek isteyebilirler.

Kesim öncesi kurbanlık hayvanlar dinlendirilmeli ve kesimden önce 12 saat boyunca yem verilmemedir. Kurbanlık hayvanları strese sokacak kötü muamelelerden ve hareketlerden kesinlikle kaçınılmalı, hayvanların kesilen diğer hayvanları görmeleri engellenmelidir. Gerek kesimden önce gerekse kesim sırasında hayvanların strese girmeleri hem hayvan refahı açısından sakıncalıdır hem de hayvanlardan elde edilen etlerin kısa sürede bozulmasına neden olacaktır.

CADDE VE SOKAKLARDA KESİM YAPILMAMALI

İstanbul’a gelen kurbanlık hayvanların sadece %5'i ile %10’nun kesimhane veya komisyonların belirlediği belediyelerin hazırlamış olduğu ünitelerde veya uygun ticari alanlarda, kalan kısmı ise bahçe, otopark, otoban kenarlarında, oto yıkama yerlerinde ve hatta sokak ortasında kontrolsüz olarak kesilmektedir. Kurbanlıklar mutlaka belirlenmiş teknik ve hijyenik şartlara sahip yerlerde kesilmelidir.

Özel mülk veya bahçesinde kurban keseceklerin uyması gereken kurallar da yasalarca belirlenmiştir. Buna göre; Kesim yeri beton, beton asfalt vb. sızdırmaz malzemeden yapılmalı, çıkan kanın toprağa dağılmasını önlemek üzere hemen toprakla kapatılmalı, gerektiğinde kireçlenmelidir. Kurbandan çıkan kullanılmayacak olan işkembe ve diğer benzeri atıklar sızdırmaz, dayanıklı yüksek yoğunluklu polietilen siyah torbalara 2/3 oranında konulur, gerektiğinde ikinci torba kullanılır, ağzı iyice kapatılıp bağlanır ve bayram süresince hizmet verecek olan belediye temizlik ekiplerine teslim edilmelidir. Bu hizmetlerin verilmediği yerlerde bahsedilen atıklar ve var ise hastalıklı bölümler kesim yapanlar tarafından en az iki metre derinliğinde çukura gömülmelidir.
Kurban atıkların rast gele çevreye atılması ve sokak hayvanları tarafından taşınması birçoğu insana bulaşabilen kist hidadit, brucellozis, tüberküloz gibi zoonoz hastalıkların yayılmasına neden olacaktır.

Hayvanlar kesilirken dinî kuralların gerektirdiği özel koşullar dikkate alınarak hayvanı korkutmadan, ürkütmeden, en az acı verecek şekilde, hijyenik kurallara uyularak ve usulüne uygun olarak kesim yapılmalıdır. Bu kurallara uymayan kişilere mevzuatta bildirilen yaptırımlar uygulanmalıdır.

Sağlıklı bir kurbanın beş şartı;

Kurbanlık hayvanın resmi kayıtlı (kulak küpesi, pasaportu ve diğer bilgileri) olmalı

Satış öncesinde Kurban komisyonlarının belirlediği yerlerde uygun şartlarda barındırılmalı,

Kurbanlık sağlıklı olmalı,

Kesim hijyenik şartlarda, hayvana eziyet vermeden ehil kişilerce yapılmalı,

Atıklar uygun şekilde bertaraf edilmeli

İstanbul Veteriner Hekimler Odası olarak vatandaşların dini ibadetlerini gerçekleştirirken olumsuzluklar yaşamaması için her yıl çeşitli etkinlikler ve çalışmalar yapılmaktadır.
Hekimler olarak bu bayramda kesim için mutlaka en az acı veren şekilde kesim yapılmasını, çocuklarımızı derinden etkileyen görüntülerin önüne geçilmesini umuyoruz, çocuklarda kalıcı travmaya neden olabilecek görüntüler yayınlanmaması konusunda basın kuruluşlarını daha dikkatli davranmaya davet ediyoruz.”