Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Cezayir-Fransa savaşında, Cezayir Komünist Partisi üyesi Maurice Audin’in ya işkence sonucu öldüğünü ya da işkenceye uğradıktan sonra infaz edildiğini söyledi.

Fransa, Cezayir Savaşı sırasında devletin işkenceye yol açan “bir sistemi” teşvik ettiğini doğruladı.

Fransa Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada, 1954-62 yılları arasında yaşanan savaşta Cezayir’de düzenin sağlanması için orduya özel güç verildiği ve bunun “işkence de dahil olmak üzere bazı korkunç eylemlere zemin hazırladığı” kaydedildi.

BBC Türkçe’nin haberine göre, açıklama, savaştan sonra doğan ilk Fransa Cumhurbaşkanı olan Emmanuel Macron’un, şimdiye kadar savaş sırasında “gözaltında kaybolduğu” ileri sürülen Audin’in eşini Paris’teki evinde ziyareti kapsamında geldi.

1957 yılında gözaltına alınan Maurice Audin, o sıralar 25 yaşındaydı ve Cezayir Üniversitesi’nde matematik konusunda öğretim görevlisi olarak çalışıyordu. Macron, Cezayir Komünist Partisi üyesi olan Audin’in “ya işkence sonucu öldüğünü ya da işkenceye uğradıktan sonra infaz edildiğini” söyledi. Öldürüldüğünde evli ve üç çocuğu olan Audin, savaş sırasında Cezayirlilerin bağımsızlık talebini destekleyen ülkedeki az sayıda Avrupalıdan biriydi.

Cezayir, 7 yıl süren kanlı bir savaştan sonra Fransa’dan bağımsızlığını kazanmıştı. 1,5 milyon Cezayirlinin öldüğü savaş, 130 yıllık sömürgeci yönetimi sona erdirmişti.

ARŞİVLER AÇILACAK

Macron savaş sırasında kaybolan hem Fransız hem de Cezayirli binlerce sivil ve askere dair devlet arşivlerinin açılacağını duyurdu.

80’li yaşlarında olan Josette Audin, Paris’teki evinde gerçekleşen ziyaret sırasında Macron’a teşekkür etmek istedi. Macron ise “Sizden özür dilemesi gereken benim. Bu yüzden bir şey söylemeyin” dedi.

Daha önce bir Fransız general de işkence yapıldığını kabul etmişti.

Fransa, savaş zamanında işkencenin yaşandığını öne süren gazete, kitap ve filmleri sansürlemişti.

Perşembe günü ise hükümet, “Gerçeği arayış olmadan, özgürlük, eşitlik ve kardeşlik olamaz” açıklamasını yaptı.

Daha önceki Fransız cumhurbaşkanları, Fransa’nın Cezayir’de işlediği insan hakları ihlâllerini doğrulamakta çekingen kalmış ve açıkça özür dilemekten kaçınmıştı.

1998 yılında Jacques Chirac, 1945’teki Setif Katliamı’nı kabul etmişti.

2012 yılında ise Francois Hollande, sömürgecilik nedeniyle “acı çekildiğini” kabullenmişti.