Emeklinin umudu AYM’ye kaldı: seyyanen zam davasında tarihi ‘ayrımcılık’ şerhi!

Ankara Bölge İdare Mahkemesi, memurlara verilen 14 bin 493 TL’lik (güncel değer) seyyanen zammın emeklilere verilmemesi kararını onayladı. Ancak Mahkeme Başkanı’nın yazdığı tarihi muhalefet şerhi, davanın "hak ihlali" gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne taşınmasının fitilini ateşledi.

YARGI "YASAL DÜZENLEME YOK" DEDİ, KAPIYI KAPATTI

Emekli kamu görevlisi Adnan Okur tarafından açılan ve 2023 Temmuz ayında memurlara verilen ilave ek ödemenin emekli maaşlarına yansıtılmamasını konu alan davada istinaf süreci tamamlandı. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 11. İdari Dava Dairesi, yerel mahkemenin kararını yerinde bularak; “Emekliye bu ödemenin yapılabilmesi için yasal bir dayanak bulunmadığı” gerekçesiyle talebi reddetti. Bu kararla birlikte idari yargı yolu kapandı.

MAHKEME BAŞKANI'NDAN TOKAT GİBİ ŞERH: "BU BİR AYRIMCILIKTIR"

Oy çokluğuyla alınan karara, Daire Başkanı’nın düştüğü “muhalefet şerhi” hukuk literatürüne girecek nitelikte oldu. Başkan, düzenlemenin iptali için dosyanın doğrudan Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) gönderilmesi gerektiğini belirterek şu tespitleri sıraladı:

 “Enflasyon hem çalışanı hem emekliyi aynı oranda vururken, iyileştirmenin sadece çalışana yapılması Anayasa’nın 10. maddesindeki eşitlik ilkesine aykırıdır.”

 “Emeklilerin bu ödemeden mahrum bırakılması, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ndeki ‘ayrımcılık yasağı’ ihlalidir.”

“Anayasa’da yaşlılar için öngörülen pozitif ayrımcılık ilkesi göz ardı edilmiştir. Yaşı gereği ek gelir elde edemeyen emekli, enflasyona karşı korumasız bırakılmıştır.”

"BU BİR ÜCRET DEĞİL, HAYAT PAHALILIĞI TAZMİNATIDIR"

Daire Başkanı, hükümetin savunmasını da hukuki bir temelle çürüttü. Bu ödemenin "fiili çalışmaya bağlı" (ek ders veya döner sermaye gibi) bir ödeme olmadığını, aksine doğrudan "hayat pahalılığına karşı bir iyileştirme" olduğunu belirtti. Bu tanım, ödemenin emekliden esirgenmesi için hiçbir hukuki mazeret bırakmıyor.

EMEKLİ İLE ÇALIŞAN ARASINDAKİ MAKAS %50 AÇILDI

Haberi besleyen en çarpıcı veri, seyyanen zammın emekli maaşlarına yansıtılmaması nedeniyle memur emeklisi ile çalışan memur arasındaki maaş bağlama oranının tarihin en düşük seviyesine gerilemiş olmasıdır. 2023 öncesinde çalışan bir memurun maaşının %70-75’ini alan emekli, bu düzenleme sonrası %40-45 bandına mahkûm edildi.

"ROTAMIZ ANAYASA MAHKEMESİ"

Davacı avukatı Tacettin Çolak, ret kararını "sosyal hukuk devleti ilkesinin katli" olarak nitelendirdi. Çolak, “30 gün içinde Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvurumuzu yapıyoruz. AYM’nin siyasi dengeleri değil, evrensel hukuk ilkelerini gözeterek bu adaletsizliğe ‘dur’ demesini bekliyoruz” açıklamasında bulundu.

Eğer AYM bu başvuruyu kabul eder ve "hak ihlali" kararı verirse, bu durum sadece memur emeklilerini değil, tüm emekli grupları için emsal teşkil edebilecek bir hukuki tsunami yaratabilir. İktidarın bütçe disiplini gerekçesiyle reddettiği bu zam, artık bir "kaynak" sorunu değil, bir "hukuk" sorunu haline gelmiş durumda.

Eğer AYM bu başvuruyu kabul eder ve "hak ihlali" kararı verirse, bu durum sadece memur emeklilerini değil, tüm emekli grupları için emsal teşkil edebilecek bir hukuki tsunami yaratabilir. İktidarın bütçe disiplini gerekçesiyle reddettiği bu zam, artık bir "kaynak" sorunu değil, bir "hukuk" sorunu haline gelmiş durumda.