Paralı poşet uygulamasında amaç gelir elde etmek mi? Çevreyi korumak mı? Yeni yönetmelik taslağı neden ertelendi?

İstanbul Milletvekili Emine Gülizar Emecan; 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe giren paralı poşet uygulamasına dair Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na yazılı bir soru önergesi verdi.

Paralı poşet uygulaması ile bugüne kadar elde edilen gelir miktarını ve bu gelirin nerelerde kullanıldığını soran Emecan, ayrıca önce yayınlanıp sonra kaldırılan geri kazanım katılım payına ilişkin yeni yönetmelik taslağının, 23 Haziran İstanbul seçimleri nedeniyle ertelendiğinin iddia edildiğini ve seçimler sonrası yeniden gündeme gelip gelmeyeceğini sordu

Poşet uygulaması, gerçekten çevreyi korumaya yönelik bir düşünceyle hayata geçirildi ise sahil şeridindeki yerleşim birimlerinden başlayarak uzun vadede yasaklamanın daha gerçekçi bir çevre yaklaşımı olduğunu ve bu yönde Bakanlığın herhangi bir çalışma yapıp yapmadığını soran Emecan, uygulama ile poşet kullanımındaki son durumun da açıklanmasını istedi.

1 Ocak 2019 tarihi itibariyle, çevre kirliliğinin önlenmesi amacıyla taşıma amaçlı kullanılan plastik poşetler paralı hale getirilmiştir. İlk etapta vergiler dâhil adet başına 25 Kuruş olarak belirlenen poşet ücreti her yıl yeniden güncellenecektir. Uygulama ile alınan ücretin 15 Kuruş’u Çevre yatırımları yapmak amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na aktarılmakta, 10 Kuruş’u ise satıcıların kasasında kalmaktadır.

Uygulamaya konduğu günden itibaren gerek vatandaşın, gerekse çevrecilerin tepkisini çeken uygulamanın, çevre yatırımları yapmak ve çevre kirliliğini önlemekten daha çok gelir elde etme amaçlı olduğu eleştirileri vardır.

Ayrıca geri kazanım katılım payı çerçevesinde daha da genişletileceği, şeker kutusu, cips ve çerez ambalajları, yoğurt kabı, gazlı ve gazsız içecekler, sporcu içecekleri, yapay soda gibi içeceklerin ambalajları gibi daha birçok ürün ambalajlarından ücret alınacağı geçtiğimiz günlerde basına haber olmuş ve yönetmelik taslağı bakanlığın internet sayfasında yayınlanmıştır.

 Uygulamanın İstanbul Belediye Başkanlığı seçimi öncesinde tepki çekeceği endişesi nedeniyle ertelediği de iddia edilmektedir?

İstanbul Milletvekili Emine Gülizar Emecan’ın, Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na yazılı olarak verdiği soru önergesi şöyle:

• Paralı poşet uygulamasının başladığı 1 Ocak 2019 tarihinden beri çevre kirliliğinin azaldığı yönünde Bakanlığınızca tespit edilmiş veriler var mıdır? Varsa bu verilerin bir önceki yıla göre oranları nedir?
• Bu uygulama nedeniyle vatandaşlarımızın ödediği 25 kuruş/adet poşet parasından Mayıs 2019 tarihi itibariyle Bakanlığınıza aktarılan kaynak ne kadardır?
• Bu kaynaklar nasıl kullanılmaktadır? Çevre kirliliğini önlemeye yönelik başlatılmış herhangi bir projeniz veya yeni çevre yatırımı planlamanız var mıdır?
• Bakanlığınız tarafından duyurulan fakat daha sonra kaldırılan “Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yeni Yönetmelik Taslağı’nı uygulamaya koymayı düşünüyor musunuz? Düşünüyorsanız hangi ürünlerin ambalajlarından geri kazanım katılım payı alınacaktır?
• Ülkemizin plastik hammadde ithalatı hangi ülkelerden yapılmaktadır ve yıllık ne kadardır? 2019 yılının ilk dört ayında bu ithalat miktarı aylık ortala ne kadardır?
• Poşetlerin paralı satılması sonrası, yıllık kişi başına düşen yaklaşık 450 adet poşet kullanımında bir azalma var mıdır?
• Öncelikli olarak denizlerimizde çevre kirliliğinin önüne geçilebilmesi amacıyla, sahil şeridindeki yerleşim birimlerinde poşet kullanımının tamamen yasaklanması, sonrasında ise ülkemizde tamamen yasaklanması gibi bir altyapının oluşturulması amacıyla bakanlığınızca yürütülen bir çalışma var mıdır?