CHP’li Sezgin Tanrıkulu’nun açıkladığı, ‘Ekim 2020 Hak İhlali Raporu’na göre, Ekim ayında 42 yaşam hakkı ihlali, 339 işkence ve kötü muamele yaşandı

Ekim 2020 Hak İhlali Raporu’na göre; Ekim ayında 42 yaşam hakkı ihlali, 339 işkence ve kötü muamele vakası gerçekleşti. Raporda 21 kadının öldürüldüğü belirtildi. 4 Gazeteci tutuklandı, 8 Gazeteci gözaltına alındı.

CHP İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, ekim ayında yaşanan hak ihlallerine ilişkin hazırladığı raporu açıkladı. Raporda, ekim ayında 42 yaşam hakkı ihlali yaşandığı belirtildi. Bunlardan 12’sini silahlı çatışmalar, 21’ini kadın cinayetleri, 2’sini (biri çocuk) sivil çatışmalar/nefret suçları, 4’ünü cezaevinde ölümler, 1’ini kara mayınları sahipsiz bomba ve patlayıcılar ve 2’sini ise yargısız infaz, dur ihtarı, rastgele ateş açma olayları oluşturdu.

339 işkence

Raporun “işkence olayları” bölümünde, ekim ayında toplam 339 işkence olayının yaşandığı; “cezaevinde işkence ve kötü muamele” bölümünde 200 ihlalin yaşandığı; “işkence” bölümünde ise 139 ihlalin yaşandığı kaydedildi.

4 Gazeteci tutuklandı, 8 Gazeteci gözaltına alındı

Raporun “ifade özgürlüğü” bölümünde 538 ihlalin yaşandığı ve bir ayda 8 gazetecinin gözaltına alındığı bilgisine yer verildi. Tutuklanan gazeteci sayısının 4 olduğu kaydedilen raporda, “hapis/para cezasına” mahkum edilen gazeteci sayısının ise 15 olduğu belirtildi. Hakkında dava ve soruşturma açılan gazetecisi sayısı 5 ve saldırıya uğrayan gazeteci sayısı da 1 olarak rapora yansıdı.

Raporda, “toplatma, erişim engelleme, ilan kesme kararları” bölümünde 421 ihlal yaşandığı ifade edildi. Raporda, düşünceyi ifade nedeniyle gözaltına alınan ve tutuklananların sayısı 51, 3 kişinin de düşüncesini ifade ettiği nedeniyle hapis cezası aldığı bilgisi yer aldı.

Toplantı ve gösteriler hakkı ihlali

Ekim ayı içerisinde en az 58 etkinlik ve basın açıklamasına müdahale edildiği belirtilen raporda 8 etkinlik, gösteri ve tiyatro yasaklandı. Etkinlik ve eylemlerde gözaltına alınanların sayısı ise 194 kişi oldu. Toplantı ve gösteriler nedeniyle açılan davalarda 18 kişi hakkında mahkumiyet kararı verildi.

 

CHP İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu'nun kamuoyuna sunduğu rapor şöyle:

EKİM 2020 HAK İHLALLERİ
YAŞAM HAKKI
Yargısız İnfaz, Dur İhtarı, Rastgele Ateş Açma Olayları	2 (1’i çocuk 3 yaralı)
Silahlı Çatışmalar	12
Kara Mayınları, Sahipsiz Bomba ve Patlayıcılar	1
Cezaevinde Ölüm	4
Sivil Çatışmalar/Nefret Suçları	2 (1’i çocuk)
Kadın Cinayetleri	21
TOPLAM	42
İŞKENCE OLAYLARI
İşkence	139
Cezaevlerinde İşkence ve Kötü Muamele	200
Toplantı ve gösterilerde dövülerek, gaz sıkılarak, ters kelepçe takılarak gözaltına alınanlar ile işkence gördüğü halde açıklamayan, suç duyurusunda bulunmayanlar dikkate alındığında gerçek sayının bunun çok üzerinde olduğu ortaya çıkmaktadır.
TOPLAM	339
DÜŞÜNCEYİ İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ
Gözaltına Alınan Gazeteciler	8
Tutuklanan Gazeteciler	4
Hapis/Para Cezasına Mahkum Edilen Gazeteciler	15 (8’i onama)
Dava/Soruşturma Açılan Gazeteciler	5
Saldırıya Uğrayan Gazeteciler	1
Toplatma, Erişim Engelleme. İlan Kesme Kararları (417 internet yasağı, 1 kitap toplatma, 3 RTÜK)	421
Düşünceyi İfade Nedeniyle Gözaltına Alınan, Tutuklananlar (Sosyal medya paylaşımları dahil. 48 gözaltı, 3 tutuklama)	51
Düşünceyi İfade Nedeniyle Hapis/Para Cezasına Mahkum Edilenler (Sosyal medya paylaşımları dâhil)	3
Ancak toplantı ve gösteriler sırasında kısa süreyle gözaltına alınan gazeteciler olduğu unutulmamalıdır.
ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ
Ertelenen Grev	1
Tutuklanan Belediye, Parti, Örgüt Yöneticisi	50
Yargılanan, Mahkum Olan Belediye, Parti, Örgüt Yöneticisi	1
Kayyum Atanan Belediye, Muhtarlık (1 kayyum atama, 7 görevden alma kararı)	8
Basılan Parti, Örgüt Binası	8
TOPLANTI GÖSTERİ ÖZGÜRLÜĞÜ
Müdahale Edilen Etkinlik, Basın Açıklaması	58
Yasaklanan Etkinlik, Gösteri, Tiyatro	8
Etkinlik ve Eylemlerin Yasaklandığı İller (İçişleri Bakanlığı’nın ülke genelindeki yasaklama kararı dışında)	8
Basın Açıklaması, Etkinlik, Eylemlerde Gözaltına Alınanlar, Tutuklananlar	194
Toplantı ve Gösteriler Nedeniyle Mahkum Olan	18
Birçok eylemde kaç kişinin gözaltına alındığını saptamak mümkün olmadığı için bu rakamın gerçeğin çok altında olduğu ortadadır.

 

EKİM 2020 HAK İHLALLERİ

GİRİŞ

* İzmir’de Deprem: 30 Ekim günü İzmir yakınlarında Ege denizinde 6.9 şiddetinde deprem meydana geldi. İzmir ve çevresinde ağır hasara neden olan deprem sonucunda (4 Kasım itibarıyla) en az 114 kişi yaşamını yitirdi, 1035 kişi ise yaralandı.

* Covid-19 Salgını: Sağlık Bakanlığı tarafından 27 Ekim günü valiliklere gönderilen genelgede salgın sürecinde sağlık çalışanlarının istifa taleplerinin kabul edilmeyeceği, yaş haddi ve malulen emeklilikler hariç emeklilik işlemlerinin yapılmayacağı ve yıllık izinlerin durdurulduğu bildirildi.

Ankara Tabip Odası 26 Ekim itibariyle, 400 hekim, 284 sağlık çalışanı ve 224 sağlık personelinin testlerinin pozitif çıktığını, 5 hekimin, 2 eczacının ve 6 hastane çalışanın yaşamını yitirdiğini açıkladı.

* Enis Berberoğlu: İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi, CHP İstanbul Milletvekili Enis Berberoğlu’nun yargılandığı davada, Anayasa ve yasalara aykırı bir biçimde Anayasa Mahkemesinin kararına direndi.

Anayasa Mahkemesi, kesinleşmiş cezası nedeniyle milletvekilliği düşürülen (4 Haziran) CHP İstanbul Milletvekili Enis Berberoğlu’nun “ikinci kez seçilmesinin ardından dokunulmazlığı kaldırılmadan yargılanıp milletvekilliğinin düşürülmesinin” hak ihlali olduğu kararını vermişti.

İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 13 Ekim günü yapılan oturumda, “Yeniden yargılama kararı ve durma kararı verilmesine ilişkin mahkememize yol gösterme kararı yerindelik denetimi kapsamındadır. Burada yapılacak işlem Anayasa Mahkemesinin hak ihlalini tespit ettikten sonra bu ihlalin yerindelik denetimi olmayacak şekilde ortadan kaldırılmasını sağlamaya ilişkin olmalıdır” kararı aldı.

* Soma Davası: Yargıtay 12. Ceza Dairesi, Soma Davasında 37 sanık hakkında verilen beraat kararını 2 Ekim günü onadı. 4 sanık hakkındaki kararı ise bozdu. Manisa Soma İlçesinde 13 Mayıs 2014 tarihinde yaşanan maden kazası nedeniyle madencilik şirketinin sahibinin de aralarında olduğu 37 sanık Akhisar Ağır Ceza Mahkemesinde görülen davada beraat etmişti. Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanının da aralarında bulunduğu 3’ü tutuklu 4 sanık Yargıtay kararı doğrultusunda “301 kez olası kastla adam öldürme” ve “162 kez olası kastla yaralama” iddiasıyla yeniden yargılanacak.

* Sokağa Çıkma Yasakları, Özel Güvenlik Bölgeleri: Bitlis Merkez İlçesine bağlı 24 köyde, 6 Eylül günü saat 01.00 itibariyle ilan edilen sokağa çıkma yasağı 2 Ekim günü kaldırıldı.

 

 

BİLANÇO

YAŞAM HAKKI

Yargısız İnfaz, Dur İhtarı, Rastgele Ateş Açma Olayları: 2, 1’i çocuk 3 yaralı

A.İ.: 15 Ekim günü İstanbul Zeytinburnu’nda iki aile arasındaki kavgaya müdahale eden polislerin açtığı ateş sonucu A.İ. öldü, B.B. ise yaralandı. Olay nedeniyle silah kullanan polis ile altı kişi gözaltına alındı.

Şerali Dereli: 30 Ekim günü Hakkari İli Yüksekova İlçesi Esendere Beldesinde askerlerin açtığı ateş sonucunda Şerali Dereli öldü. Şerali Dereli’nin bir akrabası gazetecilere olay şöyle anlattı:

“Dün akşam saat 18.30 sıralarında Şerali, atını bağlamaya gitti. Askerlerin ateşi üzerine Şerali ve atı öldü (…) Cenazeyi almamıza izin verilmedi. Cenaze 6 saat yerde kaldı. Bunun üzerine arbede çıktı. Biber gazı sıktılar.”

Ferit Kanlı, E.K.: 28 Ekim günü Bitlis Güroymak İlçesinde bir kavgaya müdahale eden polislerin açtığı ateş sonucu Ferit Kanlı ve E.K. yaralandı.

Davalar

Tahir Elçi: Diyarbakır Barosu Başkanı Tahir Elçinin 28 Kasım 2015 tarihinde öldürülmesi nedeniyle polis memurları S.T., F.T., M.B. (meslekten ihraç) ve firari sanık U.Y. hakkında Diyarbakır 10. Ağır Ceza Mahkemesi’nde açılan dava, 21 Ekim günü başladı.

Duruşmada, Elçi ailesinin avukatlarının itirazına karşın polis memurlarının duruşmaya SEGBİS aracılığıyla katılması kabul edildi. Elçi ailesi avukatlarının reddi hâkim talebini bir üst mahkeme olarak Diyarbakır 11. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderen mahkeme duruşmayı 3 Mart 2021 tarihine erteledi.

İddianamede, sanık üç polis memurunun “bilinçli taksirle ölüme sebebiyet verme” iddiasıyla cezalandırılması isteniyor. U.Y.’nin ise “kasten öldürme”, “olası kast ile öldürme”, “devletin birliğini ve ülkenin bütünlüğünü bozmaya kalkışma”, “mala zarar verme” gerekçeleriyle (toplam üç ağırlaştırılmış müebbet hapis ve 45 yıl hapis) cezalandırılması isteniyor.

Murat Daşkan: Murat Daşkan’ın 1 Şubat 2016 tarihinde Adana’nın Seyhan İlçesinde bir eyleme polislerin müdahalesi sırasında vurularak öldürülmesi nedeniyle polis memuru B.O. hakkında açılan dava, 6 Ekim günü sonuçlandı. Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesi, “delil yetersizliği” gerekçesiyle beraat kararı verdi.

Kara Mayınları, Sahipsiz Bomba ve Patlayıcılar: 1

Mehmet Yıldız: 7 Ekim günü Diyarbakır Lice’ye bağlı Gökçe Mahallesi yakınlarında bulduğu askeri mühimmatın patlaması sonucu…

Polis ve Asker Araçlarının Neden Olduğu Olaylar:

Davalar

Cihan Can: Polis Memuru H.A. hakkında 27 Aralık 2019 tarihinde Cihan Can’ı polis aracıyla ezerek öldürdüğü gerekçesiyle açılan dava 16 Ekim günü Diyarbakır 11 Asliye Ceza Mahkemesi’nde başladı.

Duruşmaya Sivas’tan SEGBİS aracılığıyla katılan H.A., savunmasında şunları söyledi:

“Olay günü hava yağışlı ve karanlıktı, trafiğin yoğun olduğu sokağa döndüğüm anda arabada sarsıntı meydana geldiğini hissettim ve yakında fırın olması nedeniyle sarsıntının odundan kaynaklandığını düşündüm. Birincisinden daha büyük ikinci sarsıntıda aracı durdurdum, aşağı indiğimde ise bir şahsı aracın arka tekerliğinin altında yatar vaziyette gördüm. Olayın verdiği korkuyla aracımı 3 metre daha ileri götürdüm. Olay tarihinde hızım çok düşüktü, üzerime atılı suçlamayı bu şekilde kabul ediyorum.”

Can ailesinin avukatı ise iddianamenin iadesini ve mahkemenin görevsizlik kararı vererek dosyayı ağır ceza mahkemesine gönderilmesini talep etti. Yargıcın ise avukatın taleplerine ilişkin sözlü beyanda bulunmasına izin vermediği ve avukata “Seni buradan dinlemeyeceğim (…) Taleplerin varsa yazılı sun. Ben yargılamayı bu şekilde yapacağım” dediği öğrenildi. Duruşma 15 Ocak 2021 tarihine ertelendi.

Sivil Çatışmalar/Nefret Suçları: 2 (1’i çocuk)

Vail El-Mansur (14): Konya’nın Selçuklu İlçesinde yaşayan Suriye uyruklu Vail El-Mansur (14), 21 Ekim günü kimliği belirsiz kişiler tarafından sırtından bıçaklanarak öldürüldü…

Muhammed Al Halid (20): 20 Ekim günü Gaziantep’in Nizip İlçesinde Suriye uyruklu Muhammed Al Halid (20) silahlı saldırı sonucu öldü. Olay nedeniyle dört kişinin gözaltına alındığı öğrenildi.

Süleyman Şavluk: HDP Silopi İlçe Eşbaşkanı Süleyman Şavluk, sosyal medya hesabına ve telefonuna İŞİD’e ait infaz görüntüleri gönderilerek tehdit edildi.

Kadın Cinayetleri: 21

Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun verilerine göre, Ekim Ayında en az 21 kadın erkekler tarafından öldürüldü. Platformun raporunda, en az 8 kadının ölümünün kuşkulu olduğu bildirildi.

Bianet’in “Erkek Şiddeti Çetelesi”ne göre ise Ekim Ayında 23 kadın ve dört çocuk erkekler tarafından öldürüldü. “Çetele”ye göre, Ekim ayında yedi kadına tecavüz edildi, en az 80 kadına şiddet uygulandı. Erkekler en az 49 kadını da seks işçiliğine zorladı.

 

 

İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE

İşkence Olayları: 139

Ekim ayında 23 kişi (HDP Fatih İlçe Örgütü Yöneticisi Mithat Tanrıtanır, Avukat Seda Şaraldı) gözaltında ya da gözaltı merkezleri dışında güvenlik güçlerinin işkencesine maruz kaldığını basına açıkladı, suç duyurusunda bulundu ve/veya insan hakları örgütlerine başvurdu. Ay içinde eylem ve gösterilerde de en az 116 kişi (HDP Ağrı Milletvekili Dilan Dirayet Taşdemir) polisin/jandarmanın fiziksel şiddetine maruz kaldı.

KHK ile ihraç edildikleri işlerine geri dönmek için üç yıldan uzun bir süredir Ankara Yüksel Caddesi’ndeki İnsan Hakları Anıtı önünde günde iki kez gerçekleştirilen basın açıklamalarına katılanlar artık gözaltına alınmıyor. Ancak alandan fiziksel şiddet kullanılarak uzaklaştırılıyor. Bu nedenle toplantı ve gösterilerde işkenceye maruz kalanların sayısının çok daha fazla olduğu açıktır…

Bahtiyar Fırat: 13 Ekim günü İstanbul’da gözaltına alınan Bahtiyar Fırat’tan halen haber alınamıyor.

Davalar:

Musa Orhan: Uzman Çavuş Musa Orhan hakkında tecavüz ettiği İpek Er’in intiharı nedeniyle açılan dava 16 Ekim günü Siirt 1. Ağır Ceza Mahkemesinde başladı. Covid-19 Salgını nedeniyle 46 avukat ve gazetecinin duruşma salonuna alınmadı. Sanık Musa Orhan duruşmaya Ankara’dan SEGBİS aracılığıyla katıldı. Musa Orhan’ın savunma yapmadığı ve susma hakkını kullandığı öğrenildi. İpek Er’in ailesi ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın davaya katılımı kabul eden mahkeme, barolar, insan hakları örgütleri ve kadın derneklerinin davaya müdahil olma ve Musa Orhan’ın tutuklanması taleplerini reddetti. Duruşma, 25 Şubat 2021 tarihine ertelendi. İpek Er’in hastanede 18 Ağustos günü ölümü üzerine 18 Ağustos günü tutuklanan Musa Orhan, avukatının itirazı üzerine 25 Ağustos günü tahliye edilmişti.

Rana Batı ve Zeynep K.: 19 Ağustos Günü İstanbul Kadıköy’de “maske takmadıkları” gerekçesiyle polislerin fiziksel ve sözlü şiddetine maruz kalan Rana Batı ve Zeynep K. hakkında dava açıldı. Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede, Rana Batı’nın “zincirleme şekilde görevi yaptırmamak için direnme”, “kamu görevlisine hakaret”, Zeynep K.’nin ise “kamu görevlisine hakaret” iddiasıyla cezalandırılması istendi.

Kadınlara şiddet uygulayan iki polis memuru hakkında “görevi kötüye kullanma”, “zor kullanma yetkisine ilişkin sınırın aşılması”, “cinsel saldırı” ve “cinsel taciz” iddialarıyla açılan soruşturmanın ise takipsizlik kararıyla sonuçlandığı öğrenildi.

Olaydan sonra İstanbul Valiliğinin, görevden uzaklaştırıldıkları açıklamasına karşın iki polisin 21 Ağustos günü görevlerine iade edildiği ortaya çıkmıştı.

Cezaevinde Ölüm: 4

Muhammed Emir: Kahramanmaraş Elbistan E Tipi Kapalı Cezaevi, 2 Ekim, Covid-19…

Yunus Gökgöz: İzmir Kırıklar F Tipi Cezaevi, 12 Ekim, Covid-19… Testi pozitif çıkan Yunus Gökgöz’ün durumunun ağırlaşmasına rağmen hastaneye götürülmediği iddia edildi.

Mustafa Barış Avıalan: Ankara Sincan F Tipi Cezaevi, 15 Ekim… Sağlık sorunları nedeniyle yapılan infaz erteleme başvurusu 7 Ağustos günü reddedilmişti.

 

Serkan Tumay: Kırıkkale F Tipi Cezaevi, 17 Ekim… Serkan Tumay’ın (27) gardiyanlar tarafından dövülerek öldürüldüğü iddia edildi.

Abisi Hakan Tumay yaşananları şöyle anlattı:

“Kardeşimle daha önce konuştuğumuzda ‘Can güvenliğim yok’ diyordu. En son Manisa Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikayette bulunduk, bize ‘ilgileneceğiz’ denildi. 3 kişilik koğuşta 2 kişi kalıyorlardı. Koğuş arkadaşı en son ‘Gardiyanlar kardeşinizi darp ediyorlar, dövüyorlar’ dedi. Kardeşimin darptan dolayı kolu kırılıyor ve vücudunun belirli bölgelerinde çatlaklar oluşuyor. Yaptığımız şikayet sonucunda hastaneye götürüyorlar. Bundan sonra kardeşimin koğuş arkadaşını bize haber verdiği için ondan ayırdılar. Kardeşimi tek başına bir koğuşa koydular. Dün de cezaevi idaresi anneme haber veriyor ve ‘Gelin cenazenizi alın’ diyor. Evrakta adli ölüm diyorlar.”

22 Ekim günü Kırıkkale Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamada, Tumay’ın intihar ettiği ileri sürüldü.

Cezaevlerinde İşkence ve Kötü Muamele Olayları: 200

Ekim ayında, cezaevlerinde ya da götürüldükleri hastane ve adliyelerde fiziksel şiddete maruz kalan çok sayıda tutuklu ve hükümlüye ilişkin haberler basında ve insan hakları örgütlerinin çalışmalarında yer aldı. Bu çerçevede, en az 200 kişinin (Gazeteci Aslıhan Gençay) fiziksel/psikolojik şiddete maruz kaldığı, sağlık hakkının engellendiği belirlendi.

Açlık Grevleri:

İzmir Menemen T Tipi Cezaevi’nde tutulan (daha önce katıldığı ölüm orucu nedeniyle Wernicke Korsakoff hastası) O.Ç’nin 4 Temmuz gününden bu yana “adil yargılanma” talebiyle açlık grevinde olduğu öğrenildi. O.C’nin “hapishane şartlarında yaşamını sürdüremez” raporu olduğu da öğrenildi.

 

 

DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ

Gözaltına Alınan, Tutuklanan Gazeteciler, Yazarlar:

Ekim ayında, en az 8 gazeteci (Fatoş Erdoğan, Pınar Gayıp, Selda Manduz, Zeynep Durgut) gözaltına alındı, 4 gazeteci (Adnan Bilen, Cemil Uğur, Şehriban Abi, Nazan Sala) tutuklandı. İyi Parti Genel Başkanı Meral Akşener’in Basın Danışmanı Murat İde de 8 Ekim günü Giresun’da gözaltına alındı.

Mezopotamya Haber Ajansı’nın Van Ofisi 6 Ekim günü polisler tarafından basıldı.

Davalar:

Ekim ayında en az 6 gazeteci (Sabiha Temizkan, İnan Ketenciler, Arafat Dayan, İshak Yasul, Hayri Tunç, Memduh Bayraktaroğlu) hapis/para cezasına mahkum edildi. 8 gazeteci hakkındaki mahkumiyet kararı da (Sözcü davası) Yargıtay tarafından onandı. Ayrıca bir gazeteciye de katıldığı basın açıklamasında “sosyal mesafe kuralına uymadığı” gerekçesiyle para cezası verildi. 1 gazeteci (Burhan Ekinci) hakkında dava, 4 gazeteci (Ayşenur Aslan) hakkında soruşturma açıldı. Ay içinde görülen davalarda 11 gazeteci (Barış İnce, Bülent Yılmaz, İbrahim Aydın, Cansever Uğur, Sertaç Kayar, Hazal Ocak, Ayser Çınar, Alican Uludağ, Duygu Güvenç, Özgür Gündem Danışma Kurulu üyesi sıfatıyla Ayhan Bilgen, Necla Demir) beraat etti. “MİT tırları” davası nedeniyle yargılanan Can Dündar’ın da mal varlığına el konulması kararı verildi.

Gazetecilere Saldırılar: 1

Gazeteci Hayri Demir adlı sosyal medya hesabı üzerinden gönderilen mesaj ile tehdit edildi. Hayri Demir’e aynı hesap üzerinden içinde işkence görüntülerinin olduğu bir video da gönderildi.

Aynı hesap üzerinden daha önce HDP milletvekilleri Serpil Kemalbay, Murat Sarısaç, Hüseyin Kaçmaz, Habip Eksik, Nuran İmir, Semra Güzel, Murat Çepni ve Hasan Özgüneş’e tehdit mesajları gönderilmişti.

Toplatma, Erişim Engelleme Kararları: 421

Ekim ayında en az 417 internet içeriğine ya da internet sitesine erişim engeli getirildi:

* odatv4.com (İstanbul 8. Sulh Ceza Hakimliği),

* ahaber.com.tr, sabah.com.tr (2 ayrı karar), takvim.com.tr, gazetevatan.com (Didim 1. Sulh Ceza Hakimliği),

* alevinet.com (iki ayrı haber, İstanbul 3. Sulh Ceza Hakimliği),

* alevinet.com (tüm site-Diyarbakır 1. Sulh Ceza Hakimliği),

* birgun.net, cumhuriyet.com.tr, eksisozluk.com (İstanbul Anadolu 1. Sulh Ceza Hakimliği),

* odatv4.com (İstanbul Anadolu 7. Sulh Ceza Hakimliği),

* hurriyet.com.tr, onedio.com, eksisozluk.com (İstanbul Anadolu 6. Sulh Ceza Hakimliği),

* sozcu.com.tr (Trabzon 2. Sulh Ceza Hakimliği),

* cumhuriyet.com.tr, birgun.net, diken.com.tr, odatv4.com, abcgazetesi.com, sol.org.tr (İstanbul 5. Sulh Ceza Hakimliği),

* odatv4.com, milligazete.com.tr (Erişim Sağlayıcıları Birliği),

* cumhuriyet.com.tr (Ankara 4. Sulh Ceza Hakimliği),

* sozcu.com.tr, cumhuriyet.com.tr, gercekgundem.com (Şanlıurfa 1. Sulh Ceza Hakimliği),

* cumhuriyet.com.tr, evrensel.net, birgun.net (Beykoz Sulh Ceza Hakimliği),

* Diyarbakır Valiliğinin başvurusu üzerine Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından 354 internet sitesine erişim engeli getirildi…

* sozcu.com.tr, sol.org.tr (Afyonkarahisar 1. Sulh Ceza Hakimliği),

* artigercek.com (Van 3. Sulh Ceza Hakimliği),

* hurriyet.com.tr, tr.sputniknews.com, ahaber.com.tr, cnnturk.com, takvim.com.tr (Cizre Sulh Ceza Hakimliği),

* milligazete.com.tr (Fethiye Sulh Ceza Hakimliği),

* artigercek.com, sol.org.tr, cumhuriyet.com.tr, birgun.net, dokuz8haber.net, ilerihaber.org (Çemişgezek Sulh Ceza Hakimliği)

* tele1.com.tr, sozcu.com.tr, cumhuriyet.com.tr, evrensel.net, gazeteduvar.com.tr, gercekgundem.com (Bakırköy 1. Sulh Ceza Hakimliği),

 

RTÜK Kararları:

Halk TV: “İki Bakış İki Yorum” programı nedeniyle üst sınırdan idari para cezası, “Şimdiki Zaman Siyaset” programı nedeniyle idari yaptırım cezası…

TV5: “Kulis Ankara” programı nedeniyle idari yaptırım cezası…

Düşünce Suçuna İlişkin Gelişmeler:

Ekim ayında konuşmaları ya da yazıları nedeniyle yargılanan en az 2 kişi hapis/para cezasına mahkum oldu, 1 kişi beraat etti. Konuşmaları, yazıları ya da düşünceyi ifade özgürlüğü hakkı kapsamı içindeki eylemleri nedeniyle ay içinde en az 8 kişi gözaltına alındı, 1 kişi tutuklandı.

Sosyal Medya Paylaşımları Nedeniyle Gözaltına Alınanlar, Tutuklananlar:

Ekim ayında sosyal medya paylaşımları nedeniyle en az 40 kişi (Van-Hakkari Tabip Odası eski Başkanı Dr. Özgür Değer Deniz) gözaltına alındı, 2 kişi tutuklandı. Sosyal medya paylaşımları nedeniyle en az 4 kişi (Gaziantep Baro Başkanı Bektaş Şarıklı, Antalya Baro Başkanı Polat Balkan, Avukat Hanefi Kandemir) hakkında soruşturma açıldı. Davalarda en az 1 kişi (EMEP Adana Yüreğir İlçe Başkanı Ferit Kilis) hapis cezasına mahkum edildi.

Ancak, sosyal medya paylaşımlarına ilişkin basın yayın organlarından derlenen bu verilerin gerçek durumu yansıtmaktan çok uzak olduğu unutulmamalıdır.

ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ

Ertelenen Grev: 1

Türk-İş’e bağlı Petrol-İş Sendikasının 9 Ekim günü Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları Anonim Şirketinin Mersin ve Adana fabrikalarında başlayacağı grev, Cumhurbaşkanlığı Kararı ile “genel sağlığı ve milli güvenliği bozucu nitelikte olduğu” gerekçesiyle 60 gün süreyle ertelendi.

Gözaltına Alınan, Tutuklanan, Yargılanan Milletvekilleri, Parti, Belediye, Örgüt Yöneticileri:

Ekim ayında HDP yöneticisi/üyesi, belediye ve kitle örgütlerinin yöneticisi yüzlerce kişi (Kars Belediye Eşbaşkanı Şevin Alaca, Belediye Başkan Yardımcısı Muazzez Çağrıtekinci, İHD Ağrı Temsilcisi Atilla Özbay, Dargeçit Belediye Eşbaşkanı Ahmet İnci, İHD Balıkesir Şube Başkanı Fahri Semizoğlu) gözaltına alındı. En az 50 kişi (Kars Belediye Eşbaşkanları Ayhan Bilgen, Şevin Alaca) tutuklandı.

Ay içinde 3 parti/sendika yöneticisi (Nusaybin Eski Belediye Eşbaşkanı Cengiz Kök, Silvan Eski Belediye Eş Başkanvekili Zuhal Tekiner, Siirt Belediye Eşbaşkanı Tuncer Bakırhan) hapis cezasına mahkum edildi. 1 belediye başkanı, parti, sendika ya da örgüt yöneticisi (HDP Sur İlçe Eşbaşkanı Hatun Yıldız) tahliye edildi.

Şanlıurfa Baro Başkanı Abdullah Öncel’in de aralarında bulunduğu 26 avukat hakkında baro seçim sistemindeki değişiklik nedeniyle 7 Temmuz günü yapılan basın açıklaması ve oturma eylemine katıldıkları gerekçesiyle Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma açıldı.

Kayyım Atanan, Görevden Alınan Belediyeler, Muhtarlıklar: 1

Kars Belediye Eşbaşkanları Ayhan Bilgen, Şevin Alaca, Belediye Başkan Yardımcısı Muazzez Çağrıtekinci, Belediye Meclisi Üyeleri Kaya Naki, Fahrettin Kaya, Ömer Albayrak, Kars İl Genel Meclisi Üyeleri Halil Kan ve Suat Bayhan İçişleri Bakanlığı tarafından görevden uzaklaştırıldı.

Ayhan Bilgen’in yerine kayyım atanmasıyla birlikte yerel seçimlerden (31 Mart 2019) bu yana, 5 büyükşehir, 3 il, 33 ilçe, 7 belde belediyesi olmak üzere HDP’li 48 belediyeye ve CHP’li bir ilçe belediyesine kayyım atandı. 31 Mart’ta seçilen belediye başkanlarının 33’ü tutuklandı, 14 belediye eşbaşkanı da halen tutuklu bulunuyor.

Basılan/Kapatılan Parti, Dernek Binaları: 8

* 1 Ekim; Kars Belediyesi ve HDP İl Örgütü,

* 2 Ekim; Aydın Germencik HDP İlçe Örgütü (HDP İlçe Eşbaşkanı Tekin Erikli, Ali Şimşeker gözaltına alındı),

* 14 Ekim; İstanbul Okmeydanında İdil Kültür Merkezi (Grup Yorum Üyeleri Sultan Gökçek, Bergün Varan, Betül Varan, Eren Erdem, Barış Gürses gözaltına alındı),

* 15 Ekim; İstanbul Nurtepe’de Tutuklu ve Hükümlü Aileleri ile Dayanışma Derneği’nin (TAYAD) Genel Merkezi (Mehmet Güvelin, Yılmaz Viraner, Feridun Osmanoğlu gözaltına alındı),

* 22 Ekim; HDP Diyarbakır İl Örgütü ve Yenişehir İlçe Örgütü (İl Eşbaşkanları Hülya Alökmen Uyanık, Zeyyat Ceylan, Yenişehir İlçe Eşbaşkanları Kasım Kaya, Remziye Sızıcı gözaltına alındı. Uyanık ve Ceylan tutuklandı),

* 24 Ekim; Ağrı Doğubayazıt HDP İlçe Örgütü.

TOPLANTI VE GÖSTERİ ÖZGÜRLÜĞÜ

Ekim ayında, basın açıklaması, bildiri dağıtma, toplantı ve gösteri gibi en az 58 etkinliğe polis/jandarma tarafından müdahale edildi. Müdahalelerde en az 194 kişi gözaltına alındı. En az 8 etkinlik, basın açıklaması, toplantı, gösteri, festival, tiyatro ya da film gösterimi valilikler, kaymakamlıklar tarafından engellendi, yasaklandı.

Ekim ayında 8 ilde değişik sürelerle tüm eylem ve etkinlikler yasaklandı.

İçişleri Bakanlığı tarafından 2 Ekim günü Valiliklere gönderilen genelgede, Covid-19 Salgını nedeniyle 2 Ekim-1 Kasım arasında sivil toplum kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları, birlikler ve kooperatifler tarafından düzenlenecek etkinliklerin ertelendiği bildirildi.

Genelgenin ardından Yüksek Seçim Kurulu baro seçimlerinin il/ilçe umumi hıfzıssıhha kurullarının karar alması durumunda yapılamayacağına, siyasi partilerin kongrelerinin gerçekleştirilmesinde ise sakınca bulunmadığına karar verdi.

Batman (7 Ekim itibarıyla 15 gün),

Tunceli (14 Ekim itibarıyla 15 gün; 29 Ekim itibarıyla 15 gün),

Van (21 Ekim itibarıyla 15 gün; 21 Kasım 2016 tarihinden bu yana uygulanan yasak 1.444 güne uzatılmış oldu),

Manisa (21 Ekim itibarıyla 15 gün),

Konya (24 Ekim itibarıyla 15 gün),

Siirt (22 Ekim itibarıyla 15 gün),

Antalya (25 Ekim itibarıyla 3 gün),

Adana (30 Ekim itibarıyla 3 gün).

Davalar

Ekim ayında, eylemler, basın açıklamaları, etkinlikler nedeniyle yargılanan en az 18 kişi para/hapis cezasına mahkum edildi, en az 40 kişi beraat etti. En az 99 kişi hakkında soruşturma, 12 kişi hakkında dava açıldı