Amsterdam-Kuala Lumpur seferini yapan Malezya Havayollarına ait Boeing 777 tipi yolcu uçağında bulunan 298 yolcu ve mürettebat, yaşanan felaketle Ukrayna’daki iç savaşın kurbanı oldu. Ancak söz konusu Boeing 777 tipi yolcu uçağının yoğun hava saldırısının yaşandığı bir savaş bölgesinin üzerinden uçuşuna neden izin verildiği konusu ise kafalarda soru işaretleri yaratıyor. Yaptığı açıklamada söz konusu facianın Kiev Hükümeti’nin ülkenin güneydoğu bölgelerinde düzenlediği askeri operasyondan kaynaklandığını belirten Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin, bu operasyonların düzenlenmediği bir ortamda böyle bir trajedinin yaşanmasının da mümkün olmayacağı gerçeğine dikkat çekiyor: ‘‘Yaşanan olayın gerçek nedeninin Ukrayna, Rusya ve tüm Dünya kamuoyu tarafından anlaşılabilmesi adına üzerimize düşen tüm görevleri yerine getireceğiz. Bu, kesinlikle kabul edilemez bir olaydır. Hiç kimse yaşanan felakete göz yumma ya da bu felaketin sebeplerini tam olarak aydınlatan objektif bilgilerin kamuoyuna ulaşmasına engel olma hakkına sahip değildir’’.

Meydana gelen trajedinin sebepleri üzerine dile getirilen birkaç senaryo, uzmanlar tarafından tartışılmaya başlandı. Sivil Havacılık Araştırma Enstitüsü Uçuş Test Merkezi Başkanı Ruben Yesayan, bu senaryolardan ilki olan uçağın teknik arıza yapmış olması olasılığının bu olayda mümkün olamayacağı görüşünde: ‘‘Ukrayna hava sahasında herhangi bir teknik arıza yaşanmış olsaydı, o takdirde mürettebat, uçakta bir sorun yaşandığı konusunda bilgilendirme yapardı diye düşünüyorum. Mürettebatın bu hususta hiçbir bilgilendirme yapmaması, uçakta her şeyin normal olduğunu kanıtlamaktadır’’.

Malezya Havayollarına ait uçak büyük bir ihtimalle düşürüldü. Meydana gelen felaketle ilgili olarak alelacele federasyonlaşma taraftarlarını suçlayan Kiev, uçağın milisler tarafından düşürüldüğünü iddia etti. Ancak burada üzerinde hassasiyetle durulması gereken bir başka husus daha var… Düşen Malezya uçağı 10,5 km den daha yüksek bir irtifada uçuyordu. Konuya ilgili olarak görüşlerine başvurduğumuz savunma sanayi ve silah uzmanı Andrey Klintseviç, milislerin elinde Buk tipi bir füze sistemi bulunsa bile bu kadar yüksekten uçan hızlı bir hedefin bu silahla vurulmasının oldukça zor olduğu görüşünde: ‘‘Bakınız bu kadar hızlı bir şekilde uçan bir uçağın milisler tarafından düşürülmesi pratik açıdan mümkün değildir. Uçağı düşürebilecek bir füzenin ateşlenmesi ve hedefi vurması yarım dakikadan daha az bir sürede gerçekleşmektedir. Elbette böyle bir duruma ilişkin hiçbir eğitimi olamayan yolcu uçağı mürettebatının da ani bir saldırı karşısında tepki vermesi çok zordur. Bu sebeple söz konusu uçağın bir terör saldırısı, S-200 gibi ciddi bir füze sistemi ya da savaş uçakları tarafından düşürülmüş olduğunu düşünüyorum. Buk füze sistemi ile düşürülmüş olması da olasılıklar dahilindedir ancak bu ihtimal son derece düşüktür’’.

S-200’lerle Ukrayna hava sahasında daha önce de bir sivil yolcu uçağı düşürülmüştü. 2001 yılında Tel Aviv-Novosibirsk seferini yapan Tu-154 tipi uçak, Ukrayna üzerinde seyir halindeyken füze ile düşürülmüş ve uçakta bulunan 66 yolcu ile 12 mürettebat hayatını kaybetmişti. Olayın sorumluluğunu uzun süre üzerine almayan Ukraynalı makamlar, ancak uzun zaman sonra askerlerin hata yaptığını itiraf etmek zorunda kalmıştı.

Kiev Hükümeti düşen Malezya uçağı ile ilgili olarak eski senaryosunu yine uygulamaya koymuştur. Saldırı sonucunda meydana gelen felaketin sorumluluğunu hiçbir şekilde üzerine almayan Kiev, olayın sorumluğunu başkalarına yüklemekte. Ancak gerçekler öyle ya da böyle ortaya çıkacak. Uçağın sağlam bir şekilde bulunan karakutuları üzerinde çalışmalar başladı. Öte yandan radar takip merkezi de yerden fırlatılan füzeler ile ilgili olarak Dünya kamuoyunu aydınlatacaktır. Sonuç olarak, eğer söz konusu uçak yerden fırlatılan bir füze ile düşürülmüşse, o takdirde bu roketlerin tam olarak nereden fırlatıldığını anlamak çok da zor olmayacaktır. Zaten ABD istihbaratından bir kaynak, olaydan hemen sonra yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın batı bölgelerinde karadan havaya fırlatılan iki füze tespit ettiklerini belirtti. Düşürülen Malezya uçağını takip eden İspanyol hava takip merkezi de Boeing tipi uçağın radardan kaybolmasından birkaç dakika önce Ukrayna Hava Kuvvetleri’ne ait iki adet saldırı jetinin radarda göründüğünü kaydetti.

Uluslararası Havacılık Komitesi yaşanan trajedi ile ilgili olarak soruşturma başlattı. Uçağın Ukrayna’da düştüğü bölgeyi kontrol eden federasyonlaşma taraftarı milisler de yaptıkları açıklamada, tüm uluslararası denetimcilerin, AGİT gözlemcilerinin ve Ukraynalı temsilcilerin kaza yerine güvenle ulaşımlarının temin edileceğini ifade etti ve Kiev’e soruşturma süresince ateşkes yapılmasını önerdi.