Asbestli São Paulo gemisinin, söküm için İzmir Aliağa’ya getirilmek istenmesine Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları (DİSK) Konfederasyonu ve Brezilya Sendikalar Konfederasyonu CUT'den ortak mücadele çağrısı geldi.

Brezilya donanmasına ait São Paulo isimli uçak gemisinin söküm işlemi için İzmir Aliağa’ya getirilmek istenmesine tepkiler devam ediyor. DİSK ve Brezilya Sendikaları Konfederasyonu CUT'den ortak mücadele çağırısı yapıldı. Ortak açıklamada; "CUT ve DİSK olarak asbestin ve gemi söküm işlemlerinin işçilere, halk sağlığına ve çevreye verdiği zararlara karşı birlikte mücadele edeceğiz!" denildi.

DİSK ve Brezilya Sendikalar Konfederasyonu CUT'den ortak mücadele çağrısı şu şekilde:

CUT ve DİSK olarak asbestin ve gemi söküm işlemlerinin işçilere, halk sağlığına ve çevreye verdiği zararlara karşı birlikte mücadele edeceğimizi ilan ediyoruz.

İnsanların ölümcül toksinlere maruz kalmadan yaşama hakkını tanıyan BM İnsan Hakları Konseyi Kararı(2021) ve ILO'nun sağlıklı çalışma hakkını temel bir insan hakkı haline getirme planlarını temel alarak, asbest ve diğer tehlikeli kimyasallarla dolu bir geminin varlığıyla ilgili endişemizi ifade etmek istiyoruz.

Söz konusu gemi geçmişte Fransız donanması tarafından kullanılan ve Eylül 2000'de ismi Nae Sao Paulo olarak değiştirilip Brezilya'ya satılan savaş gemisi Foch'tur. Kullanılmayan geni 12 Mayıs 2021'de Türkiyeli SÖK Denizcilik'i temsil eden Rio de Janeiro merkezli Cormack Maritima tarafından açık artırma yoluyla ve düşük fiyatla satın alınmıştır. Gemi sökülmek üzere Türkiye'ye İzmir Aliağa tersanesine çekilmeye hazırlanmaktadır.

Gemi, asbest ve yakıt kalıntıları gibi büyük miktarda zehirli maddeler içermektedir. Bunların ortadan kaldırılması güvenli ve çevreye saygılı bir şekilde gerçekleştirilmelidir. Geminin 900 ton asbest içerdiği tahmin ediliyor. Ancak ne gemide bulunabilecek zehirli madde miktarı ne de alıcının söküm işleminin gerçek maliyetini hesaplayabilmek için bu bilgiye sahip olup olmadığı kesin olarak bilinmektedir.

Nae Sao Paulo karkasının hurdaya ayrılmasının planlandığı İzmir Aliağa Tersane'si hali hazırda kötü çalışma koşulları, düşük ücretler, yetersiz işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemleriyle gündeme gelmektedir. Türkiye hükümetinin konuyla ilgili açıklamaları yetersiz ve endişe vericidir. İzmir halkı, sendikalar, meslek örgütleri ve ekoloji hareketleri geminin Aliağa'ya gelişine karşı protestolar düzenlemektedir. Bu protestolar, asbestin yasaklanması, halk sağlığı ve İSİG konulu talepler içermektedir.

Bu sorunla ilk kez karşılaşmıyoruz. Nae Sao Paulo'nun kardeş gemisi olan Clemenceau'nun sökümünün çevreye ve insan sağlığına karşı yarattığı riskler ve ilgili uluslararası sözleşmelerin ihlali nedeniyle tepkilerle karşılaştığını hatırlamak önemlidir.

Bu gemilerin sökülmesi toprağa, suya ve insan sağlığına ciddi zararlar verdiğini belirtmek gerekiyor. Bu nedenle, Brezilya'da Türkiye'de veya insanların ve çevrenin korunması için gerekli güvenlik koşullarının bulunmadığı herhangi bir yerde bu tür bir sökme işlemine izin vermemeliyiz.

Geminin Basel Sözleşmesi'ne uygun şekilde zehirden arındırılmadan Türkiye'ye gönderilmesine karşıyız. Geminin sorumlularının ve gemiyi Brezilya'ya satan Fransa'nın geminin, uygun şekilde elden çıkartılması ve arındırılma sürecinin titizlikle yürütülmesi, halk sağlığına, çevreye ve işçilere zarar vermeden tamamlanması için sorumluluk alması gerekmektedir.

CUT ve DİSK olarak asbestin yasaklanması ve kalıntılarının doğru şekilde ortadan kaldırılması konusunda açık bir duruşumuz var. Asbestin ve gemi söküm işlemlerinin işçilere, halk sağlığına ve çevreye verdiği zararlara karşı birlikte mücadele edeceğimizi ilan ediyoruz.

Küresel şirketlerin açgözlülüğüne ve hükümetlerin kayıtsızlığına karşı mücadele edeceğiz. Çünkü asbestin ticarileştirilmesini durdurmak ve mevcut kalıntılarını doğru bir şekilde ortadan kaldırmak, insanın yaşam hakkını garanti altına almak ve çevreyi korumak anlamına gelmektedir.

Uluslararası denizcilik şirketlerini ve bazı ülkelerin zenginleşmek için Türkiye'yi ve Brezilya'yı halk sağlığı, işçilerin hayatı ve doğanın tahribatı pahasına hurdalığa çevirmek istemelerini kabul edemeyiz. Daha adil, eşitlikçi ve sürdürülebilir bir toplum arayışında toplumsal dönüşümü hedefleyerek mücadele edeceğiz.

İki ülkedeki sendikaların ve toplumsal hareketlerin hayatı ve doğayı korumak için yürüttüğü mücadeleyi destekliyoruz. Bu bağlamda ilgili hükümetleri tarafsız, şeffaf denetimler yürütmeye ve uluslararası sözleşmelere uymaya çağırıyoruz.