Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Mersin Milletvekili Gülcan Kış’ın kamu-özel iş birliği projelerindeki garanti ödemelerine ilişkin sorularına, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı sayısal veri içermeyen bir yanıt verdi. Kış, “Devlet garantili geçişlerin maliyeti adeta devlet sırrı gibi saklanıyor” dedi.

Kış’ın otoyol, köprü ve tünel projelerinde verilen araç geçiş garantilerine ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunduğu yazılı soru önergesine Bakanlık’tan yanıt geldi. Ancak kamuoyunun en çok merak ettiği mali verilere ilişkin hiçbir somut rakam paylaşılmadı.

En kritik sorular yanıtsız

Kış, önergesinde 2025 yılı boyunca kamu-özel iş birliği projeleri kapsamında Hazine’den yapılan toplam garanti ödemesi tutarını, proje bazlı ödemeleri, garanti edilen geçiş sayısının altında kalan projeleri ve bu nedenle bütçeye binen yükü sordu. Ayrıca döviz kuru artışlarının maliyete etkisi ve projelerin kamu eliyle yapılması halinde ortaya çıkacak maliyetin hesaplanıp hesaplanmadığını da gündeme taşıdı.

Bakanlığın yanıtında ise yalnızca mevzuat ve sözleşmelere atıf yapıldı, somut veri paylaşılmadı. Açıklamada sadece Avrasya Tüneli’nde araç geçişlerinin garanti edilen seviyeyi aştığı ve bu nedenle ödeme yapılmadığı bilgisine yer verildi.

“Sorular var, rakam yok”

Yanıta tepki gösteren Gülcan Kış, soruların büyük bölümünün cevapsız bırakıldığını belirterek şunları söyledi:

“Bu cevap teknik olarak şunu söylüyor: Soruların yüzde 90’ı cevapsız bırakılmış. Kaç para ödendi, yok. Kaç para ödenecek, yok. Kur farkı yükü, yok. Bütçeye etkisi, yok. Sadece tek bir örnek verip geneli gizliyorlar.”

Kış, verilen yanıtın kamuoyunu bilgilendirmekten uzak olduğunu ve bunun açık bir şeffaflık sorunu yarattığını vurguladı.

“Maliyetler gizleniyor”

Bakanlığın yalnızca tek bir projeye ilişkin bilgi vermesine dikkat çeken Kış, kamu-özel iş birliği projelerinde gerçek maliyetlerin açıklanmadığını savundu:

“Bu cevap aslında bir itiraftır. ‘Bu projelerin gerçek maliyetini açıklamak istemiyoruz’ demektir. Çünkü rakamları açıklarsanız, garanti ödemelerinin boyutu ortaya çıkar.”

“Devlet sırrı mı?”

Kış, eleştirilerini şu sözlerle sürdürdü:

“Avrasya Tüneli’ni açıklıyorsunuz, peki diğerleri ne? Otoyollar, köprüler… Onlar sır mı? Devlet garantili geçişlerin maliyeti devlet sırrı mı? Eğer ortada kamu kaynağı varsa, o bilgi de kamuya aittir.”

Kamu-özel iş birliği modeliyle yürütülen projelerin bütçe üzerindeki yükünün her geçen yıl arttığını belirten Kış, özellikle döviz üzerinden verilen garantilerin kur artışlarıyla birlikte büyüdüğüne dikkat çekti.

“Bugün milyonlarca vatandaş borç yükü altında eziliyor. Vatandaş geçim mücadelesi verirken, devletin yaptığı garanti ödemelerinin büyüklüğü açıklanmıyor. Bu tablo kabul edilemez” diyen Kış, bütçe önceliklerinin sorgulanması gerektiğini ifade etti.

“Şeffaflık anayasal zorunluluk”

Kış, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Vergiyi kuruşu kuruşuna toplayan bir devlet, harcamalarını da kuruşu kuruşuna açıklamak zorundadır. Şeffaflık bir tercih değil, anayasal bir sorumluluktur.”