CHP Genel Başkan Koordinatör Başdanışmanı ve İstanbul Milletvekili Erdoğan Toprak, “Merkez Bankası’nın temmuz sonu itibarıyla dolaşımdaki para-emisyon hacmi verileri, iktidarın yoğun şekilde para basmaya yöneldiğini gösteriyor. TL’deki değer kaybının olağanüstü düzeye ulaşmasıyla yüksek değerli 100-200 TL’lik kâğıt paraların emisyon hacmindeki payının arttığı, daha yüksek değerli yeni banknot basımından kaçınmak için 100 TL basımına hız verildiği anlaşılıyor” dedi.

CHP İstanbul Milletvekili Erdoğan Toprak yaptığı açıklamada, “Temmuz ayı itibarıyla yüzde 79,6’ya çıkan resmi enflasyon, tedavüldeki kâğıt paralarda erozyonu ve ihtiyaçları karşılamada yetersiz kalma sürecini hızlandırırken, daha yüksek rakamlı paraların piyasaya sürülmesini dayatıyor. Bugüne kadar TL’den altı sıfır atmakla övünen iktidar, akıl dışı para politikalarıyla paraya yeni sıfır ilavesine kendisi zemin hazırladığı için dolaylı yol ve yöntemlerle bunu geciktirmeye çabalıyor” ifadelerini kullandı.

CHP Genel Başkan Koordinatör Başdanışmanı ve İstanbul Milletvekili Erdoğan Toprak yaptığı Açıklamada şunlara değindi:

ARTIK 200 TL’LER GÜNDELİK HAYATTA

Piyasada madeni para sıkıntısı baş gösterirken, üzerinde yazılı değerin iki-üç katı maliyete ulaşan madeni paraların fırsatçılar tarafından toplanarak, hurda maden olarak eritilip satıldığına dönük haberler karşısında ekonomi yönetimi suskun. MB’nin, Darphane ve Damga Matbaası yönetiminin yalanlamadığı madeni para fırsatçılığına karşılık, kâğıt paralarda ortaya çıkan resmi veri tablosu da bir başka vahim gidişi işaret ediyor.

Enflasyonun karşısında ekonomik açıdan en yüksek kupürlü kâğıt paralar anlamını yitirmeye başladı. Artık 200 TL’ler gündelik hayatta, ticari ilişkilerde yetmediği gibi kullanıcılar açısından da yük haline gelmeye başladı. 

“200 TL’DEN DAHA FAZLA 100 TL BASILMAYA BAŞLANDIĞI MB VERİLERİNE YANSIYOR”

Yüksek kupürlü kâğıt para ihtiyacının üzerini örtmek için de halen en yüksek değerli kupür olan 200 TL’den daha fazla 100 TL basılmaya başlandığı MB verilerine yansıyor.

Temmuz sonu itibarıyla emisyon hacmi içinde, dolaşımdaki banknotların dağılımına bakıldığında;

*200 TL banknot 759 milyon 833 bin 311 adet

*100 TL banknot 1 milyar 211 milyon 961 bin 353 adet

*50 TL banknot 462 milyon 798 bin 70 adet

*20 TL banknot 253 milyon 523 bin 980 adet ✓ *10 TL banknot 381 milyon 708 bin 21 adet ✓ *5 TL banknot 356 milyon 133 bin 999 adet.

DOLAŞIMDAKİ BANKNOTLARIN ÜÇTE BİRİ TEK BAŞINA 100 TL’LİK KÂĞIT PARALARDAN OLUŞUYOR

Dolaşımda işlem gören banknotların toplamı 3,4 milyar adet olurken bunun üçte biri tek başına 100 TL’lik kâğıt paralardan oluşuyor. Toplam kağıt paralar içinde 100 TL’nin payı yüzde 35,6, 200 TL’nin payı yüzde 21,1 düzeyinde. En yüksek değerli iki kupürün emisyon hacmi içindeki toplam payı ise yüzde 56,7’ye ulaşıyor. Diğer deyişle 50,20, 10, 5 liralıklar enflasyon nedeniyle tamamıyla anlamsız ve ihtiyaca cevap vermekten uzak hale geldiği için, tedavüldeki paranın yaklaşık üçte ikisi en yüksek değerli iki kâğıt paradan oluşuyor. 

Sadece bu oranlar bile enflasyonun tahribatını ve TL’deki değersizleşme sürecinin boyutlarını somut şekilde gözler önüne seriyor. Normal ve olağan koşullarda işleyen bir ekonomide yüksek değerli kupürlerin az erişilir olması ve emisyondaki payının daha az olması gerekirken Türkiye’de bu oran üçte iki düzeyinde.

En yüksek değerli iki kupürle bile 1000 TL çekmek istediğinizde 200 TL’de 5 adet 100 TL’de 10 adet banknotu cüzdanınızda taşımanız gerekiyor. 

“500 TL’YE GEÇMEK YERİNE BU KEZ 200 TL BASIMINA HIZ VEREREK ZAMAN KAZANMAK PEŞİNDELER”

İktidar altı sıfır attığı TL’ye yeni sıfır ilave etmeye mecbur kalmamak, ‘attığı sıfırları geri alma beceriksizliğiyle anılmamak’ için 200 TL basımını sınırlı tutup, ağırlığı 100 TL’ye vererek 500 TL veya 1000 TL banknot basmak zorunluluğundan kaçmaya çalışıyor. Para politikaları ve para piyasalarının temel ilkelerinden birisi en yüksek kupürlü paranın emisyon hacmindeki payı yüzde 50’yi aştığında bir üst değerde kupür basımına geçilmesidir. İktidar, 200 TL basımını sınırlı miktarda tutarak ağırlığı 100 TL’ye veriyor. 100 TL’nin payı yüzde 50’yi geçtiğinde bir üst kupür olan 200 TL halen tedavülde olduğu için 500 TL’ye geçmek yerine bu kez 200 TL basımına hız vererek, payı yüzde 50’yi geçene kadar zaman kazanmak peşindeler.

Ancak temmuz ayı emisyon tablosu aksine 100 TL basımına hız verilmesinin çözüm olamayacağını, giderek 10 TL ayarına inecek 100 TL ile enflasyonun daha hızlı yükselmesine, değersizleşen TL’den kaçışın hızlanmasına zemin hazırlanacağını gösteriyor.