AİHM, üç yıl önce 14 öğrenci velisinin açtığı “Zorunlu din eğitimi” davasını karara bağladı ve Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni ihlal ettiğine karar verdi. Türkiye, AİHM’in bu kararını konuşurken dikkatler aynı konuyu tartışan ABD’ye çevrildi

AYSEL TAPAN – NEW YORK – POSTA212

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 14 Türk vatandaşının eğitimde zorunlu din ve ahlak kültürü derslerine karşı 2011 yılında açtığı davada Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin eğitim hakkıyla ilgili maddesini ihlal ettiği kararını verdi. AİHM, Türk hükümetinden “zaman geçirmeden öğrencilerin zorunlu din ve ahlak kültürü derslerinden muaf tutulmalarını da sağlayacak yeni bir sisteme geçmesini” istedi. Türkiye’de gerilimin yükselmesine neden olan din eğitimi ABD’de de tartışılıyor ve çocukların eğitimi konusunda siyasi olarak ciddi bir kutuplaşma yaşanıyor.

DİNİ İNANÇ EĞİTİMİ BÖLÜYOR

Pew Araştırma Merkezi (Pew Research Center) tarafından 3 bin 243 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırmaya göre kendisini kesinlikle muhafazakarlar olarak tanımlayanlar, diğer ideolojik gruplara göre daha çok din eğitimini önemli olduğunu vurguluyor. Kesinlikle muhafazakar olduğunu söyleyen katılımcıların yüzde 59’u çocuklara din eğitiminin çok önemli olduğuna inanırken, yüzde 81’i din eğitiminin önemli olduğunu söylüyor. Kesinlikle liberal oluğunu söyleyenlerin ise sadece yüzde 11’i ve yüzde 26’sı çocuklara dini inançların öğretilmesinin çok önemli/önemli olduğunu belirtirken genel olarak liberal olduğunu ifade edenlerin yüzde 23’ü ve 46’sı din eğitiminin çok önemli ya da önemli olduğunu düşünüyor. Karışık olarak tanımlanan grubun ise yüzde 29 ve yüzde 54’ü dini inançların çocuklara öğretilmesinin çok önemli/önemli olduğunu belirtiyor.

DEĞERLER ÇOK FARKLI

Ankette çocukların eğitimde ayrıca tolerans, bağlılık/itaat, diğerlerine karşı empati, merak, yaratıcılık, sorumluluk sahibi olmak, çok çalışmak, terbiyeli olmak, insanlara yardım etmek, bağımsızlık ve istikrarlı olmak niteliklerinin hangisinin önemli olduğu soruldu. Sonuçlar, liberal ve muhafazakarların değer yargılarının ve önem verdikleri niteliklerin birbirinden çok farklı olduğunu gösteriyor. Liberal Amerikalılar için özellikle tolerans, yaratıcılık ve insanlara yardım etme niteliklerini çocuklara öğretilmesinin önemli olduğunu söylerken, muhafazakarlar için özellikle dini inanç, itaat/bağımlılık, olma nitelikleri çok önemli.

SORUMLULUK İLK SIRADA

Genel olarak bakıldığında ise tüm ideolojik gruplarda çocuklara öğretilmesi gereken en önemli niteliklerin başında sorumluluk çok çalışma ve terbiyeli olmak geliyor. Amerikalılar’ın yüzde 93’ü çocukların sorumluluk sahibi olmasının çok önemli olduğunu söylüyor. Aşırı liberallerin yüzde 47’si, aşırı muhafazakarların ise yüzde 51’i çocukların sorumluluk sahibi olmasının öğretilmesinin en önemli nitelik olduğunu düşünüyor.

CİNSİYET FARKI YOK

Öte yandan niteliklerin önemi konusunda kadınlar ve erkekler ve farklı yaş grupları arasında belirgin farklılıklar görülmüyor. Hem kadınların hem de erkeklerin yüzde 55’i çocuklara sorumluluk eğitiminin verilmesinin çok öneli olduğunu belirtiyor. Üniversite mezunları ise özellikle empati, merak, tolerans ve istikrarlı olma niteliklerinin çok önemli olduğunu ifade ederken lise mezunları itaat/bağlılık, dini inançlar ve terbiyeli olmanın önemine vurgu yapıyor.

Irksal ve etnik farklılıklar göz önünde bulundurulduğunda ise tüm gruplar için çok çalışmak ve sorumluluk sahibi olmak en önemli nitelikler olarak görülüyor. Çocuklara dini inançların öğretilmesinin çok önemli olduğunu söyleyen Beyazlar’ın ve Siyahlar’ın oranı yüzde 30 ve yüzde 41 iken Hispanikler’in yüzde 26’sı dini inançların çok önemli olduğuna vurgu yapıyor.