CHP Genel Başkan Yardımcısı Veli Ağbaba “İktidar ve saray rejimi lüks ve şatafata milyonlarca lira harcarken, 2019 yılı insanların açlık ve sefaletten kaynaklı toplu intiharlar ile yaşamına son verdiği bir yıl olarak geride kaldı” dedi.

CHP’li Ağbaba, 2019 yılında emekçilerin yaşadığı sorunları bir rapor haline getirdi. Ağbaba’nın çalışmasında şu tespitlere yer verildi:

2019 yılı çalışanlara açlığın, işsizliğin ve güvencesiz koşullarda çalışırken ölümün dayatıldığı bir yıl oldu. İktidar ve Saray rejimi lüks ve şatafata milyon TL’ler harcarken, 2019 yılı insanların açlık ve sefaletten kaynaklı toplu intiharlar ile yaşamına son verdiği bir yıl olarak geride kaldı.

2019 yılında;

• Saray’ın günlük harcaması 4,5 milyon TL yani 225 bin asgari ücrete denk gelirken bu yıl geçim sıkıntısı ve işsizlik nedeni ile en az 45 yurttaş intihar etti.
• 2019 Yılında Türkiye’de işsiz sayısı 1 milyon civarında artış göstererek 4 milyon 600 bine yükseldi. Türkiye de geniş tanımlı işsiz sayısı 8 milyona yükselirken, ülkemizdeki geniş tanımlı işsiz sayısı dünyada 95 ülkenin nüfusunu geride bıraktı.
• 2019 yılında 20 milyon kadın istihdama dâhil olamazken, her 3 gençten biri işsiz duruma düştü.
• Cumhurbaşkanının iflas ettiler dediği İskandinav ülkelerinde işsizlik yüzde 3’lere kadar düşerken Türkiye bu yıl işsizlik oranı yüzde 14,7’lere kadar yükseldi.
• Açlık sınırı 2500 TL’yi yoksulluk sınırı ise 7000 TL’yi aştı
• 10 Milyon civarında asgari ücretli açlık sınırı altında yaşamını sürdürmeye çalışırken, 2019 Ocak ayında içinde bulunduğumuz aralık ayına geçen sürede asgari ücretli sofrasındaki et 5 kg, tavuk 41 kg, Pirinç 50 kg, Zeytini 15 kg azalırken; çocuğuna aldığı süt 138 paket içtiği çay ise 15 paket azaldı.
• Türkiye 2324 TL net asgari ücret ile yine AB ülkeleri arasında asgari ücretin en düşük 4. Ülke olmaya devam etti.
• Memura toplu sözleşmede yüzde 4 zam verildi, memurların yüzde 70’i yoksulluk sınırı altında yaşamaya mahkûm edil.
• 8 milyon civarında asgari ücretin altında yaşam savaşı verdi.
• 2019 yılında en az 1620 işçi iş cinayetlerinde yaşamını kaybederken, hayatını kaybeden çocuk işçi sayısı ise en az 20 olarak kayıtlara geçti.
• 2019 yılında açıklanan ekonomik program ve 11. Kalkınma planında kıdem tazminatı hakkına saldırı tekrar gündeme getirilirken, kamusal emeklilik sistemi hedef haline getirildi.

İŞSİZLİK 2019 YILINDA CUMHURİYET TARİHİ REKORUNU KIRDI

2018 Yılında başlayan kriz 2019 yılında etkisini çalışanlar üzerinde daha da fazla hissettirdi. 2019 yılı krizin neden olduğu işsizlik yılı olarak anıldı.

2019 yılında işsizlik oranı yüzde 14,7’ye yükselerek Cumhuriyet tarihinin rekorunu kırdı. Krizin etkilerinin yarattığı işsizlik oranları öylesine yüksek bir orana yükseldi ki devletin resmi verileri bile 2019 yılından işsizlik verilerini bir birine karıştırdı.

TÜİK tarafından açıklanan Mayıs 2019 dar tanımlı mevsim etkisinden arındırılmamış işsiz sayısı 4 milyon 157 bin iken, İŞKUR’a kayıtlı işsiz sayısı Haziran 2019’da 4 milyon 418 bin olarak açıklandı. Yani 2019 Mayıs ayı verilerine göre İŞKUR’a kayıtlı işsiz sayısı TÜİK’in işsiz sayısını geride bıraktı.

2019 yılında tüm Avrupa ülkeleri işsizlik ile en mücadelede yüksek başarı sağlarken, Türkiye ise işsizlik ile mücadelede hiçbir başarı elde edemedi.

Avrupa İstatistik Ofisi (verilerine göre, 19 üyeli Euro Bölgesi'nde nisanda yüzde 7,6 seviyesinde olan mevsimsellikten arındırılmış işsizlik, mayısta yüzde 7,5'e indi. Böylece işsizlik, Temmuz 2008'den bu yana görülen en düşük seviyede gerçekleşti.

Türkiye işsizlik oranlarında Cumhurbaşkanının iflas etti dediği İskandinav ülkelerini açık ara geride bıraktı. 2019 yılında İskandinav ülkelerinde işsizlik oranları yüzde 3 ile 6 arasında değişiklik gösterdi.

Bazı AB ülkelerinde 2019 yılındaki işsizlik verileri;

2019 yılında Türkiye TÜİK eylül ayı istatistiğine göre yüzde 13,8 işsiz oranı ile İspanya ve Yunanistan ile birlikte AB genelinde işsizliğin en yüksek olduğu 3. Ülke konumuna yükseldi.

TÜİK Eylül ayı verilerine göre;

• Türkiye’de işsiz sayısı son bir yılda 1 milyon civarında artış göstererek 4 milyon 600 bine yükseldi.
• Türkiye de geniş tanımlı işsiz sayısı 8 milyona dayanmıştır. Ülkemizdeki geniş tanımlı işsiz sayısı dünyada 95 ülkenin nüfusunu geride bıraktı.
• Türkiye OECD ülkeleri arasında işsizliğin en yüksek olduğu 3. Ülke konumuna yükseldi.
• Türkiye’de 2019 yılında genç işsizliği yüzde 27’lere yükselerek AB ülkelerinde genç işsizliğin sürekli olarak yükseldiği ikinci ülke konumuna yükseldi.
• 2019 yılının sonunda Türkiye’de her 3 gençten biri işsiz durumuna düşerken, 3 milyon 516 bin gencimiz ne istihdamdan ne de eğitimden yararlanabildi.
• 2019 yılında Türkiye’de 20 milyon kadın istihdama dâhil olamadı.
• 2019 yılı son TÜİK işsizlik verilerine göre her 100 genç kadından 33’ü işsizken, kentsel alanlarda her 100 kadının 41’i işsiz duruma düştü.

ÜCRETLER ERİDİ İŞÇİ MEMUR EMEKLİ AÇLIĞA MAHKÛM EDİLDİ

2019 yılında yüksek zamlar ve artan hayat pahalılığı çalışanların geçim masraflarını arttırırken, geride bıraktığımız yıl içerisinde çalışanların alım gücü yarı yarıya azaldı.

Son bir yılda TÜİK verilerine göre (on iki aylık ortalama) gıda ürünlerinde ortalama artış yüzde 20’inin üzerine çıktı.

Son bir yıl içerisinde;

• Elektriğe yüzde 71 Doğalgaza ise yüzde 58 oranında
• Süt ve süt ürünlerine yüzde 10 ila yüzde 25 oranında
• Et ürünlerine yüzde 14
• Sebze ve meyve ürünlerine yüzde 50 oranında zam geldi

İktidar krizin yükünü çalışanlara yüklemeye devam ederken2019 yılında hükümet kamu kesimi toplu sözleşmelerinde işçiye yüzde 8, memura yüzde 4 oranında zam yaptı.

2019 yılında geçerli olan 2020 TL asgari ücret bu bir yıllık süre içerisinde asgari ücretlinin mutfağında açlık ücreti olarak kaldı.

2019 Ocak ayında içinde bulunduğumuz aralık ayına geçen sürede asgari ücretli sofrasındaki et 5 kg, tavuk 41 kg, Pirinç 50 kg, Zeytini 15 kg azalırken;  çocuğuna aldığı süt 138 paket içtiği çay ise 15 paket azaldı.

2020 yılı için asgari ücrete yüzde 15zam yapılarak 2324 TL olurken, yeni asgari ücret yine açlık ve yoksulluk sınırı altında kaldı.

Yoksulluk sınır 7000 TL Açlık sınırı ise 2500 TL’nin üzerine çıkarken yeni yılda 10 milyon asgari ücretli çalışan bir kez daha açlığa mahkûm edildi.

Ayrıca Türkiye 2324 TL net asgari ücret ile yine AB ülkeleri arasında asgari ücretin en düşük 4. Ülke olmaya devam etti.

Buna paralel olarak da 81 bin TL’ye yükseltilen Cumhurbaşkanı maaşı OECD ülkeleri arasında asgari ücrete oranla en yüksek 4. Cumhurbaşkanı maaşı oldu.

2020 yılı için geçerli olması en düşük memur maaşı ise 3600 TL ile yoksulluk sınırı altında kaldı.

Emeklilerin geçim derdi 2019 yılında daha fazla artarken emeklilerin neredeyse yüzde 90’ı açlık sınırı altında geçim mücadelesi verdi.

• 2019 Yılı itibariyle Emeklilerin
• 847.643 kişisi 1000 TL ya da altında
• 248.126 kişi 1000 TL ile 1100 TL arasında
• 220.250 kişi 1100 TL ile 1200 TL arasında
• 7000.000 kişi 2000 TL’nin altında aylık aldı ve açlık sınırı altında yaşamaya çalıştı.

İktidarın seçim öncesi söz verdiği EYT sözü AKP VE MHP ittifakı ile bir kez daha gerçekleşmezken, söz verilen 3600 Ek gösterge vaadi yine laftan ibaret kaldı.

2019 YILINDA HER 4 SAATTE BİR İŞÇİ YAŞAYABİLMEK İÇİN İŞ CİNAYETLERİNDE CAN VERDİ

Türkiye’de çalışma yaşamının en acı gerçeği olan iş cinayetleri 2019 yılında da hız kesmedi.

İSİG verilerine göre Türkiye’de sadece 2019 yılında 1620 işçi adına kader dedikleri fıtrat dedikleri sömürü düzeninde yaşamını yitirdi.

• Ölümler yine en çok inşaat, taşımacılık ve tarım iş kolunda gerçekleşirken, hayatını kaybeden işçilerin yüzde 95’inin sendikasız olduğu gerçeği bir kez daha gün yüzüne çıktı.
• 2019 yılında Türkiye’de en az 20 çocuk işçi iş cinayetlerine kurban gitti.
• 2019 yılında emeklilik çağında olup çalışmak zorunda kalan ve iş cinayetlerinde yaşamını yitiren işçi sayısı en az 230 olarak kayıtlara geçti.

2019 yılının son aylarına ise geçim sıkıntısı ve işsizlikten kaynaklı olarak yaşanan toplu intiharlar damga vurdu.

• TÜİK’in ilgili istatistiklerinde ‘intihar nedeni’ olarak ‘geçim zorluğu’ ölçütü incelendiğinde AKP’li yıllarda, 2002 ila 2018 yılları arasında incelendiğinde 4481 kişi intihar etti.
• Son6 yılda ise en az 332 yurttaş ağır çalışma koşulları, işsizlik ve geçim sıkıntısı nedeniyle intihar etmiştir.
• 2019 yılında ise en az 45 yurttaş geçim sıkıntısı nedeniyle yaşamına son verdi

İstanbul Fatih’te 4 kardeş, ramazan ayında evine ekmek götüremeyen işçi, eşine pazar veremeyen aile babası, atanamadığı için hayatına son veren Kevser öğretmen, ‘Çocuğuma kitap ve okul önlüğü alamadım.’ notunu geride bırakarak kendisini asan Cemal Can adlı yurttaşlarımız hayatına son veren yurttaşlarımızdan bazıları olarak kayıtlara geçti.

KALKINMA PLANI VE YENİ EKONOMİK PROGRAMLAR EMEĞİN HAKLARINI HEDEF ALDI

2019 yılında açıklanan ekonomik program ve 11. Kalkınma planında kıdem tazminatı hakkına saldırı tekrar gündeme getirildi.

11. Kalkınma Planında belirtilen kıdem tazminatının Bireysel Emeklilik Sistemi ile ortak fonda entegre edilmesi ilerleyen dönemlerde kıdem tazminatının ortadan kaldırılmasının adımları atıldı.

TİSK daha fazla esneklik talebiyle iş kanununda daha fazla güvencesizlik talebini yüksek sesle dile getirdi.

Ayrıca Berat Albayrağ’ın emeklilik sistemi ile kapsamlı değişiklik söylemi, Bireysel Emeklilik ve Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi tartışmaları ile kamusal emekliliğin hedef alınacağının sinyalleri verildi.