Milyonlarca yurttaş açlık sınırının altında yaşam mücadelesi verirken, kişi başına düşen milli gelirin 18 bin 40 dolara yükselmesi kamuoyunda tartışma yarattı. CHP, artışın büyük ölçüde “kur etkisinden” kaynaklandığını savundu.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) TBMM Grubu’nun haftalık ekonomi raporunda, 2025 yılı büyüme verileri kapsamlı biçimde değerlendirildi. Raporda, Türkiye ekonomisinin dolar bazında yüzde 17,5 oranında büyüyerek 1 trilyon 596,3 milyar dolara ulaştığı belirtildi.

Kur-Enflasyon Farkı Belirleyici Oldu

Raporda, ekonominin sabit fiyatlarla büyüme oranının yüzde 3,6 seviyesinde kaldığına dikkat çekilirken, dolar bazındaki yüzde 17,5’lik artışın Türk Lirası’nın reel olarak değerlenmesinden kaynaklandığı ifade edildi.

Milli gelirin TL bazında cari fiyatlarla yüzde 41,3 arttığı ve ortalama enflasyonun yüzde 36,4 olarak gerçekleştiği 2025 yılında, ortalama dolar kurunun yalnızca yüzde 20,3 oranında yükseldiği kaydedildi. Kur artışının enflasyonun gerisinde kalmasının, milli geliri dolar bazında olduğundan daha yüksek gösterdiği savunuldu.

Raporda şu değerlendirmeye yer verildi:

“Döviz kuru fiyat deflatörü kadar artsaydı, yani TL reel olarak değerlenmeseydi milli gelir 1 trilyon 407 milyar dolarda kalacaktı. Geçen yıl yaşanan 238 milyar dolarlık artışın 189 milyar doları, kurun enflasyonun altında artmasından kaynaklandı.”

Kişi Başına Gelirde Yüzde 17,7 Artış

Kişi başına düşen milli gelirin de yüzde 17,7 artarak 15 bin 325 dolardan 18 bin 40 dolara yükseldiği belirtildi. Ancak büyüme hızının yüzde 3,6 olduğu bir yılda kişi başına gelirdeki bu yüksek artışın da büyük ölçüde kur-enflasyon farkından kaynaklandığı ifade edildi.

Suriyeli Nüfustaki Azalma da Etkili

Raporda ayrıca, nüfus verilerindeki değişimin de kişi başına gelir hesaplamasını etkilediğine dikkat çekildi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan revizyonla Suriyelilerin de milli gelir hesaplamalarına dahil edildiği hatırlatıldı.

2025 yılında Suriyelilerin bir bölümünün ülkelerine dönmesi nedeniyle, milli gelir hesabında esas alınan nüfusun 142 bin kişi azalarak 88 milyon 629 binden 88 milyon 488 bine gerilediği belirtildi. Nüfusun azalmasının da kişi başına geliri istatistiksel olarak yukarı çektiği kaydedildi.

Raporda, “Eğer kur etkisi olmasaydı kişi başına düşen gelir 2025 yılı için 15 bin 902 dolar olacaktı” değerlendirmesine yer verildi.

Ekonomideki resmi büyüme ve gelir artışı verileri ile yurttaşın alım gücü arasındaki fark ise kamuoyundaki tartışmaların odağında yer alıyor.