ABD Başkanı Obama, IŞİD’in iki ABD’li gazetecinin kafasını kesmesi sonucu tavır değiştirdi. Amerika şimdi 5 bin Suriyeli muhalifi eğitecek ve IŞİD’e karşı savaştıracak

İlhan Tanır – Washıngton – Posta212

2011 yılından beri Suriye’ye uzak durmaya çalışan ve her türlü baskıya karşı ayak diremiş olan Başkan Obama, iki Amerikan gazetecinin başlarının kesilmesi ve videoların bütün dünyaya yayılması ile tavrını değiştirmek zorunda kaldı.

Eğer IŞİD’in hedefi bu videolarla ABD’yi Suriye’ye çekmek idiyse, bu başarıldı. Eğer hedef, videolarda söylendiği gibi, ABD’yi korkutmak ve Amerikan kamuoyunu ters yönde etkilemek idiyse, bu konuda büyük bir hesap yanlışı yapıldı.

Videolar, Amerikan kamuoyunda büyük etkilere neden oldu ve bir anda yüzde 70lere varan oranda Amerikan halkı, IŞİD’e saldırıları desteklemeye başladı. Bu rüzgara karşı duramayan Obama da, Kongre’nin ara seçimler için kapanmasına bir hafta kala, Suriyelileri eğitme programını Kongre’ye getirdi. Obama’nın Suriyeli ‘test edilmiş, tanınmış’ muhalifleri silahlandırma ve eğitme paketi, ABD Kongresinin her iki kanadında da onaylanarak, Başkan tarafından imzalandı. Kongre’den geçen paket, yarım milyar dolarlık bir bütçe sağlıyor. Yarım milyar dolarla Amerikalılar, beş bin kadar Suriyeli muhalifi eğitecek, IŞİD’e karşı savaşmasını isteyecek. Bütün bu planı imkansız görenler olduğu gibi, yetersiz gören de çok.

Obama’nın 180 derece dönüşü

Obama’nın sadece ağustos ayının başında verdiği bazı mülakatlarda Suriyeli muhalif savaşçıları hor gören yaklaşımı, Özgür Suriye Ordusu olarak bilinen dağınık birlikleri ‘’eski doktorlar, çiftçiler ve eczacılar’’ olarak tanımlayarak, bunların hiçbir zaman iç savaşı kazanamayacaklarını ve bu düşüncenin her zaman bir ‘fantazi’ olduğunu söylemesi hemen herkesin aklında. Aynı Obama, sadece birkaç hafta sonra, iki gazetecinin başının kesilmesi ve Amerikan kamuoyundaki rüzgarın değişmesi ile şimdilerde 180 derece dönüş yaparak, Kongre’ye kurtuluşun bu Suriyeli muhaliflerde olduğunu anlatıyor. Tabi bu dönüş de kendisine ve planına inanılmasını daha da zorlaştırıyor.
Hafta içinde ise Obama’nın Savunma Bakanı’nından, Dışişleri Bakanı ve Genelkurmay Başkanı’na, saatlerce süren Kongre toplantılarında, bu planının neden işleyeceği anlatıldı, Kongre’nin neden cüzdanını açması gerektiği konusunda ikna edilmeye çalışıldı.

General Nagata’ya Giriş

5 bin Suriyeli’nin eğitilmesini koordine etmek görevi ise, General Michael Nagata’ya verildi. Nagata’nın görevi, bölük-pörçük ve merkezi komuta kademesinden mahrum Suriyelileri güçlü bir kara gücü ordusu haline getirmek. 2.5 yıldır Suriyeliler’in yapamadığını, Nagata yapmaya çalışacak.

General Nagata, Kongre’deki ‘gizli’ veya basına kapalı toplantılara girerek, bu işi nasıl yapacağını anlattı.
Newsweek dergisinde Josh Rogin’in derinlemesine bir inceleme yazdığı General Nagata’nın, bazı Suriyeli muhalifleri CIA ile koordineli bir şekilde Ürdün’de uzun zamandır eğittiği ortaya çıktı. Nagata’nın resmi görevi ise, Merkezi Kumandanlığın Suriye, Irak, Afganistan ve İran’daki özel operasyonlarından sorumluluk.

CIA yerine ABD Ordusu

Yeni program, 2012’den beri gizli ve küçük sayıdaki Suriyeli muhalifleri eğiten programın aksine, CIA’nın değil, tamamen ABD Ordusunun ve Nagata’nın emrinde ve organizesinde olacak.

Amerikalı Kongre üyelerinin yine Newsweek’e ifade ettiğine göre, 2012’den beri Ürdün’de eğitilen Suriyeli muhaliflerin toplamı 3 bin civarında. Yeni paketle hedeflenen ise 5 bin ve üstü. Yani ilk yıl için 5 bin ve sonraki yıllar için de beşer bin Suriyeli muhalifi silahlandırmak ve eğitmek. Hafif silahlar, arazi ve zırhlı araçları, iletişim araçları, taktiksel ve profesyonel eğitim, bu beş bin Suriyeliye verilecek bazı donanımlar olacak.
Bu muhalif kuvvetlerin öncelikle IŞİD örgütüne karşı savaşmasını istiyor ABD ve Batılı devletler. Suriyeli muhalifler ise önceliğin Esad rejimi olması gerektiğinde ısrarcı.

Kongre görüşmelerinde de bu konunun altını çizen, şahin Senatörlerden John McCain, her gün varil bombaları ile çocuklarını ve evlerini yok eden Esad rejimine karşı savaşmayın demelerinin imkansız olduğunda ısrar etti ve bu amacın, Suriyelileri eğitmek konusundaki planda çok ciddi bir yanlışlık olarak saptadı.

Esad Kuvvetleri Muamması

Bu açıdan, paketin ve Amerikan planının bilinmeyen ve tahmin edilemeyen birçok noktası var. Örneğin, birkaç ay sonra, ilk eğitimli Suriyeli kuvvetler alana indiğinde, havadan Amerikalı savaş uçaklarının IŞİD kuvvetlerini bombalamaları ve karadan da bu Amerikan eğitimli ve donanımlı Suriyeli muhaliflerin IŞİD’i geri itelemesi bekleniyor. Peki bu esnada Esad’ın hava kuvvetlerine ne olacak? Muhalif bölgeleri halen vurmaya devam eden Esad kuvvetleri, bu Amerikan techizatlı muhaliflere saldırırsa Amerika seyredecek mi? Şimdilik bu kadar detaya inmeyi gerek görmüyor Amerikalı yetkililer.

Bütün bu zorlu işin organize, komuta ve koordinesine yapacak olan General Nagata, geçmişte CIA direktörü General David Petraeus, ISAF komutanı General Stanley McChrystal gibi saygı duyulan askeri figürlerin yardımcılık görevini yapmış ve Newsweek’in Josh Rogin’ine konuşan askeri ve güvenlik isimleri, Nagata’nın kariyerini çoklukla övüyor.

Maceranın Sadece Başı

Obama ve Dışişleri Bakanı Kerry, şimdiden, IŞİD ile mücadelenin yılları alacağını kabul etti. Daha geçen hafta, eylül ayı ortasında yayınlanan son CIA raporunda, IŞİD güçlerinin 20 ila 31 bin arasında savaşçıyı kapsadığını yazdı. Bu açıdan, beş binlik bir Suriyeli muhalif gücünün, IŞİD ve Esad rejimi güçlerine karşı ciddi bir alternatif olabilmesi için yılları alacak olmasından şaşırmamak gerekiyor. Yani Suriye ile IŞİD savaşının sadece başındayız. Yıllar sürecek, bir sonraki ABD’li başkana kalması kesin gözüyle bakılan bir askeri maceranın sadece başında.