Baki Toraman

Ekonominin Nabzı

bakitoraman@yenisoluk.com

Terör;  bilinçli, planlı ve örgütlü olarak siyasi, dini ve ideolojik bir hedefe ulaşmak için devlete, halka, bireylere veya mala karşı yapılan şiddet eylemleridir. Terörün kullandığı şiddet rastgeledir. Genellikle ideoloji ile ilgisi olmayan masum insanlar terör eylemlerinin hedefindedir. Terör örgütleri,  eylemlerle  propagasını yapar. Terör örgütü destekçilerine, üyelerine, terör örgütü karşıtlarına, halka, devlete mesaj verir.

Terör örgütleri faaliyetlerini sürdürmek ve varlıklarının devamını sağlamak için paraya ihtiyaç duyar. Varlıklarını sürdürmek için barınma, yiyecek, giyinme, tedavi, iletişim, silah , yayın ve propaganda dökümanları, örgüt üyelerinin ailelerine yapılan düzenli ödemeler, ulaşım gibi giderleri finanse etmeleri gerekir. Uyuşturucu madde kaçakçılığı, silah kaçakçılığı, sigara, alkol, akaryakıt kaçakçılığı , insan ticareti, göçmen kaçakçılığı, sahtecilik, kara para aklama gibi yasal olmayan faaliyetlerle finansman ihtiyacını sağlar.

Ayrıca, yasal yollardan dernek ve vakıf kurulması, aidat ve bağışlar, mevzuata uygun ticari faaliyetler sonucu da gelir elde eder. Para kaynaklarını yitiren terör örgütleri faaliyetlerini devam ettiremez. Bu nedenle, terörün para kaynaklarının engellenmesi terörle mücadelede en önemli unsurlardan biridir.

Türkiye’de sigara, alkol, akaryakıttaki yüksek vergi oranları nedeniyle komşu ülkelerle çok ciddi fiyat farkları meydana gelmektedir. Bu nedenle, sigara, alkol ve akaryakıt kaçakçılığı yüksek oranda terörün finansmanını sağlamaktadır.

Emniyet Genel Müdürlüğü raporlarına göre, 2014 yılında ele geçirilen kaçak sigaraların neden olduğu vergi kaybının 520 milyon TL olduğunun tahmin edildiği, sınır bölgesinden Türkiye girişinden hemen önce terör örgütü tarafından vergi adı altında haraç alındığı, kaçak sigaranın % 80’inin doğu ve güneydoğu sınırından giriş yaptığı belirtilerek,  terör örgütünün gelirinin çok yüksek  olduğu tespiti yer almıştır.

Öte yandan, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından 2014 yılında mali değeri 157.540.809 TL olan kaçak akaryakıt yakalandığı,  Ocak-Eylül 2015 tarihleri arasında ise mali değeri 502.127.495 TL kaçak akaryakıt yakalandığı resmi kayıtlarda yer almaktadır.

Terör örgütlerinin bir kısım gelirlerini de hayali ihracat oluşturmaktadır. Piyasa değeri 100 TL olan mal, beyannamede 500 TL olarak gösterilmekte, hem 400 TL para aklanmakta hem de katma değer vergisi iade sistemi nedeniyle 400 TL kısma ait katma değer vergisi haksız yere iade alınmaktadır. Ülkemizde 2012 yılı sonunda yapılan operasyonlar sonucu, Hakkari’de yapılan hayali ihracat yoluyla terör örgütüne para aktarıldığı tespit edilmiştir.

Ülkemizde terörün finansmanı ile ilgili Mali Suçlar Araştırma Kurulu veri toplamakta, şüpheli işlem bildirimlerini almakta ve sonuçları ilgili kurumlara iletmektedir.

Terörün finansmanı ile mücadele de bankalar, aracı kurumlar, finansman, faktöring ve finansal kiralama şirketleri, sigorta ve emeklilik şirketleri, noterler, PTT, döviz büroları ile kıymetli maden aracı kuruluşları, kargo şirketleri, talih ve bahis oyunları alanında faaliyet gösterenler,  iş makineleri dahil her türlü deniz, hava ve kara nakil vasıtalarının alım-satımı ile uğraşanlar , kıymetli maden, taş ve mücevher alım satımı yapanlar (kuyumcular) şüpheli işlemleri Mali Suçlar Araştırma Kuruluna bildirmekle yükümlüdürler.

Terör örgütleri yasal yollardan elde ettikleri gelirler ile ilgili bağlantıları ortaya çıkmasın diye  gizlemek isterler. Yasal takipten kurtulmak için bir kısım yöntemler kullanılır. Bu yöntemlerle, hem teröre finansman sağlayan kişilerin tespitinin önlenmesi, hem de paranın terör örgütüne gittiğinin tespitinin gizlenerek devletçe el konulmasının engellenmesi amaçlanır.

Paranın izini yok etmek için bir kısım yöntemler kullanılmaktadır. Örnek olarak , belli bir nakit tutar işleminin bildirilmesinin zorunlu olduğu bir ülkede, işlem tutarı parçalanmak suretiyle bankadan gönderilebilir. Bu işlem bir den fazla kişiye ait hesaplar aracılığı ile yapılabilirken, para transferi küçük tutarlar şeklinde işlem adedi artırılmak suretiyle yapılabilmektedir. Bu durumda, bildirim zorunluğu kalkmakta paranın izini takip etmek zorlaşmaktadır.

Başka bir örnekte, paravan şirketler kurularak hiçbir faaliyeti olmadığı halde çok yüksek oranda karlı gösterilir ve vergisi ödenmek suretiyle para sisteme sokulur. Öte yandan, kumarhaneler, casinolar da para aklamak için kullanılır. Kumar parası kazanılmış gibi para aklanmaktadır.

Bir diğer yöntem de ise, kara para bir bankaya yatırılmakta, başka bankaya bu para teminat gösterilerek kredi çekilmekte, kredi daha sonra ödenmemektedir.  Bu durumda, kredi çeken banka krediye karşılık kara paraya el koymakta, böylelikle, kara para aklanarak sisteme sokulmaktadır.

Ancak, terör örgütleri sisteme göre yeni yöntemler geliştirerek paranın izine ulaşılmasını gizlemeye çalışmaktadırlar. Terör örgütleri finansman olmadan ayakta kalamayacağından, finansman kaynaklarının belirlenerek engellenmesi terörle mücadelenin en önemli unsurlarındandır. Terörün aynı zamanda vergi kaçakçılığı yoluyla ülke ekonomisine darbe vurduğu gerçeği dikkate alınarak,  finans kaynaklarının belirlenmesi  ve  engellenmesi gerekmektedir. Ayrıca, özel tüketim vergisi yüksekliğinin kaçakçılığı artırarak teröre finansman oluşturduğu gerçeği ile bu konuda yasal düzenleme yapılması yerinde olacaktır.

Yeni Soluk
YUKARI
KATEGORİLER