Esra Tanrıverdi

Hayatın Pusulası

esratanriverdi@yenisoluk.com

Günümüzde insanlar yalnızca bayram yapıyorlar. Oysa eskiden bayram yapılmasından çok yaptırılması önemsenirdi. Bunun için fakir fukara gözetilir, mesela bakkallardaki borç defterleri, mahallenin zenginleri tarafından gizlice kapatılır, küsler barıştırılır, âşıklar buluşturulur, aile buluşur ve birlik beraberlik ruhu hissedilirdi. Bugün bunların pek çoğunu artık önemsemeyen bir toplum var.

Bayram temalı kamuoyu araştırmasına göre Türk halkının yüzde 81’i eski bayramları özlüyormuş.

Bayramlar birleştirirdi, kavuştururdu, bir arada tutardı bizi. Şimdilerde bayramlar bizi birbirimizden ayırıyor. Bayram gelince artık kimse evinde oturmuyor. Iş hayatının stresinden mi kaçılıyor konu komşudan mı yoksa kendinden mi bilinmez! Günümüzde özellikle bayramlar tatil ya da dinlenme fırsatı olarak değerlendiriliyor. Her bayram gelişinde artık alışkanlık olmuş :” Evde yokuz”

Ah nerede o eski bayramlar? Tatile çıktılar!

Bayram denilince el öpmek, şeker, kolalanmış mendil, harçlık gelir aklımıza ama artık tarihe karıştı. Büyük küçük, eş dost, konu komşu bayramlaşmayı bırakın artık kimse kimseye bir bayram kartı bile atmıyor. Cep telefonlarımızın toplu mesaj gönderme teknolojisinden faydalanıp avutuluyoruz. Ne güzel yazmış Murathan Mungan : ” Yenik düşüyor her şey zamana, biz büyüdük ve kirlendi dünya….” Evet, her şey binip gitmiş uçurtmalara…

Farkında mısınız modernleştikçe uzaklaştık birbirimizden!

Hadi gelin çocukluğumuzda ki bayramları anımsayalım. O ne güzel sevinç, o ne güzel heyecan kaplardı içimizi. Bayram yaklaştıkça günleri dar, sabahı zor ederdik. Evin erkekleri bayram namazına gider dönüşte sıcak ekmekle eve gelir ev ahalisi önce birbiriyle bayramlaşır sonra otururdu kahvaltıya. Akşamdan başucumuza koyduğumuz bayramlıklarımızı sabah olsa da giysek…Sokaklar cıvıl cıvıl, çocuklar sıraya girerdi kapılarda el öpmek için: ” Bayramınız kutlu olsun amca, teyze. ” Kapıya gelen çocuklara teyze ve amca bir kaç gün öncesinden hazırlanan şekerleri tutar, kolalı ütülenmiş mendiller verirdi. Bazı aileler bayram harçlığı verir çocuklar sevinçten uçardı adeta. Evdetatlı bir telaş…Gelen misafirler için iki gün öncesinden baklava börekler açılırdı. Kolonya ve likör takımı hazır tutulur hatta sigara bile ikram edilirdi büyük bir hevesle.
Bayram denilince anneleri bir bayram temizliği heyacanı sarardı. Şöyle dipli köşeli kapı baca temizlenirdi. Geniş aile sofraları kurulur tüm aile bireyleri o masa etrafında ilk bayram yemeğini yerdi. Kaybedilen yakınlar bayramlarda unutulmaz, arife günü mezarlık ziyaret edilir, dualar okunur, mezar başı çiçeklerle süslenirdi.
O gün çocukların ceplerinin dolu olduğunu sezen seyyar satıcılar da bayram ederdi.  Şekerciler sıraya girer, bakkallar mantar ve çatapat satmakta satış rekorları kırardı. Öğleden sonra sırayı dondurmacı alırdı ” vişneli kaaaaymaaakkk,” sesiyle ve süt mısırcı ” kaynıyoooo mısıııır!” Ve dönme dolap atlıkarınca çarpışan arabalar…
Sizin anlayacağınız 3-4 güne sıkışmış kocca bir mutluluktu eski bayramlar.Şimdilerde kapılar çalmaz oldu, çocuklar kayboldu. Bu bayram da yine ellerimizden kayıp gidecek ve bizler o eski bayramları hep özleyeceğiz Radyoda İbo’dan bir şarkı duyup hüzünleneceğiz:
“ O çocuk yüzlü bayramlar şimdi nerdeler
Hani nerde o ışıklar o çocuksu sevgiler
Gitti mi yoksa yine gelir mi o günler
Nerde kaldı masallar sevgiler günler…
Söylenen bütün masallara inanırdık
Onlar mı bizi kandırdı biz mi aldandık
Bayramları bekler bayramları yaşardık
Bayramlar mı eskidi bizler mi yaşlandık…”

Birlik, beraberlik içinde dostça kardeşçe geçireceğimiz nice bayramlar diliyorum.

 

“O çocuk yüzlü bayramlar şimdi nerede?” için 2 Yorum

  1. mehmed dediki : Cevapla

    Zimem Defteri’nde varolan borçların, zenginler tarafından ödenmesi unutulmuş çok güzel bir Osmanlı Devlet’i zerafetine ve asilliğine mazhar olmuş geleneklerden sadece biri, çok güzel bir konuya değinmişsiniz, mutlu bayramlar dilerim.

  2. Aziz Gülsu dediki : Cevapla

    Bu sabah kahvaltıda eşimle bayramı konuşuyorduk, çocukların bayram tatilini Kıbrıs’ta geçireceğini, eski bayramların yerini artık tatillerin aldığını hayıflanarak, biraz da kızarak dile getirdik. Maalesef bu sadece bizim çocuklarımıza has değil, şimdi herkesin çocuğu böyle davranıyor, onlar bizi ancak kendi çocuklarından da ayni muameleyi gördüklerinde anlayacaklar ama geçmiş ola. Kabullenmekten başka çaremiz yok, yine de neticede evlatlarımız.Gerçekten makalenizde duygularımıza tercuman oldunuz yüreğinize, kaleminize sağlık Esra hanım. Ben ve eşim bayramınızı kutlar, mutluluklar dileriz. Sevgiyle kalınız.

Yeni Soluk
YUKARI
KATEGORİLER