Baki Toraman

Ekonominin Nabzı

bakitoraman@yenisoluk.com

Dünya’da çocuklarının 600 milyonu yoksul. Yoksulluğun ise dünyadaki dili acımasız.
Yoksulluk 600 milyon açlık demektir.
Yoksulluk 600 milyon eğitimsizlik demektir.
Yoksulluk 600 milyon sağlıksız yaşam demektir.
Yoksulluk 600 milyon dünya çocukların yüzde 30’u demektir.
Yoksulluk 600 milyon ölüm demektir.

Kutu kutu pense…
Tüm dünya genelinde büyük sömürü altında, kayıt dışı ve düşük ücretle çalışan çocuk sayısı 350 milyonu aştı. Türkiye’de ise, çalışan çocuk sayısı 1 milyonu geçti. Ve bunların, yüzde 78’i kayıt dışı çalıştırılmakta olup, sadece 2016 yılında 56 çocuk iş cinayetleri sonucu yaşamını yitirdi.

Çoğu önlenebilir olan hastalıklar nedeni ile dünyada 69 milyon çocuk hayatını kaybetti. Yaşları 5 ile 16 arasında olan 250 milyon çocuk işçi var ve bunlardan yaşları 5 ile 11 arasındaki 60 milyon çocuk tehlikeli koşullarda çalışıyor.

İlkokul çağındaki 135 milyon çocuk okula gitmiyor, bunların yüzde 60’ını ne yazık ki kız çocukları. Çocuk bedenleriyle ödedikler bedel bitmek bilmiyor dünya çocuklarının. Savaşların, çatışmaların, silahlanmanın bedelinide çocuklar ödüyor. Tüm dünyada yaklaşık 540 milyon çocuk, yani her dört çocuktan biri tehlikeli ve istikrarsız ortamlarda yaşıyor. 1990’lı yıllardan sonra silahlı çatışmalarda, iki milyondan fazla çocuk öldü, 6 milyondan fazla çocuk ağır yaralandı ya da sakat kaldı. Bir milyondan fazlası ailesinden ayrı düştü, 15 milyondan fazlası mülteci oldu, yurtlarından edildi; psikolojik travma geçirenlerin sayısı ise bilinmiyor.

Çocuklar ve kadınlar, savaş ve çatışmalar ülkelerini paramparça ettiğinde bu durumdan fiziksel ve psikolojik anlamda zarar gören sivil nüfusun büyük çoğunluğunu oluşturuyor. Aralarında daha 10 yaşında olanlar da bulunan çocuklar, hükümetler veya karşıt silahlı gruplar tarafından askere alınıyor ya da askerliğe zorlanıyor. Her yıl mayınlar yüzünden 8.000 ile 10.000 arası çocuk ölüyor ya da sakat kalıyor.

Dünyanın korunmasız küçük yüreklerin hala savaşların, yoksulluğun, kapitalizm bedelini en ağır biçimde ödüyor. Yalnız “gelişmekte olan” ya da “az gelişmiş” diye tanımlanan ülkelerde değil, “gelişmiş” ülkelerde de çocukların yoksulluk karşısındaki durumları, gelişmemişliğin kara bir vicdan sızısı olarak ulu ortada duruyor. Zengin ve yoksul ülkeler arasındaki giderek büyüyen uçurum. Patlayan mayınlar, ülkelere yayılan barut kokuları, hastalıklar, kimi zaman ucuz işgücü olarak sanayiye, kimi zaman “erkek” yerine konup savaşa sürülmeler, her yıl milyonlarca çocuğun ölmesine, sakat kalmasına ve mutsuzluğuna neden oluyor.

Gebelik ve doğumla ilgili komplikasyonlar yüzünden her yıl 568 bin anne ölüyor.
AIDS yüzünden ölen çocuk sayısı bugüne kadar yarım milyon geçti; öksüz kalan çocuk sayısı ise 11 milyon.

Ve Türkiye… Çocukların esenliği açısından en kritik gösterge olarak sayılan 5 yaş altı ölüm hızında Türkiye, binde 42 ile, toplam 191 ülke arasında 85’inci sırada. Bir yaş altı ölüm hızı ise binde 37. Ve tüm dünyayı kapsayan rakamlar içinde çocuk işçileriyle, mayınlar nedeniyle hayatını kaybeden, yoksulluk yüzünden ölen ya da hastalanan çocuklarıyla Türkiye de var.

Dünyadaki para piyasalarında her gün 2.5 trilyon dolar el değiştirirken, 600 bini çocuk olmak üzere 1.2 milyar insan günde 1 dolardan azıyla geçimini sağlamaya çalışıyor. Kişi başına ortalama gelir 40 ülkede 1990 yılından bu yana her yıl yüzde 3 oranında artarken, 55 ülkede ortalama kişi başına gelir aynı dönemde azalmıştır e bugün 80’i aşkın ülkenin kişi başına gelir düzeyi on yıl öncesi düzeye göre daha düşüktür. Dünyanın en zengin ülkelerinde yaşayan nüfusun tahminen yüzde 12 kadarı yoksulluğun etkisi altında olup bedelini yine çocuklar ödüyor.

Çocuklar.
Özür diliyorum sizden
Sormayın nedenini.
Özür diliyorum çocuklar.

Bu bayram sizin , gözlerinizden öpüyorum….

Yeni Soluk
YUKARI
KATEGORİLER